Question

Difficulty: MediumKıyas ve Kıyas Kuralları

Bir mantık dersinde öğretmen tahtaya şu akıl yürütmeyi yazar:

I. Öncül: Bütün filozoflar meraklıdır.
II. Öncül: Bazı akademisyenler filozoftur.
Sonu��: O hâlde bazı akademisyenler filozoftur ve meraklıdır.

Öğretmen, bu kıyasın klasik mantık kuralları açısından hatalı olduğunu belirtir.

Buna göre, söz konusu kıyastaki hatanın gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Öncüllerdeki kavramlar arasındaki tam girişimlik ilişkisinin sonuç önermesinde eksik girişimliğe dön��ştürülmesi
  2. B
    Çıkarımın, klasik mantıktaki düz döndürme kuralları ihlal edilerek yapılması
  3. Orta terim olan 'filozof' kavramının sonuç önermesinde de yer almasıAnswer
  4. D
    Akıl yürütmenin, öncüller ile sonuç arasında çelişmezlik ilkesine aykırı bir yapı sunması
  5. E
    Öncüllerden sonuca ulaşırken tümdengelim yerine hatalı bir tümevarım yönteminin tercih edilmesi

Answer

Orta terim olan 'filozof' kavramının sonuç önermesinde de yer alması
Klasik kıyas kurallarına göre, öncülleri birbirine bağlamakla görevli olan orta terim sonuç önermesinde yer alamaz. Verilen kıyasta orta terim olan 'filozof' kavramı sonuç önermesinde de yer alarak bu kuralı ihlal etmiştir. Bu nedenle kıyas geçersizdir.

Step-by-Step Solution

1
Öncüllerdeki terimlerin (büyük, küçük ve orta terim) belirlenmesi
Kıyasta 'filozof' her iki öncül için ortak olan orta terimdir. 'Meraklıdır' büyük terim, 'akademisyen' ise küçük terimdir.
Kıyas kurallarını uygulayabilmek için öncelikle terimlerin doğru analiz edilmesi gerekir.
2
Orta terimin sonuç önermesinde yer alıp almadığının kontrol edilmesi
Sonuç önermesinde 'akademisyen' ve 'meraklıdır' terimlerinin yanında orta terim olan 'filozof' teriminin de yer aldığı saptanır.
Klasik mantık kurallarına göre orta terim, öncülleri birbirine bağlama işlevini gördükten sonra sonuçta yer almamalıdır.
3
Kural ihlalinin saptanması
Orta terimin sonuçta kullanılması kıyasın geçerliliğini ortadan kaldıvan biçimsel bir hatadır.
Geçerli bir kıyas kurabilmek için orta terimin sonuç önermesinde elenmesi zorunludur.

Key Concept

Kıyasta orta terimin sonuç önermesinde yer alamayacağı kuralı
Estimated Time:2m 0s
Rate this question