Examkin

Question

Difficulty: MediumDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

I. Beyit:
*Kamu bîmârına cânân dev��-yı derd eder ihsân*
*Niçün kılmaz bana dermân beni bîmâr sanmaz mı*

II. Beyit:
*Bir eşek var idi zaîf ü nizâr*
*Yük elinden anınla zâr u fikâr*

Divan edebiyatından alınan bu beyitlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    İkinci beyit, mesnevi nazım şeklinin yapısal özelliklerine uygun olarak kendi arasında kafiyelidir.
  2. B
    Birinci beyitte, beşeri aşkın ıstırabı ve sevgilinin ilgisizliği lirik bir edayla dile getirilmiştir.
  3. Birinci beyit, dize sonlarındaki ses uyumlarına bakıldığında ait olduğu şiirin ilk beyti (matla) konumundadır.Answer
  4. D
    İkinci beyitte yer alan 'nizâr' ve 'fikâr' sözcüklerindeki '-âr' sesleri zengin kafiye oluşturmaktadır.
  5. E
    Her iki beyitte de aruz ölçüsü kullanılmış ve Divan şiirine özgü Arapça-Farsça tamlamalara yer verilmiştir.

Answer

Birinci beyit dize sonlarındaki ses uyumlarına bakıldığında ait olduğu şiirin ilk beyti (matla) konumundadır ifadesi yanlıştır. Çünkü birinci beytin ilk dizesi 'ihsân' kelimesiyle, ikinci dizesi ise 'sanmaz mı' ifadesiyle bitmektedir; yani dize sonları kendi arasında kafiyeli değildir (xa şeklindedir). Gazel veya kasidelerin ilk beyti (matla) ise mutlaka kendi arasında kafiyeli (aa şeklinde) olmak zorundadır.
Birinci beytin ilk dizesi 'ihsân' sözcüğüyle, ikinci dizesi ise 'sanmaz mı' sözcüğüyle bittiği için kendi arasında kafiyeli değildir (xa). Gazel ve kasidelerin ilk beyti (matla) ise 'aa' şeklinde kafiyeli olmalıdır. Dolayısıyla bu beytin ait olduğu şiirin ilk beyti olması mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci beytin dize sonlarındaki kafiye düzenini incelemek.
Birinci beytin ilk dizesi 'ihsân' kelimesiyle, ikinci dizesi ise 'sanmaz mı' kelimesiyle bitmektedir. Dize sonları birbiriyle kafiyeli değildir (xa kafiye örgüsü).
Gazel veya kasidelerin matla beytinin kendi arasında kafiyeli (aa şeklinde) olması gerektiği kuralını test etmek.
2
İkinci beytin kafiye yapısını ve nazım şeklini analiz etmek.
İkinci beyit 'nizâr' ve 'fikâr' kelimeleriyle kendi arasında kafiyelidir (aa kafiye örgüsü). Bu özellik, her beyti kendi arasında kafiyeli olan mesnevi nazım şekline uygundur.
İkinci beytin mesneviden alınmış olma ihtimalini doğrulamak.
3
Beyitlerin tema, ölçü ve dil özelliklerini değerlendirmek.
Her iki beyit de aruz ölçüsüyle yazılmış, Arapça-Farsça kelime ve tamlamalar barındırmakta olup lirik ve alegorik temalar içermektedir.
Seçeneklerdeki diğer yargıların doğruluğunu teyit etmek.

Key Concept

Divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinin (gazel, kaside, mesnevi) kafiye düzenleri ve yapı özellikleri.
Rate this question

Topics

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

More questions from this topic