Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Edebiyat tarihi araştırmacısı, üzerinde çalıştığı bir yazma eserde şu beyti tespit etmiştir:

*Ezelden şâh-ı aşkın bende-i fermânıyız cânâ*
*Muhabbet mülkünün sultân-ı âlî-şânıyız cânâ*

Araştırmacının bu beytin kafiye örgüsü ve biçimsel özelliklerini inceleyerek ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Aşağıda Divan edebiyatı nazım şekillerinden alınan üç farklı beyit verilmiştir:

I.
*Şeb-i hicran yanar cânım döker kan çeşm-i giryânım*
*Uyarır halkı efgānım kara bahtım uyanmaz mı*

II.
*Minnet Hudâ’ya devlet-i dünyâ fenâ bulur*
*Bâkî kalır sahîfe-i âlemde adımız*

III.
*Bir eşek var idi zaîf ü nizâr*
*Yük elinden katı şikeste vü zâr*

Bu beyitlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Divan edebiyatı nazım şekilleri ve özellikleri üzerine çalışan bir öğrenci, aşağıdaki iki beyti yapısal ve içeriksel yönlerden incelemektedir:

I. Beyit:
Süzme çeşmün gelmesün müjgân müjgân üstüne
Urma zahm-ı sîmeme peykân peykân üstüne

II. Beyit:
Aşk derdiyle hoşem el çek ilâcımdan tabîb
Kılma dermân kim helâkim zehri dermânındadır

Buna göre, bu beyitlerle ilgili olarak yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Fuzûlî’nin ünlü "Su Kasidesi"nden alınan aşağıdaki beyitler karışık olarak verilmiştir:

I. *Saçma ey göz eşkten gönlümdeki odlara su*
*Kim bu denli dutuşan odlara kılmaz çâre su*

II. *Suya virsün bağbân gülzârı zahmet çekmes��n*
*Bir gül açılmaz yüzün tek virse bin gülzâra su*

III. *Yümn-i na'tünden güher olmış Fuzûlî sözleri*
*Ebr-i nîsândan dönen tek lü'lü-i şeh-vâra su*

Bu beyitlerin yapısal ve tematik özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Aşağıda Divan edebiyatında beyit esasına dayalı olarak kurulan nazım şekillerinden alınan bazı örnekler ve bu örneklerin ait olduğu nazım şekilleri karışık olarak verilmiştir. Sol sütundaki beyitleri, sağ sütundaki uygun nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Divan edebiyatı nazım şekilleri ve özellikleri üzerine araştırma yapan bir öğrenci, üç farklı şiirden alınan aşağıdaki beyitleri incelemiştir:

I.
*Kamu bîmârına cânân devâ-yı derd eder ihsân*
*Niçün kılmaz bana dermân beni bîmâr sanmaz mı*

II.
*Miyân-ı gûft u gûda minnet-i feryâdı neylersin*
*Ecel cellâdına şemşîr-i bî-imdâdı neylersin*

III.
*Tâhir Efendi bana kelb demiş*
*İltifâtı bu sözde zâhirdir*

Bu beyitlerin kafiye örgüleri, yapısal özellikleri ve ait oldukları nazım şekilleri dikkate alındığında, yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Kasideler, Divan edebiyatında beyit esasına dayalı olarak kurulan ve belirli bir düzen içinde sunulan nazım şekilleridir. Klasik bir kaside; tasvirlerin yapıldığı giriş, övgüye geçiş, asıl övgü, şairin kendisini övmesi ve iyi dileklerle son bulması şeklinde yapısal bir akışa sahiptir.

Buna göre, aşağıda karışık olarak verilen beyitlerin klasik bir kasidenin bölümlerine göre baştan sona doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Divan edebiyatında beyit esasına dayalı olarak kurulan nazım şekillerinin yapısal, kafiye ve tematik özelliklerini araştıran bir öğrenci, farklı eserlerden şu üç beyti seçmiştir:

I.
*Görüp Mecnûn'u ol bî-çâre vü zâr*
*Dedi: Ey derd-i aşka mübtelâ yâr*

II.
*Süzme çeşmün gelmesün m��jgân müjgân üstüne*
*Urma zahm-ı sîneme peykân peykân üstüne*

III.
*İlm kesbiyle pâye-i rif'at*
*Bir acâyib belâ imiş ancak*

Buna göre, incelenen beyitlerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Divan edebiyatı nazım şekillerinin yapısal, kafiye ve tematik özelliklerini inceleyen bir araştırmacı, farklı yazma eserlerden şu üç beyiti seçmiştir:

I.
*Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi*
*Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi*

II.
*Leylî dedi ey cefâ-yı devrân*
*Hicrân oduna yakıldı bu cân*

III.
*Şeb-i yeldâyı müneccimle muvakkıt ne bilür*
*Mübtelâ-yı gama sor kim geceler kaç sâat*

Bu beyitlerin yapısal, tematik ve kafiye özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Divan edebiyatında beyit esasına dayalı olarak kurulan nazım şekillerinin kendilerine has yapısal (kafiye düzeni, mahlas kullanımı) ve tematik (olay anlatımı, lirik duygu, dua) özellikleri bulunmaktadır.

Aşağıda sol sütunda verilen beyitleri, sağ sütundaki ait oldukları nazım şekilleri ve beyit özellikleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda Divan edebiyatı nazım şekillerinden alınmış üç farklı beyit verilmiştir:

I.
*Esti nesîm-i nev-bahâr açıldı güller subh-dem*
*Açsın bizim de gönlümüz sâkî meded sun câm-ı Cem*

II.
*Kamu bîmârına cânân devâ-yı derd eder ihsân*
*Niçün kılmaz bana dermân beni bîmâr sanmaz mı*

III.
*Bir eşek var idi zaîf ü nizâr*
*Yük elinden anın katı zâr*

Bu beyitlerin yapısal ve tematik özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı

Fuzûlî'ye ait bu beyit, kafiye düzeni (aa) dikkate alındığında bir gazelin hangi bölümünü oluşturmaktadır?

Divan edebiyatında beyit esasına dayalı olarak kurulan nazım şekillerinin yapısal ve içeriksel özellikleri üzerine çalışan bir öğrenci, araştırmasında şu tespitleri yapmıştır:

I. Matla ve makta beyti bulunmayan, genellikle iki beyitten oluşan, felsefi düşünceler veya hiciv gibi konuların işlendiği ve kafiye düzeni $xa\ ya\ za\ ...$ şeklinde olan nazım şeklidir.
II. Bir uzun dizeye bir kısa dize eklenerek oluşturulan, eklenen bu kısa dizelere 'ziyade' adı verilen nazım şeklidir.
III. Beyit sınırı bulunmayan, her beytin kendi arasında kafiyeli ($aa\ bb\ cc\ ...$) olduğu ve olay anlatımına dayalı uzun hikayelerin yazımında tercih edilen nazım şeklidir.

Buna göre, özellikleri verilen bu nazım şekilleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?

Fuzûlî'ye ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitleri, bir gazelin yapısal özellikleri (matla, ara beyit, makta) ve kafiye düzeni dikkate alınarak baştan sona doğru sıralayınız.

Aşağıda divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinin bazı belirgin özellikleri ve bu nazım şekillerinin adları verilmiştir. Özellikleri ilgili oldukları nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Aşağıda, Divan edebiyatı şairlerinden birine ait aynı şiirden alınmış iki farklı beyit verilmiştir:

I. Beyit
Süzme çeşmün gelmesün müjgân müjgân üstüne
Urma zahm-ı sîmeme peykân peykân üstüne

II. Beyit
Yılda bir kerre hayâl-i kadd-i yâr ile gönül
Bir elif gönderdi kim yazıldı zindân üstüne

Bu beyitler ve ait oldukları şiirle ilgili aşağ��dakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

A��ağıdaki divan edebiyatı beyit ve bent örneklerini (Sol Sütun), ait oldukları nazım şekilleriyle (Sağ Sütun) doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Divan edebiyatında beyit esasına dayalı olarak geliştirilen nazım şekillerinin kendilerine has kafiye düzenleri, yapısal özellikleri ve beyit konumları bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen beyitleri ait oldukları nazım şekilleri veya yapısal kavramlarla eşleştiriniz.

Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi

Kafiye düzeni ($aa$) dikkate alındığında, bu beyit beyitlerle kurulan aşağıdaki nazım şekillerinden hangisinin ilk beyti (matla) olamaz?

Mesnevi nazım şeklinin yapısal özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki beyitlerden hangisi bir mesneviden alınmış olamaz?