Yeni Lisan Hareketi'nin Türk yazı dilini sadeleştirmek ve millîleştirmek amacıyla belirlediği temel ilkeler ile bu ilkelerin edebi ve fiili uygulamalarını gösteren örnek durumları eşleştiriniz.
- Arapça ve Farsça dil kurallarının ve bu kurallarla yapılan tamlamaların kullanılmamasıEserlerde 'siyah-ı ebri', 'merdüm-i çeşm' gibi dil kurallarına aykırı tamlamalar yerine 'bulutun siyahlığı', 'göz bebeği' kullanımlarının tercih edilmesi
- Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçedeki telaffuz ve ses kurallarına göre yazılmasıBir dönem 'kütüb' şeklinde yazılan kelimenin halk arasındaki söyleyişe uygun olarak 'kitap' biçiminde yazıya geçirilmesi
- Diğer Türk lehçelerinden yazı diline kelime alınmamasıYazarların, yazı dilini zenginleştirmek amacıyla Orta Asya Türk yazı dillerinden (Çağatayca vb.) kelime aktarma yoluna gitmemesi
- Yazı dili ile konuşma dili arasındaki farkın ortadan kaldırılması amacıyla İstanbul Türkçesinin esas alınmasıİstanbul halkının, özellikle de İstanbul hanımlarının günlük konuşma dilindeki tabii söyleyişinin edebi metinlerin dili haline getirilmesi
Answer
Arapça ve Farsça dil kurallarının kullanılmaması ilkesi 'siyah-ı ebri' yerine 'bulutun siyahlığı' örneğiyle; Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçe söylenişe göre yazılması ilkesi 'kütüb' yerine 'kitap' örneğiyle; diğer Türk lehçelerinden kelime alınmaması ilkesi Çağataycadan kelime aktarılmamasıyla; İstanbul Türkçesinin esas alınması ilkesi ise İstanbul halkının günlük konuşma dilinin edebi metin dili yapılmasıyla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmeler, Yeni Lisan makalesinde ilan edilen kurallar ile bunların edebi metinlerdeki yansımalarını tam olarak karşılamaktadır. Arapça ve Farsça tamlama kuralı yasağı 'bulutun siyahlığı' örneğinde; Türkçe söylenişe göre yazma kuralı 'kitap' örneğinde; diğer lehçelerden kelime almama ilkesi Çağatayca kelime aktarılmamasında; İstanbul konuşma dilinin esas alınması ise İstanbul hanımlarının konuşmasının edebi metin dili yapılmasında somutlaşmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Milli Edebiyat'ın Oluşumu ve Yeni Lisan Hareketi
Estimated Time:2m 0s