Examkin

Question

Difficulty: MediumDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Mesnevi nazım şeklinin yapısal özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki beyitlerden hangisi bir mesneviden alınmış olamaz?

  1. A
    Bir eşek var idi zaîf ü nizâr / Yük elinden anın katı zâr
  2. B
    Dedi gördüm ol habîbin anası / Ol sadeften doğdu ol dür dânesi
  3. Yılda bir kez hacca varır bî-nevâlar şâd olur / Ben senin kûyunda her dem kâ'be-i dil şâdıyımAnswer
  4. D
    Nâgihân koptu bir acep rüzgâr / Rûzigâr esmedi koptu gubâr
  5. E
    Kıldı o şehe hitâb-ı izzet / Gelsin berü ey emîn-i hazret

Answer

Yılda bir kez hacca varır bî-nevâlar şâd olur / Ben senin kûyunda her dem kâ'be-i dil şâdıyım
Mesnevi nazım şeklinin en belirgin yapısal özelliği, her beytin kendi arasında kafiyeli olmasıdır (aa, bb, cc, dd...). Doğru cevapta yer alan 'Yılda bir kez hacca varır bî-nevâlar şâd olur / Ben senin kûyunda her dem kâ'be-i dil şâdıyım' beytinin mısraları kendi arasında kafiyeli değildir (olur - şâdıyım / ab). Bu beyit Fuzûlî'nin bir gazelinin ara beyitlerinden biridir ve bu kafiye yapısıyla bir mesneviye ait olamaz.

Step-by-Step Solution

1
Mesnevi nazım şeklinin kafiye düzenini hatırlayınız.
Mesnevinin kafiye örgüsü aa, bb, cc, dd... şeklindedir; yani her beyit kendi içinde kafiyelidir.
Soruda mesneviye ait olamayacak beyti bulmak için seçeneklerdeki beyitlerin kendi içinde kafiyeli olup olmadığını kontrol etmemiz gerekir.
2
Seçeneklerde verilen beyitlerin mısra sonlarındaki ses benzerliklerini analiz ediniz.
Birinci seçenekte 'nizâr - zâr' (aa), ikinci seçenekte 'anası - dânesi' (aa), dördüncü seçenekte 'rüzgâr - gubâr' (aa), beşinci seçenekte 'izzet - hazret' (aa) kelimeleriyle kafiye oluşturulmuştur. Üçüncü seçenekteki beytin ilk mısrası 'olur', ikinci mısrası ise 'şâdıyım' kelimesiyle bitmektedir ve aralarında kafiye ilişkisi yoktur (ab).
Kendi içinde kafiyeli olmayan (ab) bir beyit, mesnevi nazım şeklinin yapısal özelliklerine aykırıdır.
3
Doğru seçeneği belirleyiniz.
Kafiyeli olmayan beyit üçüncü seçenekte yer alan ve Fuzûlî'nin gazeline ait olan 'Yılda bir kez hacca varır...' beytidir.
Mesnevilerde kafiyeli olmayan beyit bulunamayacağından, bu beyit bir mesneviye ait olamaz.

Key Concept

Mesnevi Nazım Şeklinin Kafiye Düzeni ve Özellikleri
Rate this question

Topics

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

More questions from this topic