Examkin

Question

Difficulty: MediumDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Divan edebiyatında beyit esasına dayalı olarak kurulan nazım şekillerinin yapısal ve içeriksel özellikleri üzerine çalışan bir öğrenci, araştırmasında şu tespitleri yapmıştır:

I. Matla ve makta beyti bulunmayan, genellikle iki beyitten oluşan, felsefi düşünceler veya hiciv gibi konuların işlendiği ve kafiye düzeni xa ya za ...xa\ ya\ za\ ... şeklinde olan nazım şeklidir.
II. Bir uzun dizeye bir kısa dize eklenerek oluşturulan, eklenen bu kısa dizelere 'ziyade' adı verilen nazım şeklidir.
III. Beyit sınırı bulunmayan, her beytin kendi arasında kafiyeli (aa bb cc ...aa\ bb\ cc\ ...) olduğu ve olay anlatımına dayalı uzun hikayelerin yazımında tercih edilen nazım şeklidir.

Buna göre, özellikleri verilen bu nazım şekilleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?

  1. Kıta - Müstezat - MesneviAnswer
  2. B
    Kaside - Gazel - Mesnevi
  3. C
    Kıta - Kaside - Müstezat
  4. D
    Gazel - Müstezat - Mesnevi
  5. E
    Mesnevi - Müstezat - Kıta

Answer

Kıta - Müstezat - Mesnevi sıralamasını içeren seçenektir.
Doğru sıralama 'Kıta - Müstezat - Mesnevi' şeklindedir. Kıta nazım şeklinin matla ve makta beyti yoktur, genellikle iki beyitten oluşur ve xa ya za ...xa\ ya\ za\ ... şeklinde kafiyelenir. Müstezat, her uzun dizeye eklenen kısa dizelerle (ziyade) oluşur. Mesnevi ise sınırsız beyit sayısına sahip olup her beyti kendi arasında kafiyelidir (aa bb cc ...aa\ bb\ cc\ ...).

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncüldeki özellikleri analiz etmek
Matla/makta beyti bulunmayan, iki beyitlik hacme sahip ve xa ya za ...xa\ ya\ za\ ... kafiye ��rgülü nazım şeklinin 'kıta' olduğu belirlenir.
Kıtanın yapısal özelliklerini belirleyerek ilk sırada yer alması gereken nazım şeklini tespit etmek.
2
İkinci öncüldeki özellikleri analiz etmek
Uzun dizelerin altına eklenen kısa dizelerle (ziyade) kurulan nazım şeklinin 'müstezat' olduğu belirlenir.
Müstezatın kurucu ögesi olan ziyade dizesi üzerinden doğru nazım şeklini tespit etmek.
3
Üçüncü öncüldeki özellikleri analiz etmek
Her beytinin kendi arasında kafiyeli (aa bb cc ...aa\ bb\ cc\ ...) olduğu, beyit sınırı olmayan ve hikaye anlatımında kullanılan nazım şeklinin 'mesnevi' olduğu belirlenir.
Mesnevinin kafiye şeması ve uzun anlatılar için kullanılma amacını tespit etmek.

Key Concept

Divan edebiyatında beyit esasına dayalı olarak kurulan nazım şekillerinin (kıta, müstezat, mesnevi) yapısal, kafiye ve içeriksel özellikleri.
Rate this question

Topics

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

More questions from this topic