Question

Difficulty: MediumDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Kasideler; giriş, asıl konu ve bitiş bölümlerinden oluşan, divan edebiyatında beyitlerle kurulan en uzun nazım şekillerindendir. Bu bölümlerin her birinde şairin ele aldığı tema ve üslup farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki beyit - kaside bölümü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Esti nesîm-i nev-bahâr açıldı güller subh-dem / Açsın bizim de gönlümüz sâkî getür câm-ı Cem — Nesîb (Teşbîb)
  2. B
    Geçip bu resme teşbîbi hitâm u rıhlet edip / Medîh-i pâdişah-ı cihâna eyleyelim âheng — Girizgâh
  3. C
    Şah-ı devrân kim kemîn bir çâkeridir Keykubâd / Mihr-i âlem-ârâ kim kem-ter kuludur âfitâb — Medhiye
  4. Mecmû-ı hüner taht-ı Süleymân-ı zamândır / Mülk-i nazmın tahtgâh-ı devleti Nef'î'nindir — MedhiyeAnswer
  5. E
    Hakk Teâlâ ömr ü ikbâlin füzûn etsin müdâm / Tâ ki ömrüm var ise medhinde kılam ihtimâm — Dua

Answer

Şairin kendi şairliğini ve söz söyleme gücünü övdüğü 'Mecmû-ı hüner taht-ı Süleymân-ı zamândır / Mülk-i nazmın tahtgâh-ı devleti Nef'î'nindir' beyti medhiye değil, fahriye bölümüne aittir. Dolayısıyla bu eşleştirme yanlıştır.
Şairin şiir dünyasındaki gücünü ve kendi şairliğini övdüğü beyitler kasidenin fahriye bölümünü oluşturur. Seçenekler arasında Nef'î'nin şiir ülkesinin hükümdarı olduğunu iddia ederek kendi şairliğini övdüğü beyit, medhiye bölümüyle eşleştirilmiştir. Medhiye bölümü sunulan kişiye (devlet büyüğüne) yapılan övgüleri içerdiğinden bu eşleştirme yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kaside beyitlerinin içeriklerini ve ana temalarını tek tek analiz edin.
İlk beyitte bahar tasviri (nev-bahar, güller), ikinci beyitte girişten övgüye geçiş ifadesi (teşbîbi bitirip medhiyeye geçmek), üçüncü beyitte padişah övgüsü (Şah-ı devran, Keykubad), dördüncü beyitte şairin kendi adını (Nef'î) anarak şiir gücünü övmesi, beşinci beyitte ise Allah'a dua edilmesi (Hakk Teâlâ ömrünü artırsın) tespit edilir.
Kasidenin bölümlerinin içerik özelliklerini belirlemek için tematik analiz gereklidir.
2
Elde edilen tematik bulguları kasidenin yapısal bölümleriyle karşılaştırın.
Nef'î'nin kendi adını zikrederek şiir ülkesinin sultanı olduğunu belirttiği beyit, kasidenin sunulduğu kişiyi (hükümdarı vb.) öven 'medhiye' bölümüyle eşleştirilmiştir. Ancak şairin kendini övdüğü bu kısım 'fahriye' bölümüdür.
Medhiye ile fahriye bölümleri arasındaki temel farkı ortaya koyarak yanlış eşleştirmeyi saptamak gerekir.
3
Yanlış olan eşleştirmeyi seçeneklerden bulun.
Şiir ülkesinin saltanatının Nef'î'ye ait olduğunu belirten beytin medhiye olarak eşleştirildiği seçenek yanlıştır.
Sorunun bizden istediği yanlış eşleştirmeyi doğrulamak için bu adım atılır.

Key Concept

Kasidenin Bölümleri ve İçerik Özellikleri
Rate this question