Question

Difficulty: MediumDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Aşağ��da divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekilleri ve bu nazım şekillerinin belirleyici özellikleri verilmiştir. Bu nazım şekillerini kendilerine ait özelliklerle doğru biçimde eşleştiriniz.

  • MüstezatBir uzun dizeye bir kısa dize eklenerek oluşturulan, kısa dizelerine 'ziyade' adı verilen nazım şeklidir.
  • KıtaGenellikle iki beyitten oluşan, matla beyti olmayan ve felsefi, sosyal konularda yazılan, kafiye örgüsü xa xaxa\ xa şeklinde olan nazım şeklidir.
  • MesneviHer beytinin kendi arasında kafiyeli olması sayesinde beyit sınırlaması olmaksızın çok uzun yazılabilen, olay anlatımına dayalı nazım şeklidir.
  • KasideBelirli bir kişiyi ya da din büyüğünü övmek amacıyla yazılan, ilk beyti kendi arasında kafiyeli olan ve genellikle 339933-99 beyit arasında değişen nazım şeklidir.

Answer

Müstezat nazım şekli ziyade adı verilen kısa dizelerin eklenmesiyle, kıta nazım şekli matlasız olması ve xa xaxa\ xa kafiye düzeniyle, mesnevi nazım şekli her beytinin kendi arasında kafiyeli olup olay anlatımına dayanmasıyla, kaside nazım şekli ise din veya devlet büyüklerini övme amacı ve 339933-99 beyit uzunluğuyla eşleşmektedir.
Divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinin kendilerine has yapısal ve tematik özellikleri bulunur. Müstezat nazım şekli uzun ve kısa dizelerin ardışık sıralanmasıyla oluşur ve eklenen kısa dizelere 'ziyade' denir. Kıta, matla beyti içermez ve kafiye düzeni xa xaxa\ xa şeklindedir. Mesnevi, olay anlatımına dayalı uzun eserlerde tercih edilir ve her beyti kendi arasında kafiyelidir. Kaside ise din ve devlet büyüklerini övme amacıyla yazılan, 339933-99 beyitlik bir nazım şeklidir. Bu özellikler dikkate alındığında eşleşmeler tam olarak birbirini karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki nazım şekillerinin ayırt edici yapısal özelliklerini belirleme
Müstezatın dize yapısındaki uzun-kısa tezatlığı ve 'ziyade' kavramı, kıtanın beyit sayısı sınırları ile matlasız xa xaxa\ xa düzeni, mesnevinin olay anlatımına uygun serbest beyit sınırı, kasidenin ise övgü teması ve beyit sayısı limitleri belirlenir.
Her nazım şeklinin yapısal özelliklerini analiz etmek, doğru tanımları ayırt etmenin ilk adımıdır.
2
Belirlenen özellikleri tanımlarla eşleştirme
Müstezat üçüncü tanım ile, kıta ikinci tanım ile, mesnevi birinci tanım ile ve kaside dördüncü tanım ile doğru biçimde eşleştirilmiştir.
Anahtar kavramların (ziyade, matlasız olma, kendi arasında kafiyeli olma, övgü amacı) tanımlarda aranması doğru eşleşmeyi sağlar.

Key Concept

Divan Edebiyatı Beyitlerle Kurulan Nazım Şekillerinin Özellikleri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question