Question

Difficulty: EasyDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Fuzûlî'ye ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitlerin, divan edebiyatı şiir yapısı göz önünde bulundurularak baştan sona doğru (matla - ara beyit - makta) anlamlı ve kurallı bir biçimde sıralanışı nasıl olmalıdır?

  1. 1Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
    Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı
  2. 2Kamu bîmârına cânan devâ-yı derd eder ihsan
    Niçin kılmaz bana derman beni bîmar sanmaz mı
  3. 3Fuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır
    Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevd��dan usanmaz mı

Answer

Doğru sıralama sırasıyla; kendi arasında kafiyeli olan matla beyti ('Beni candan usandırdı...'), ara beyit ('Kamu bîmârına cânan...') ve mahlas içeren makta beyti ('Fuzûlî rind-i şeydâdır...') şeklinde olmalıdır.
Matla beyti her iki dizesi de kendi arasında kafiyeli (aa) olan 'Beni candan usandırdı...' beytidir ve ilk sırada yer alır. Ara beyit olan 'Kamu bîmârına cânan...' beyti ikinci sırada bulunur. Mahlas içeren makta beyti olan 'Fuzûlî rind-i şeydâdır...' ise son sırada yer almalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Beyitlerin kafiye şemalarını (düzenlerini) incelemek.
İlk beytin kendi arasında kafiyeli (aa), diğer beyitlerin ise farklı kafiye düzenlerinde (ba, ca vb.) olduğu belirlenir.
Gazellerin ilk beyti olan matla beyti her zaman kendi arasında kafiyelidir (aa).
2
Beyitlerde şairin mahlasının (takma adının) geçip geçmediğini kontrol etmek.
Bir beyitte 'Fuzûlî' mahlasının geçtiği görülür.
Gazellerin son beyti olan makta beytinde şairin mahlası yer alır.
3
Belirlenen kurallara göre beyitleri sıraya koymak.
Kafiyeli olan matla beyti başa, mahlassız ara beyit ortaya, mahlaslı makta beyti ise sona yerleştirilir.
Gazelin klasik yapı düzenini (matla - ara beyit - makta) doğru şekilde tamamlamak için.

Key Concept

Gazel nazım şeklinin yapısal özellikleri ve beyit sıralaması (matla, makta, ara beyit tespiti)
Rate this question