All practice questions

842 questions

Question 1Question

İlk Türk devletlerinde ordu teşkilatının temelini oluşturan ve Asya Hun Hükümdarı Mete Han tarafından kurulan onlu sistemdeki askeri birimleri, temsil ettikleri asker mevcuduna göre en küçükten en büyüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama küçükten büyüğe doğru şu şekildedir: Onluk (10 asker), Yüzlük (100 asker), Binlik (1.000 asker) ve Tümen (10.000 asker).
Mete Han'ın kurduğu onlu askeri teşkilat hiyerarşisinde en küçük birim 10 askere komuta eden onbaşı liderliğindeki onluktur. Bu birimin üzerinde sırasıyla yüzlük (100 asker), binlik (1.000 asker) ve en üst düzey askeri birlik olan tümen (10.000 asker) yer alır. Bu nedenle küçükten büyüğe sıralama onluk, yüzlük, binlik ve tümen şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Onlu sistemdeki askeri birimlerin temsil ettiği asker sayılarını tespit etmek
Onluk 10, yüzlük 100, binlik 1.000 ve tümen 10.000 askeri temsil eder.
Sıralama kriteri olan asker mevcudunu belirlemek amacıyla bu adım uygulanır.
2
Belirlenen sayısal değerleri en küçükten en büyüğe doğru dizmek
10 < 100 < 1.000 < 10.000 sayısal dizilimi elde edilir.
Soru kökündeki küçükten büyüğe doğru sıralama şartını yerine getirmek için bu adım uygulanır.
3
Sayısal sıralamaya denk gelen askeri birimleri sırasıyla yerleştirmek
Sıralama Onluk, Yüzlük, Binlik ve Tümen şeklinde tamamlanır.
Askeri birimlerin hiyerarşik sıralamasını sonuçlandırmak için bu adım uygulanır.

Key Concept

İlk Türk Devletlerinde Onlu Askeri Teşkilat Yapısı
Question 2Question

Emeviler ve Endülüs İslam Devleti dönemlerinde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru kronolojik sıralama sırasıyla: Emevi Devleti'nin kurucusu Muaviye'nin Şam'ı başkent ilan etmesi (661), Tarık bin Ziyad komutasındaki İslam ordularının Guadalete Savaşı ile İspanya'yı fethetmeye başlaması (711), Müslümanların Frank ordusuna karşı yaptığı Puvatya Savaşı'nı kaybederek Batı Avrupa'daki ilerleyişinin durması (732) ve I. Abdurrahman liderliğinde İber Yarımadası'nda bağımsız Endülüs Emevi Devleti'nin kurulması (756) şeklindedir.
Doğru kronolojik sıralama Emevi Devleti'nin kuruluşu (661), Guadalete Savaşı ile İspanya'nın fethi (711), Puvatya Savaşı ile Avrupa'daki ilerleyişin durması (732) ve son olarak Endülüs Emevi Devleti'nin kuruluşu (756) şeklinde olmalıdır. Bu sıralama olayların gerçekleşme yıllarına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Emevi Devleti'nin kuruluş tarihini belirlemek.
Muaviye'nin Şam'ı başkent yapması Emevi Devleti'nin kuruluşu olan 661 yılına denk gelir.
Bu olay kronolojideki en erken gelişmedir.
2
İspanya'nın fethinin başlangıç tarihini tespit etmek.
Guadalete Savaşı 711 yılında gerçekleşmiştir.
İspanya fetihleri Emevi sınırlarının en geniş olduğu dönemde gerçekleşmiştir.
3
Müslümanların Avrupa'daki ilerleyişinin durduğu Puvatya Savaşı tarihini belirlemek.
Puvatya Savaşı 732 yılındadır.
Bu savaş, İspanya'nın fethinin tamamlanmasının ardından Fransa içlerine yapılan seferler sırasında meydana gelmiştir.
4
Endülüs Emevi Devleti'nin kuruluş tarihini bulmak.
Endülüs Emevi Devleti 756 yılında kurulmuştur.
Şam merkezli Emevi Devleti'nin 750'de yıkılmasından sonra hanedan üyelerinden I. Abdurrahman İspanya'da bu devleti kurmuştur.

Key Concept

Emeviler ve Endülüs İslam Devleti'nin siyasi ve askeri kronolojisi.
Estimated Time:2m 0s
Question 3Question
x(π2,3π4)x \in \left(\frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{4}\right) olmak üzere,
a=sinx+cosxb=tanx+cotxc=sinxcosx\begin{aligned} a &= \sin x + \cos x \\ b &= \tan x + \cot x \\ c &= \sin x \cdot \cos x \end{aligned}

ifadeleri veriliyor.

Buna göre; aa, bb ve cc değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Küçükten büyüğe doğru sıralama b<c<ab < c < a şeklindedir.
Doğru sıralama b<c<ab < c < a şeklindedir. İkinci bölgenin ilk yarısında yer alan xx açısı için sinüs değeri pozitif olup kosinüsün mutlak değerinden büyüktür, bu sebeple a=sinx+cosx>0a = \sin x + \cos x > 0 olur. c=sinxcosxc = \sin x \cdot \cos x ifadesi zıt işaretli sayıların çarpımı olarak negatiftir ve (0.5,0)(-0.5, 0) aralığındadır. b=tanx+cotxb = \tan x + \cot x ifadesi ise bu negatif çarpımın çarpmaya göre tersi olduğundan 2-2 veya daha küçük değerler alır. Bu durum b<c<ab < c < a sonucunu doğurur.

Step-by-Step Solution

1
Verilen aralıkta sinx\sin x ve cosx\cos x fonksiyonlarının işaretlerini ve birbirlerine göre büyüklüklerini belirlemek.
x(π2,3π4)x \in \left(\frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{4}\right) aralığında yani ikinci bölgenin ilk yarısında sinx>0\sin x > 0, cosx<0\cos x < 0 ve sinx>cosx\sin x > |\cos x| olur. Buradan a=sinx+cosx>0a = \sin x + \cos x > 0 elde edilir.
aa ifadesinin işaretini belirlemek için.
2
cc ifadesinin işaretini ve alabileceği değer aralığını bulmak.
c=sinxcosxc = \sin x \cdot \cos x olup zıt işaretli iki ifadenin çarpımı olduğundan negatiftir. İfadeyi yarım açı formülüyle c=sin(2x)2c = \frac{\sin(2x)}{2} olarak yazabiliriz. x(π2,3π4)x \in \left(\frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{4}\right) ise 2x(π,3π2)2x \in (\pi, \frac{3\pi}{2}) yani üçüncü bölgededir. Üçüncü bölgede sinüs fonksiyonu negatif olduğundan c(0.5,0)c \in (-0.5, 0) aralığında yer alır.
cc ifadesinin sınırlarını belirlemek için.
3
bb ifadesini sadeleştirip sınırlarını bulmak ve tüm ifadeleri sıralamak.
b=tanx+cotx=sinxcosx+cosxsinx=sin2x+cos2xsinxcosx=1cb = \tan x + \cot x = \frac{\sin x}{\cos x} + \frac{\cos x}{\sin x} = \frac{\sin^2 x + \cos^2 x}{\sin x \cdot \cos x} = \frac{1}{c} olur. c(0.5,0)c \in (-0.5, 0) aralığında olduğundan, b=1c2b = \frac{1}{c} \leq -2 olur. Dolayısıyla b2b \leq -2, c(0.5,0)c \in (-0.5, 0) ve a>0a > 0 olduğundan doğru sıralama b<c<ab < c < a olarak bulunur.
bb ifadesinin sınırlarını belirleyerek nihai sıralamayı yapmak için.

Key Concept

Trigonometrik Özdeşlikler ve İkinci Bölgede Sıralama
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question
x(3π4,π)x \in \left(\frac{3\pi}{4}, \pi\right) olmak üzere,
a=tanxsinxb=cotxcosxc=tanxcotx\begin{aligned} a &= \frac{\tan x}{\sin x} \\ b &= \frac{\cot x}{\cos x} \\ c &= \tan x \cdot \cot x \end{aligned}

olarak tanımlanıyor.

Buna göre; aa, bb ve cc değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

a < c < b
İkinci bölgenin ikinci yarısında kosinüs negatif ve sinüs pozitif değerler alır. İfadeler sadeleştirildiğinde a=secxa = \sec x negatif, b=cscxb = \csc x ise 2\sqrt{2}'den büyük pozitif bir değer alır. c=1c = 1 sabit sayısı da pozitif olduğundan, negatif olan aa en küçük, 11'den büyük olan bb ise en büyük olur. Bu durumda doğru sıralama a<c<ba < c < b şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen trigonometrik ifadeleri özdeşlikler yardımıyla en sade biçimlerine dönüştürelim.
a=sinx/cosxsinx=1cosx=secxa = \frac{\sin x / \cos x}{\sin x} = \frac{1}{\cos x} = \sec x,
b=cosx/sinxcosx=1sinx=cscxb = \frac{\cos x / \sin x}{\cos x} = \frac{1}{\sin x} = \csc x,
c=tanxcotx=1c = \tan x \cdot \cot x = 1 elde edilir.
Sıralama yapabilmek için ifadelerin en yalın hallerini bulmak karşılaştırmayı kolaylaştırır.
2
x(3π4,π)x \in \left(\frac{3\pi}{4}, \pi\right) aralığına göre elde edilen fonksiyonların işaretlerini ve değer aralıklarını belirleyelim.
Bu aralıkta (ikinci bölgenin ikinci yarısı) cosx<0\cos x < 0 olduğundan a=secx<0a = \sec x < 0 olur.
sinx>0\sin x > 0 olduğundan b=cscx>0b = \csc x > 0 olur.
c=1c = 1 ise pozitif bir sabit değerdir.
Fonksiyonların bölgelerdeki işaretleri sıralamada öncelikli kriterdir. Negatif olan aa değerinin en küçük olduğu bu aşamada belirlenir.
3
Pozitif olan bb ve cc değerlerini kendi aralarında karşılaştıralım.
x(3π4,π)x \in \left(\frac{3\pi}{4}, \pi\right) aralığında 0<sinx<220 < \sin x < \frac{\sqrt{2}}{2} aralığındadır. Bu durumda b=1sinx>2>1b = \frac{1}{\sin x} > \sqrt{2} > 1 olur.
c=1c = 1 olduğundan, c<bc < b ilişkisi kurulur.
Aynı işaretli değerlerin büyüklük ilişkisini belirlemek için fonksiyonların bu aralıktaki sınır değerleri incelenir.
4
Elde edilen tüm bilgileri birleştirerek nihai sıralamayı oluşturalım.
a<0a < 0, c=1c = 1 ve b>2b > \sqrt{2} olduğundan doğru sıralama a<c<ba < c < b şeklindedir.
Negatif değer en küçük, değeri en büyük olan pozitif terim ise en büyük olacak şekilde sıralama tamamlanır.

Key Concept

Trigonometrik Özdeşlikler ve Sıralama
Estimated Time:2m 0s
Question 5Question

Doğal çevrenin korunması ve küreselleşen çevre sorunlarıyla mücadele edilmesi amacıyla hazırlanan aşağıdaki uluslararası sözleşmeleri, kabul ediliş yıllarına göre en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sözleşmelerin kabul ediliş yıllarına göre en eskiden en yeniye doğru doğru sıralaması: Ramsar Sözleşmesi (1971), CITES Sözleşmesi (1973), Bern Sözleşmesi (1979) ve Montreal Protokolü (1987) şeklindedir.
Sözleşmelerin uluslararası düzeyde kabul edilme yılları incelendiğinde sırasıyla Ramsar Sözleşmesi 1971, CITES Sözleşmesi 1973, Bern Sözleşmesi 1979 ve Montreal Protokolü 1987 yıllarında imzalanmıştır. Bu nedenle doğru sıralama Ramsar Sözleşmesi, CITES Sözleşmesi, Bern Sözleşmesi ve Montreal Protokolü şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen uluslararası sözleşmelerin kabul edildikleri yılları belirleyiniz.
Ramsar Sözleşmesi 1971 yılında, CITES Sözleşmesi 1973 yılında, Bern Sözleşmesi 1979 yılında ve Montreal Protokolü 1987 yılında kabul edilmiştir.
Kronolojik sıralama yapabilmek için sözleşmelerin resmi kabul tarihlerinin bilinmesi gerekmektedir.
2
Bu yılları en eskiden en yeniye doğru sıralayarak doğru diziye ulaşınız.
1971, 1973, 1979 ve 1987 yılları sırasıyla dizildiğinde Ramsar - CITES - Bern - Montreal sıralaması elde edilir.
Soru yönergesi en eski tarihten en yeni tarihe doğru bir dizilim gerektirmektedir.

Key Concept

Küresel çevre sorunlarını önlemek amacıyla imzalanan uluslararası sözleşmelerin tarihsel gelişim sırası ve temel amaçları.
Question 6Question

Uluslararası çevre politikalarının gelişimi ve küresel çevre sorunlarının önlenmesi adına imzalanan sözleşmeler belirli bir kronolojiye sahiptir. Aşağıda verilen uluslararası çevre sözleşmelerini, kabul ediliş yıllarına göre en eskiden en yeniye doğru sıraladığınızda doğru sıralama nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama sırasıyla Barselona Sözleşmesi (1976), Bern Sözleşmesi (1979), Kyoto Protokolü (1997) ve Paris İklim Anlaşması (2015) şeklindedir.
Uluslararası çevre sözleşmelerinin kabul ediliş yılları sırasıyla şöyledir: Barselona Sözleşmesi (1976), Bern Sözleşmesi (1979), Kyoto Protokolü (1997) ve Paris İklim Anlaşması (2015). Bu nedenle en eskiden en yeniye doğru sıralama Barselona, Bern, Kyoto ve Paris şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen uluslararası çevre sözleşmelerinin ve protokollerinin kabul ediliş yıllarını belirleyin.
Barselona Sözleşmesi 1976, Bern Sözleşmesi 1979, Kyoto Protokolü 1997 ve Paris Anlaşması 2015 yılında kabul edilmiştir.
Zaman dizinini doğru kurgulayabilmek için her bir uluslararası anlaşmanın yürürlük/kabul tarihinin bilinmesi gerekir.
2
Sözleşmeleri en eski tarihten başlayarak günümüze doğru sıralayın.
Sıralama Barselona, Bern, Kyoto ve Paris şeklinde oluşur.
1976, 1979, 1997 ve 2015 yıllarının kronolojik sıralaması en eskiden en yeniye bu şekildedir.

Key Concept

Uluslararası çevre sözleşmelerinin kronolojik sıralaması ve temel amaçları
Estimated Time:2m 0s
Question 7Question

Türk-İslam tarihi açısından büyük önem taşıyan ve Abbasiler Dönemi ile ilişkili olan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru kronolojik sıralama: Talas Savaşı'nda Karluk Türklerinin Müslüman ordusunun yanında yer alması, Bizans sınırında Avasım sınır kentlerinin kurulması, Türk askeri unsurları için Samarra şehrinin inşa edilmesi ve Abbasi merkezi otoritesinin zayıflamasıyla Mısır'da Tolunoğulları Devleti'nin kurulması şeklindedir.
Doğru kronolojik sıralama olayların gerçekleşme yıllarına göre yapılmalıdır: Talas Savaşı 751 yılında, Avasım eyaletlerinin teşkili Harun Reşid döneminde (786-809), Samarra şehrinin kurulması el-Mutasım döneminde (836) ve Tolunoğulları Devleti'nin kuruluşu ise 868 yılında gerçekleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Talas Savaşı'nın tarihini belirlemek
751 yılı
Sıralamadaki ilk kronolojik basamağı bulmak için.
2
Avasım eyaletlerinin kuruluş dönemini belirlemek
Halife Harun Reşid Dönemi (786-809)
Savaş sonrasındaki idari ve askeri yapılanmayı sıralamak için.
3
Samarra şehrinin inşa tarihini belirlemek
Halife el-Mutasım Dönemi (836 yılı)
Askeri unsurların ayrı şehirlerde toplanması aşamasını yerleştirmek için.
4
Tolunoğulları Devleti'nin kuruluş tarihini saptamak
868 yılı
Merkezi otoritenin zayıflamasının sonucunda ortaya çıkan bağımsız/yarı bağımsız devletlerin oluşumunu son sıraya koymak için.

Key Concept

Türk-İslam Tarihi Kronolojisi ve Abbasi İdari/Askeri Gelişmeleri
Question 8Question

Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun romanları, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinden Cumhuriyet Türkiyesi’ne uzanan tarihsel süreçteki toplumsal değişimleri ve krizleri kronolojik bir sıra takip ederek yansıtır.

Buna göre; yazarın aşağıda verilen romanlarının, ele aldıkları tarihsel dönemlerin (olay zamanının) kronolojik akışına göre eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Romanların ele aldıkları tarihsel dönemlere göre kronolojik sıralaması Bir Sürgün (II. Abdülhamid Dönemi), Kiralık Konak (II. Meşrutiyet - I. Dünya Savaşı), Sodom ve Gomore (Mütareke Dönemi) ve Yaban (Milli Mücadele Dönemi) şeklinde olmalıdır.
Yazarın romanlarındaki olay zamanları kronolojik olarak incelendiğinde; Bir Sürgün II. Abdülhamid dönemini, Kiralık Konak II. Meşrutiyet ve I. Dünya Savaşı yıllarını, Sodom ve Gomore Mütareke Dönemi'ni, Yaban ise Milli Mücadele yıllarını kapsar. Bu durum kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru bir akış sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Eserlerin arka planındaki tarihsel dönemleri belirleyin.
Bir Sürgün romanı II. Abdülhamid dönemini; Kiralık Konak üç kuşağın hikayesi üzerinden II. Meşrutiyet ve I. Dünya Savaşı'nı; Sodom ve Gomore Mütareke dönemi işgal İstanbul'unu; Yaban ise Kurtuluş Savaşı dönemi Anadolu'sunu konu alır.
Doğru kronolojik sıralamayı kurabilmek için öncelikle her eserin hangi tarihsel döneme ışık tuttuğunun bilinmesi gerekir.
2
Tarihsel dönemleri eskiden yeniye doğru sıralayın.
II. Abdülhamid Dönemi -> II. Meşrutiyet ve I. Dünya Savaşı -> Mütareke Dönemi -> Milli Mücadele Dönemi sıralaması elde edilir.
Türk tarihinin akışı bu dönem sırasına göre gerçekleşmiştir.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi romanlarında tarihi ve toplumsal dönemlerin yansımaları
Estimated Time:2m 0s
Question 9Question

Küresel ve bölgesel ölçekte yaşanan çatışma ve gerginlik alanlarının coğrafi konumlarını bilmek, küresel jeopolitiği analiz etmede önemli bir unsurdur.

Buna göre, aşağıda verilen jeopolitik çatışma ve istikrarsızlık alanlarının kuzeyden güneye doğru coğrafi konumlarına göre sıralaması nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama kuzeyden güneye doğru; Kırım (Ukrayna) Sorunu, Doğu Akdeniz (Kıbrıs) Enerji ve Deniz Sınırı İhtilafları, Nil Nehri (Etiyopya - Mısır - Sudan) Su Paylaşım Sorunu ve Kongo Havzası (Kongo Demokratik Cumhuriyeti) Doğal Kaynak Çatışmaları şeklinde olmalıdır.
Çatışma bölgeleri enlem derecelerine göre en kuzeyden en güneye doğru incelendiğinde; Kırım (yaklaşık 45° K), Doğu Akdeniz (yaklaşık 35° K), Nil Havzası (yaklaşık 10°-15° K) ve Kongo Havzası (yaklaşık 0°-5° G) şeklinde sıralanır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen çatışma bölgelerinin küre üzerindeki coğrafi konumlarını ve enlem derecelerini belirlemek.
Kırım Karadeniz'in kuzeyinde (~45° K), Doğu Akdeniz Akdeniz çanağında (~35° K), Nil Nehri'nin ana baraj gerilimi Doğu Afrika'da (~10°-15° K) ve Kongo Havzası Orta Afrika'da (~0°-5° G) yer alır.
Çatışma bölgelerinin dünya haritası üzerindeki göreceli enlem konumlarını saptamak sıralamayı doğru yapmayı sağlar.
2
Belirlenen enlem derecelerine göre kuzeyden güneye doğru bir dizilim oluşturmak.
En kuzeyde yer alan Kırım'dan başlanarak güneye doğru sırasıyla Doğu Akdeniz, ardından Nil Havzası ve en güneyde Ekvator çizgisi çevresindeki Kongo Havzası sıralanır.
Kuzeyden güneye sıralama kuralına göre en büyük kuzey enleminden güney enlemine doğru gidilmesi gerekir.

Key Concept

Bölgesel çatışma alanlarının coğrafi konumları ve jeopolitik özellikleri
Estimated Time:1m 30s
Question 10Question

Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar geçen süreçte uygulanan nüfus politikalarındaki dönüm noktalarını temsil eden aşağıdaki gelişmeleri, eskiden yeniye doğru kronolojik olarak sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama: Cumhuriyet'in ilk yıllarında çok çocuklu ailelerin yol vergisinden muaf tutulması (1930'lar), kalkınma hızı kaygılarıyla ilk Nüfus Planlaması Kanunu'nun yürürlüğe girmesi (1965) ve nüfusun yaşlanmasıyla birlikte çalışan annelere yönelik kreş ve doğum desteklerinin getirilmesi (2010'lar) şeklindedir.
Türkiye'nin nüfus politikaları incelendiğinde, Cumhuriyet'in ilk yıllarında (1923-1965) savaş kayıplarının telafisi ve iş gücü ihtiyacı için artırıcı (pronatalist) politikalar uygulanmış ve yol vergisi muafiyeti gibi teşvikler verilmiştir. 1965 yılında ise hızlı nüfus artışının kalkınmayı yavaşlatması sebebiyle antinatalist politikalara geçilerek ilk Nüfus Planlaması Kanunu kabul edilmiştir. Son dönemde (2000'lerin sonundan itibaren) ise nüfus artış hızının aşırı düşmesi ve yaşlanma eğilimi nedeniyle çalışan kadınlara yönelik kreş desteği ve doğum yardımları gibi güncel pronatalist önlemler alınmıştır. Bu sebeple doğru sıralama en eskiden en yeniye doğru gerçekleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhuriyet dönemi nüfus politikalarının tarihsel aşamalarını belirleme
Cumhuriyet dönemi nüfus politikaları genel olarak üç ana döneme ayrılır: 1923-1965 arası nüfus artış hızını yükseltmeyi amaçlayan dönem, 1965-1980/2000'ler arası nüfus artış hızını düşürmeyi amaçlayan dönem ve 2000'li yılların sonundan itibaren nüfusun niteliğini koruyarak artış hızını yükseltmeyi amaçlayan güncel dönem.
Soruda verilen gelişmelerin hangi dönemlere ait olduğunu saptamak kronolojik sıralamanın ilk adımıdır.
2
Verilen gelişmelerin ait oldukları yılları ve amaçlarını eşleştirme
Yol vergisi muafiyeti ve madalya teşvikleri 1930'larda uygulanan pronatalist politikalara; Nüfus Planlaması Kanunu 1965 yılındaki antinatalist geçişe; kreş desteği ve doğum yardımları ise 2010'lu yıllardaki güncel pronatalist politikalara aittir.
Her bir gelişmenin kronolojik yerini netleştirmek için tarihsel bağlam kurulur.
3
Gelişmeleri eskiden yeniye doğru sıralama
Sıralama: Çok çocuklu ailelerin vergi muafiyeti (1930'lar) -> Nüfus Planlaması Kanunu (1965) -> Güncel doğum teşvikleri ve kreş yardımları (2010'lar) şeklinde olmalıdır. Bu da sırasıyla ilk gelişme, ikinci gelişme ve üçüncü gelişme sıralamasına karşılık gelir.
Kronolojik kriterlere göre olaylar en eskiden en yeniye doğru dizilerek nihai sıralama oluşturulur.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Nüfus Politikalarının Tarihsel Gelişimi ve Dönüm Noktaları
Estimated Time:2m 0s
Question 11Question

Dış dünyada bulunan bir nesnenin birey tarafından fark edilip zihinde anlamlı bir bütün haline getirilmesine kadar geçen süreçte hem fizyolojik hem de psikolojik birtakım aşamalar gerçekleşmektedir.

Buna göre, bir uyarıcının duyusal olarak alınmasından zihinde anlamlandırılmasına kadar geçen aşağıdaki aşamaları ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Bir uyarıcının duyusal olarak alınmasından anlamlandırılmasına kadar geçen süreç sırasıyla: uyarıcının alıcı hücreleri fiziksel olarak etkilemesi, bu enerjinin elektrokimyasal sinirsel iletilere dönüştürülmesi, sinirsel iletilerin beyin kabuğundaki duyu merkezine taşınarak duyumun oluşması ve son olarak bu ham verilerin beyinde yorumlanarak algının gerçekleşmesi şeklindedir.
Süreç sırasıyla fiziksel uyarıcının reseptörü uyarması, transdüksiyon ile elektrokimyasal sinyale dönüştürülmesi, duyu sinirleriyle beyin kabuğuna taşınarak duyumun oluşması ve son olarak beyinde anlamlandırılarak algının meydana gelmesi adımlarından oluşur.

Step-by-Step Solution

1
Dışsal fiziksel enerjinin alıcı hücrelere temasının belirlenmesi
Dış dünyadaki ışık veya ses dalgaları gibi fiziksel uyarıcılar duyu organlarındaki alıcı hücreleri (reseptörleri) uyarır.
Duyusal ve algısal süreçlerin başlayabilmesi için ilk aşama fiziksel temasın ve uyarılmanın gerçekleşmesidir.
2
Fiziksel enerjinin sinirsel sinyallere dönüştürülmesi (Transdüksiyon)
Alıcı hücreler uyarımı alarak elektrokimyasal enerjiye dönüştürür.
Sinir sistemi dış dünyadaki ışık veya ses dalgası gibi fiziksel enerjileri doğrudan taşıyamaz, bu enerjinin elektrik sinyaline dönüştürülmesi zorunludur.
3
Sinyallerin beyin kabuğuna iletilmesi ve duyumun oluşması
Duyusal sinirler elektrokimyasal iletileri talamus üzerinden beyin kabuğundaki ilgili bölgeye ulaştırır ve ham duyum gerçekleşir.
Beyin kabuğundaki duyusal merkez uyarılmadığı sürece bilince ulaşan bir duyum oluşamaz.
4
Ham duyusal verilerin beyinde işlenip anlamlandırılması
Beyin, gelen ham bilgileri dikkat, bellek ve geçmiş yaşantılarla bütünleştirerek algıyı gerçekleştirir.
Algılama, duyumun ötesine geçerek ham verilerin zihinsel düzeyde anlamlı bir bütün haline getirilmesidir.

Key Concept

Duyum ve Algı Süreçlerinin Fizyolojik ve Zihinsel Aşamaları
Question 12Question

Albert Bandura'nın sosyal öğrenme kuramına göre, bir modelin gözlemlenmesi yoluyla gerçekleşen öğrenme süreci; dikkat, hat��rda tutma, davranışı meydana getirme ve güdülenme olmak üzere dört temel bilişsel-davranışsal aşamayı içerir.

Buna göre, bir tıp fakültesi öğrencisinin, uzman bir cerrahın laparoskopik cerrahi yöntemle gerçekleştirdiği karmaşık bir dikiş tekniğini ameliyathanede izleyerek öğrenme sürecine dair verilen aşağıdaki yaşantıları, kuramda belirtilen ilk aşamadan son aşamaya doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sosyal öğrenme a��amalarının doğru sıralaması; dikkat (cerrahın el hareketlerine odaklanma), hatırda tutma (tekniğin zihinsel şema olarak kodlanması), davranışı meydana getirme (simülatörde dikiş pratiği yapılması) ve güdülenme (cerrahtan alınan olumlu geri bildirimle gelecekte uygulama kararlılığının artması) şeklinde olmalıdır.
Doğru sıralama; cerrahın dikiş hareketlerine odaklanarak başlayan dikkat, bu hareketlerin zihinde kodlandığı hatırda tutma, simülasyonda fiziksel uygulamaya dönüştüğü davranışı meydana getirme ve cerrahın geribildirimiyle pekişen güdülenme aşamalarından oluşur.

Step-by-Step Solution

1
Uzman cerrahın yaptığı işlemlerin gözlemlenmesi sırasında ilk olarak cerrahın el ve alet hareketlerine odaklanılır.
Gözlem yoluyla öğrenmenin ilk aşaması olan dikkat (odaklanma) süreci gerçekleştirilir.
Öğrenmenin gerçekleşmesi için uyarıcının seçilmesi ve ona dikkat edilmesi gerekir.
2
Gözlemlenen dikiş tekniğine ait hareketlerin ve sıralamanın zihinsel sembollere dönüştürülerek belleğe kaydedilmesi sağlanır.
İkinci aşama olan hatırda tutma (kodlama) süreci tamamlanır.
Zihinsel olarak kodlanmayan davranışlar daha sonra geri çağrılamaz.
3
Öğrencinin simülasyon odasında cerrahi dikiş tekniğini kendisinin uygulamaya çalışması sağlanır.
Üçüncü aşama olan davranışı meydana getirme (motor üretim) gerçekleştirilir.
Bilişsel şemaların fiziksel beceriye dönüştürülmesi bu aşamada gerçekleşir.
4
Uygulama sonrasında elde edilen olumlu dönütlerle davranışın sürdürülmesi veya tekrarlanması eğilimi güçlendirilir.
Son aşama olan güdülenme süreci tamamlanır.
Pekiştirme veya ödül beklentisi, davranışın performansa dökülmesini sağlar.

Key Concept

Sosyal Öğrenme (Gözlem Yoluyla Öğrenme) Aşamaları
Estimated Time:2m 0s
Question 13Question

Immanuel Kant'ın kritisisizm (eleştiricilik) felsefesine göre, dış dünyadan gelen ham duyusal verilerin nesnel bir bilgiye (yargıya) dönüşmesi sürecinde gerçekleşen aşağıdaki aşamaları mantıksal ve kronolojik sıraya göre nasıl sıralarsınız?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Kant'ın bilgi kuramına göre doğru sıralama; dış dünyadan ham verilerin duyu organlarıyla alınması, bu verilerin uzay ve zaman formlarıyla düzenlenmesi, ardından anlama yetisinin kategorileriyle işlenmesi ve son olarak nesnel bilgiye (yargıya) ulaşılması adımlarından oluşur.
Doğru sıralama, Kant'ın 'görüsüz kavramlar boş, kavramsız görüler kördür' ilkesini takip eder. Süreç ham duyusal verilerle (deney) başlar; bu veriler zihnin duyarlık formları (uzay ve zaman) ile düzenlenir, ardından zihnin anlama yetisine ait kategoriler (kavramlar) ile işlenir ve son olarak nesnel bilgiye (fenomene dair yargı) ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Dış dünyadan gelen ham duyusal izlenimlerin duyu organları vasıtasıyla alınması belirlenmelidir.
Sürecin ilk aşaması olan 'deney' basamağı tespit edilir.
Kant'a göre bilgi deneyle başlar, bu nedenle ham duyusal veriler ilk adımdır.
2
Ham verilerin uzay ve zaman kalıplarıyla düzenlenmesi aşaması bulunmalıdır.
Duyarlık formlarının (uzay ve zaman) verileri düzenlemesi basamağı ikinci sıraya yerleştirilir.
Zihin, ham verileri doğrudan işleyemez; önce uzay ve zaman koordinatlarında görüler haline getirmelidir.
3
Görülerin anlama yetisinin kategorileri ile işlenmesi adımı seçilmelidir.
Anlama yetisinin (kategorilerin) devreye girdiği basamak üçüncü sıraya konur.
Duyularla alınan görüler, zihnin kategorileri (örn. nedensellik) olmaksızın anlamlı bir kavram haline gelemez.
4
Kavram haline gelen verilerin sentezlenerek nesnel bilgiye dönüştürülmesi adımı son sıraya konmalıdır.
Fenomenlerin bilgisine (yargıya) ulaşılan nihai adım sonuncu olarak belirlenir.
Bilgi, tüm bu zihinsel işlemlerin sonunda ortaya çıkan yargısal bir sentezdir.

Key Concept

Kant'ın bilgi problemi ve eleştirici felsefesi (kritisisizm)
Estimated Time:2m 0s
Question 14Question

Anadolu Selçuklu Devleti'nin egemenlik sahasında meydana gelen ve merkezi otoritenin çöküşü ile sonuçlanan aşağıdaki tarihi gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Kronolojik sıralama Babailer İsyanı'nın bastırılması, Kösedağ Savaşı bozgunu, Üçlü ortak saltanat döneminin başlaması ve Sultan II. Gıyaseddin Mesud'un ölümüyle devletin sona ermesi şeklinde olmalıdır.
Gelişmelerin kronolojik sırası incelendiğinde; 1240 yılında yaşanan Babailer İsyanı devletin askeri gücünün zayıfladığını göstermiş, bu durumdan yararlanan Moğollar 1243 yılında Kösedağ Savaşı ile Selçukluları yenilgiye uğratmıştır. Savaş sonrasında yaşanan taht kavgalarını önlemek amacıyla 1249 yılında üçlü ortak saltanat kurulmuş, sürecin sonunda ise 1308 yılında II. Gıyaseddin Mesud'un ölümüyle Selçuklu Devleti tamamen yıkılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Babailer İsyanı'nın (1240) tarihini tespit etmek.
Bu isyan, Selçuklu askeri gücünün yıprandığını Moğollara gösteren ve yıkılış sürecini başlatan ilk kronolojik olaydır.
Yıkılış sürecinin iç dinamiklerini ve dış müdahalelere zemin hazırlayan ilk basamağı belirlemek gerekir.
2
Kösedağ Savaşı'nın (1243) tarihini ve etkisini belirlemek.
Babailer İsyanı'nın hemen ardından Moğollar Anadolu'ya saldırmış ve Selçuklu ordusunu bozguna uğratmıştır.
Savaş, iç otorite boşluğunun doğrudan dış askeri müdahaleye dönüşme sırasını gösterir.
3
Savaş sonrası siyasi kriz kapsamında ortak saltanatın (1249) kurulmasını analiz etmek.
Kösedağ Savaşı'nın yarattığı otorite boşluğunda Selçuklu tahtına üç kardeş birden çıkarılarak ortak saltanat yönetimi benimsenmiştir.
Askeri yenilginin ardından ortaya çıkan yönetsel ve siyasi parçalanma aşamasını belirlemek gerekir.
4
Devletin fiilen yıkılış tarihi olan II. Gıyaseddin Mesud'un ölümünü (1308) belirlemek.
Bu olay, Selçuklu hanedanının ve devlet yapısının tamamen ortadan kalktığı son aşamadır.
Sürecin nihai son noktasını ve beyliklerin tam bağımsızlık dönemini tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Türkiye Selçuklu Devleti'nin zayıflama ve yıkılış sürecindeki siyasi gelişmelerin kronolojisi
Question 15Question

Türk edebiyatında Tanzimat'tan Milli Edebiyat'a uzanan süreçte dilde sadeleşme ve milli bir edebiyat dili olu��turma çabalarının tarihsel gelişim evreleri düşünüldüğünde, aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama: Şinasi'nin Tercüman-ı Ahvâl Mukaddimesi'ndeki görüşleri, Servet-i Fünun şairlerinin ağır şiir dili oluşturması, Fecr-i Âti beyannamesiyle bu ağır dilin sürdürülmesi ve Genç Kalemler dergisindeki Yeni Lisan makalesiyle dilde sadeleşmenin kurallara bağlanması şeklindedir.
Türk edebiyatında dilde sadeleşme çabaları ilk olarak Tanzimat Dönemi'nde (1860, Tercüman-ı Ahvâl) teorik bir düşünce olarak başlamış; Servet-i Fünun (1896) ve Fecr-i Âti (1909) dönemlerinde bu düşünce terk edilerek ağır, sanatlı bir dil sürdürülmüş; nihayet 1911 yılında Yeni Lisan Hareketi ile bu çaba sistemli kurallara bağlanarak milli bir davaya dönüştürülmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Tanzimat Dönemi'nin başlangıç aşamasını belirlemek
Şinasi'nin 1860 yılındaki Tercüman-ı Ahvâl mukaddimesi ilk aşamadır.
Dilde sadeleşme çabalarının edebiyatımızdaki ilk kuramsal beyanı Tanzimat I. Dönem ile başlar.
2
Servet-i Fünun Dönemi dil anlayışını konumlandırmak
Servet-i Fünun sanatçılarının 1896'da kurduğu ağır şiir dili ikinci aşamadır.
Tanzimat'taki sadeleşme eğilimlerinin aksine, bu dönemde dil son derece ağırlaştırılmış ve yapay bir hal almıştır.
3
Fecr-i Âti topluluğunun dil politikasını belirlemek
1909 yılında Fecr-i Âti beyannamesinin yayımlanması üçüncü aşamadır.
Topluluk beyannamede dilin şahsi ve muhterem olduğunu savunarak Servet-i Fünun dilini devam ettirmiştir.
4
Yeni Lisan Hareketi'nin başlangıcını belirlemek
1911 yılında Genç Kalemler dergisindeki Yeni Lisan makalesi son aşamadır.
Bu makaleyle dil sadeleşmesi ilk kez kurallara ve milli bir temele oturtulmuştur.

Key Concept

Dilde sadeleşme hareketlerinin Tanzimat'tan Milli Edebiyat'a kronolojik seyri ve Yeni Lisan'ın tarihi konumu
Question 16Question

Bilgi işleme modeline göre, dış dünyadan alınan bir uyarının zihnimizde işlenerek kalıcı hale getirilmesi ve ihtiyaç duyulduğunda tekrar hatırlanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki aşamaları, bilginin ilk girişinden itibaren sırasıyla nasıl dizmeliyiz?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama şu şekildedir: Duyusal belleğe giriş, dikkat aracılığıyla kısa süreli belleğe aktarım, kısa süreli bellekte kodlama, uzun süreli bellekte depolama ve son olarak uzun süreli bellekten geri çağırma.
Doğru sıralama duyusal kayıt, dikkat/seçme, kodlama, depolama ve geri getirme adımlarını takip eder. Zihne giren bir uyarıcı önce duyusal belleğe ulaşır, ardından dikkat sayesinde kısa süreli belleğe aktarılır, burada zihinsel olarak kodlanır, uzun süreli bellekte depolanır ve son olarak geri çağrılarak kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Dış dünyadan gelen ham bilginin ilk giriş noktasını belirleme
Bilginin duyusal belleğe girdiği saptanır.
Bilgi işleme modeli çevresel uyarıcıların duyusal kayıtla başlamasını öngörür.
2
Bilginin duyusal kayıttan bir sonraki aşamaya nasıl geçtiğini analiz etme
Dikkatin yöneltilmesiyle bilginin kısa süreli belleğe geçtiği belirlenir.
Kapasitesi sınırsız olan duyusal bellekten sadece dikkat edilen bilgiler kısa süreli belleğe aktarılır.
3
Kısa süreli belleğe gelen bilginin kalıcı hale getirilme hazırlığını inceleme
Bilginin zihinsel tekrar ve şemalarla ilişkilendirilerek kodlandığı görülür.
Kısa süreli bellekteki ham bilgiler kalıcı olabilmek için kodlanmak zorundadır.
4
Kodlanan bilginin nerede saklandığını tespit etme
Bilginin uzun süreli belleğe aktarılarak depolandığı anlaşılır.
Uzun süreli bellek, kodlanmış bilgilerin kalıcı olarak saklandığı depodur.
5
Kalıcı bellekteki bilginin nasıl kullanıldığını analiz etme
Bilginin geri çağrılarak bilinçli alana getirildiği belirlenir.
Öğrenilen bilginin davranışa dönüşmesi veya hatırlanması için uzun süreli bellekten geri çağrılması gerekir.

Key Concept

Bilgi İşleme Modelinde Bellek Aşamaları ve Bilgi Akışı
Question 17Question

Tarih öncesi dönemlerde Orta Asya coğrafyasında insan topluluklarının yaşam tarzlarını ve teknolojik gelişimlerini yansıtan çeşitli kültür havzaları oluşmuştur. Aşağıda verilen bu kültür merkezlerini, gelişim gösterdikleri dönemlerin başlangıç tarihlerini esas alarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama sıras��yla Anav Kültür Merkezi, Andronovo Kültür Merkezi, Karasuk Kültür Merkezi ve Tagar Kültür Merkezi şeklinde olmalıdır.
Orta Asya'nın en eski kültür havzası olan Anav ile başlayan süreç, tunç işçiliğinin geliştiği Andronovo, demirin işlendiği Karasuk ve en gelişmiş evreyi temsil eden Tagar kültürleriyle devam etmiştir. Bu nedenle doğru kronolojik sıralama Anav, Andronovo, Karasuk ve Tagar şeklinde gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Kültür merkezlerinin tarihsel dönemlerini belirlemek.
Anav (MÖ 4000 - MÖ 1000), Andronovo (MÖ 1700 - MÖ 1200), Karasuk (MÖ 1200 - MÖ 700), Tagar (MÖ 700 - MÖ 300).
Sıralamanın doğru yapılabilmesi için her bir kültür havzasının kronolojik sınırlarının bilinmesi gerekir.
2
Belirlenen tarih aralıklarını geçmişten günümüze (en eskiden en yeniye) doğru dizmek.
İlk sırada en eski olan Anav yer alır. Ardından sırasıyla tunç çağı temsilcisi Andronovo, erken demir çağı temsilcisi Karasuk ve en son evre olan Tagar gelir.
MÖ tarihlerin sayısal değeri büyüdükçe günümüzden uzaklaşıldığı için MÖ 4000 en eski, MÖ 700 ise bu gruptaki en yeni başlangıç tarihidir.

Key Concept

Orta Asya Kültür Merkezlerinin Kronolojik Gelişimi ve Karakteristik Özellikleri
Estimated Time:2m 0s
Question 18Question

Aşağıda Reşat Nuri Güntekin'in Milli Edebiyat Dönemi roman anlayışını yansıtan *Çalıkuşu* adlı eserindeki olaylar karışık olarak verilmiştir. Bu olayları romandaki kronolojik gelişim sırasına göre sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Feride'nin okul yıllarında 'Çalıkuşu' adını alması ve nişanlanması, nişanın bozulup Anadolu'ya kaçması, Munise'yi evlat edinmesi, Hayrullah Bey ile kağıt üzerinde evlenmesi ve en son Hayrullah Bey'in günlüğü sayesinde Kâmran'a kavuşması s��rasıdır.
Romanın olay örgüsü sırasıyla; Feride'nin eğitim hayatı ve nişanlanması, ihaneti öğrenip Anadolu'ya öğretmen olarak gitmesi, burada Zeyniler köyünde öğretmenlik yapıp Munise'yi evlat edinmesi, ardından dedikodular nedeniyle Hayrullah Bey ile evlenmesi ve nihayetinde Hayrullah Bey'in ölümü sonrası bıraktığı günlük vesilesiyle Kâmran ile birleşmesi şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Feride'nin ilk dönem hayatını ve lakabının kökenini belirlemek.
Feride'nin Dame de Sion'daki okul yıllarında yaramazlıkları sebebiyle 'Çalıkuşu' lakabını alması ve Kâmran ile nişanlanması ilk sıradadır.
Romanın başlangıç kısmındaki temel durumdur.
2
Anadolu'ya gitmesine yol açan kırılma olayını tespit etmek.
Düğün gecesi öncesi Kâmran'ın ihanetini öğrenerek evden kaçması ve Anadolu'ya öğretmen olarak gitmesi ikinci sıradadır.
Feride'nin bağımsız bir kadın olarak hayatını kurmaya karar vermesinin arkasındaki temel sebeptir.
3
Öğretmenlik yıllarının içindeki önemli olayları sıralamak.
Anadolu'da Zeyniler gibi çeşitli köylerde öğretmenlik yaparken Munise'yi evlat edinmesi ve onun vefat etmesi üçüncü sıradadır.
Feride'nin öğretmenlik yıllarındaki en derin dramatik ve duygusal sürecini temsil eder.
4
Anadolu'daki öğretmenlik sürecinin tamamlanma şeklini belirlemek.
Hakkında çıkan dedikodulardan korunmak amacıyla yaşlı doktor Hayrullah Bey ile kağıt üzerinde evlenmesi dördüncü sıradadır.
Bu evlilik Anadolu yıllarının sonunda, toplumsal baskılardan kurtulmak adına yapılmıştır.
5
Romanın çözüm ve sonuç aşamasını tespit etmek.
Hayrullah Bey'in ölümü üzerine bıraktığı vasiyet ve günlük sayesinde Feride'nin İstanbul'a dönüp Kâmran ile tekrar bir araya gelmesi beşinci sıradadır.
Giriş ve gelişme bölümündeki tüm düğümlerin çözüldüğü ve eserin mutlu sonla bittiği kısımdır.

Key Concept

Çalıkuşu romanının olay örgüsü kronolojisi ve başkahraman Feride'nin gelişim çizgisi.
Estimated Time:2m 0s
Question 19Question

Küreselleşen dünyada jeopolitik konumu nedeniyle bölgesel ve küresel ölçekte çatışma veya gerginlik alanı hâline gelmiş bölgelerin coğrafi konum analizinin yapılması önem taşır.

Aşağıda bazı önemli jeopolitik çatışma ve gerginlik alanları verilmiştir. Bu alanları coğrafi konumlarına göre en batıda yer alandan en doğuda yer alana doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama en batıdan en doğuya doğru sırasıyla Batı Sahra Sorunu, Doğu Akdeniz Anlaşmazlığı, Hürmüz Boğazı Gerginliği ve Keşmir Sorunu şeklindedir.
Doğru sıralama Batı Sahra Sorunu, Doğu Akdeniz Anlaşmazlığı, Hürmüz Boğazı Gerginliği ve Keşmir Sorunu şeklindedir. Batı Sahra başlangıç meridyeninin batısında yer alırken, diğer bölgelerin tamamı başlangıç meridyeninin doğusunda yer alır. Doğu boylamlarındaki bölgelerden Doğu Akdeniz en batıda (3232^\circ Doğu), Hürmüz Boğazı ortada (5656^\circ Doğu) ve Keşmir Bölgesi en doğuda (7575^\circ Doğu) konumlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen jeopolitik sorun alanlarının dünya üzerindeki coğrafi konumlarını ve yaklaşık boylam derecelerini belirlemek.
Batı Sahra yaklaşık 1212^\circ Batı boylamında, Doğu Akdeniz yaklaşık 3232^\circ Doğu boylamında, Hürmüz Boğazı yaklaşık 5656^\circ Doğu boylamında ve Keşmir Bölgesi yaklaşık 7575^\circ Doğu boylamında yer alır.
Batıdan doğuya doğru doğru bir sıralama yapabilmek için bölgelerin boylam derecelerinin saptanması gerekir.
2
Boylam derecelerine dayanarak bölgeleri batıdan doğuya doğru sıralamak.
Batı boylamındaki Batı Sahra en batıda yer alırken, sırasıyla başlangıç meridyeninin doğusundaki Doğu Akdeniz, Hürmüz Boğazı ve en doğuda yer alan Keşmir sıralanır.
Dünya üzerindeki konumların batı-doğu yönlü sıralaması boylam derecelerinin batıdan doğuya artış yönüne göre yapılır.

Key Concept

Jeopolitik Sıcak Çatışma Bölgelerinin Coğrafi Konumları
Estimated Time:2m 0s
Question 20Question

Sürdürülebilir çevre politikaları ve kaynak yönetimi kapsamında uygulanan 'Atık Yönetim Hiyerarşisi', kaynakların verimli kullanılmasını ve çevre kirliliğinin en aza indirilmesini amaçlar. Bu hiyerarşide yer alan basamaklar, sürdürülebilirlik ilkelerine uygunluk ve çevreye verilen zarar açısından en çok tercih edilenden (en çevre dostu) en az tercih edilene (çevre üzerinde en fazla olumsuz etkiye sahip) doğru sıralanmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen atık yönetimi uygulamalarının en çok tercih edilenden en az tercih edilene doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Atık yönetim hiyerarşisi sürdürülebilirlik açısından sırasıyla; Önleme/Azaltma, Yeniden Kullanım, Geri Dönüşüm, Enerji Geri Kazanımı ve Bertaraf/Depolama şeklinde sıralanmaktadır. Bu doğrultuda en çevre dostu adımdan başlayarak yapılan sıralama: Atık oluşumunun kaynağında önlenmesi, Ürünlerin temizlenerek tekrar kullanılması, Atıkların ikincil hammaddeye dönüştürülmesi (geri dönüşüm), Atıklardan enerji elde edilmesi ve nihai atıkların depolanması şeklindedir.
Sürdürülebilir atık yönetim hiyerarşisi, kaynakların korunması amacıyla en az enerji ve hammadde tüketen yöntemden başlayarak sıralanır. En üstte atığı önlemek yer alırken, bunu sırasıyla yeniden kullanım, geri dönüşüm, enerji elde etme ve en son bertaraf takip eder.

Step-by-Step Solution

1
En çok tercih edilen basamağın belirlenmesi
Atığın oluşmasının kaynağında önlenmesi veya azaltılması (Önleme/Azaltma) ilk sıraya yerleştirilir.
En sürdürülebilir yöntem, çevreye hiç atık bırakmamaktır.
2
Dönüşüm gerektirmeyen ürünlerin değerlendirilmesi
Oluşan atıkların doğrudan tekrar kullanılması (Yeniden Kullanım) ikinci sıraya yerleştirilir.
Yeniden kullanım, geri dönüşüm gibi endüstriyel süreçlere göre çok daha az enerji tüketir.
3
Maddesel geri kazanımın sağlanması
Atıkların hammadde olarak sanayiye kazandırılması (Geri Dönüşüm) üçüncü sıraya yerleştirilir.
Yeniden kullanılamayan malzemelerin doğaya atılması yerine hammadde olarak ekonomiye kazandırılması gerekir.
4
Termal geri kazanımın uygulanması
Atıklardan yakma yoluyla enerji üretilmesi (Enerji Geri Kazanımı) dördüncü sıraya yerleştirilir.
Geri dönüştürülemeyen atıkların içindeki enerjinin kurtarılması, doğrudan çöpe atılmasından daha sürdürülebilirdir.
5
Nihai bertarafın yapılması
Kalan atıkların düzenli depolama tesislerinde muhafaza edilmesi (Bertaraf/Depolama) son sıraya yerleştirilir.
Bu yöntem hiçbir geri kazanım sağlamaz ve çevre üzerinde en fazla uzun vadeli olumsuz etkiyi oluşturur.

Key Concept

Atık Yönetim Hiyerarşisi ve Sürdürülebilirlik Aşamaları
Page 1 / 43Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin