Question

Difficulty: EasyTekke (Dinî-Tasavvufî) Edebiyatı Nazım Türleri

Aşağıdaki sol sütunda verilen tasavvufi şiir alıntılarını, sağ sütundaki ait oldukları Tekke (din��-tasavvufî) halk edebiyatı nazım türleriyle eşleştiriniz.

  • "Aşkın şarabından içem
    Mecnun olup dağa düşem
    Sensin dünü gün endişem
    Bana seni gerek seni"
    İlahi
  • "Güzel âşık cevrimizi
    Çekemezsin demedim mi
    Bu bir rıza lokmasıdır
    Yiyemezsin demedim mi"
    Nefes
  • "Kıldan köprü yaratmışsın
    Gelsin kullarım geçsin deyi
    Hele biz şöyle duralım
    Yiğit isen geç a Tanrı"
    Şathiye
  • "Dokuz ay on gün batn-ı maderde
    Kudret lokmasını yiyip gelirken
    Dört kapı selâmın verip bu yerde
    Böylece devredip geldim cihana"
    Devriye

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: Birinci dörtlük İlahi ile, ikinci dörtlük Nefes ile, üçüncü dörtlük Şathiye ile, dördüncü dörtlük ise Devriye ile eşleşmektedir.
Eşleştirme, dörtlüklerin içerdikleri tasavvufi temalar ve anahtar kavramlar dikkate alınarak yapılmıştır. 'Bana seni gerek seni' dizesi ilahi aşkı yansıttığından ilahi ile; 'rıza lokması' gibi tarikat kavramları nefes ile; Allah'la samimi ve teklifsiz bir dille konuşan üslup şathiye ile; ruhun dünyaya gelip bedenlenmesini ve devrini anlatan ifadeler ise devriye nazım türü ile doğru biçimde eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci dörtlüğün incelenmesi ve eşleştirilmesi
Dörtlükteki 'Aşkın şarabından içem' ve 'Bana seni gerek seni' ifadeleri Allah sevgisini doğrudan yansıtır. Bu tema bizi İlahi nazım türüne ulaştırır.
��lahiler, Allah aşkını ve O'na duyulan özlemi dile getiren en yaygın tasavvufi şiirlerdir.
2
İkinci dörtlüğün incelenmesi ve eşleştirilmesi
Dörtlükteki 'rıza lokması' ifadesi Bektaşi-Alevi edebiyatına özgü ritüel ve adabı yansıtır. Bu kavram bizi Nefes nazım türüne ulaştırır.
Nefesler, Bektaşi şairlerin tarikat ilkelerini ve Hz. Ali'yi öven ezgili şiirleridir.
3
Üçüncü dörtlüğün incelenmesi ve eşleştirilmesi
Dörtlükteki 'Yiğit isen geç a Tanrı' dizesi yaratıcıyla teklifsizce şakalaşır gibi bir üslup taşır. Bu üslup bizi Şathiye nazım türüne ulaştırır.
Şathiyeler, görünüşte inançlarla alay eder gibi duran ancak tasavvufi derinlik barındıran şiirlerdir.
4
Dördüncü dörtlüğün incelenmesi ve eşleştirilmesi
Dörtlükteki 'devredip geldim cihana' dizesi ruhun evrendeki devrini anlatır. Bu kavram bizi Devriye nazım türüne ulaştırır.
Devriyeler, insanın ve evrenin yaratılıştan itibaren geçirdiği aşamaları ve Allah'a dönüşünü konu alan şiirlerdir.

Key Concept

Tekke (Dinî-Tasavvufî) Edebiyatı Nazım Türleri ve Özellikleri
Estimated Time:1m 30s
Rate this question