Examkin

All practice questions

842 questions

All types8,734Multiple choice4,865Multiple select1True / False289Numeric852Matching1,797Ordering842Fill in the blank63Short answer25
Question 221Question →

Sağlıklı bir insanda kanın tiroksin hormonu miktarının düzenlenmesi ve buna bağlı olarak metabolizma hızının artırılması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; kandaki tiroksin azalması, hipotalamusun uyarılması, hipofizin TSHTSH salgılaması, tiroit bezinin tiroksin üretmesi ve metabolizmanın hızlanması şeklinde gerçekleşir.
Endokrin sistemde hormon salgılanması hiyerarşik bir düzen izler. Bu süreçte hipotalamus (RFRF) →\rightarrow hipofiz (TSHTSH) →\rightarrow tiroit bezi (tiroksin) →\rightarrow hedef hücre (metabolizma artışı) yolu izlenir. Kandaki tiroksin miktarının azalması bu döngüyü başlatan uyarandır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç uyarısının belirlenmesi
Kandaki tiroksin miktarının eşik değerin altına düşmesi.
Hormon miktarındaki azalma, sistemin geri bildirim döngüsünü tetikler.
2
Denetleme merkezinin aktivasyonu
Hipotalamusun salgılatıcı faktör (RF/TRHRF/TRH) salgılaması.
Hipotalamus, iç dengenin korunması için endokrin sistemi yöneten ana merkezdir.
3
Ara hormonun salgılanması
Hipofizden TSHTSH salgılanması.
TSHTSH, tiroit bezine özgü bir uyarıcı hormondur ve hipofiz aracılığıyla iletilir.
4
Efektör bezin tepkisi
Tiroit bezinden tiroksin salgılanması.
Hedef organ olan tiroit bezi, TSHTSH uyarısına tiroksin üreterek yanıt verir.
5
Fizyolojik yanıtın oluşması
Metabolizma hızının artması.
Tiroksin hormonunun temel görevi hücrelerdeki oksijen kullanımını ve bazal metabolizmayı düzenlemektir.

Key Concept

Negatif Geri Bildirim (Feedback) Mekanizması

Practice More

Kandaki tiroksin miktarı normalin üzerine çıktığında negatif geri bildirim mekanizmasının nasıl çalıştığını araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 222Question →

Sağlıklı bir insanda, uzun süreli açlık durumunda kan glikoz düzeyinin normalin altına düşmesine bağlı olarak vücutta gerçekleşen aşağıdaki olayları, biyolojik olarak doğru gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; kan şekerinin düşmesiyle pankreasın uyarılması, glukagon salgılanması, glukagonun karaciğer reseptörlerine bağlanması, glikojenin yıkılması ve glikozun kana geçmesi şeklinde gerçekleşir.
Vücutta kan şekerinin yükseltilmesi süreci bir negatif geri bildirim mekanizmasıdır. Süreç, homeostasinin bozulmasıyla (şekerin düşmesi) başlar, pankreastan uygun hormonun (glukagon) salgılanmasıyla devam eder, bu hormonun hedef dokudaki (karaciğer) reseptörlerine bağlanmasıyla hücre içi tepki (glikojen yıkımı) tetiklenir ve sonuçta glikozun kana verilmesiyle denge yeniden kurulur.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç uyarısının belirlenmesi
Kandaki glikozun azalması (uyari)
Hormonal sistemin devreye girmesi için öncelikle homeostatik dengenin bozulması gerekir.
2
Endokrin bezin yanıtı
Glukagon salgılanması (salgi)
Düşük kan şekeri, pankreasın alfa hücrelerini doğrudan uyararak glukagon üretimini başlatır.
3
Hormonun taşınması ve tanınması
Hormonun karaciğer reseptörlerine tutunması (baglanma)
Hormonlar hedef organa kan yoluyla ulaşır ve spesifik reseptörleri aracılığıyla hücreye sinyal iletir.
4
Hücresel yanıtın gerçekleşmesi
Glikojen yıkımı (yikim)
Karaciğer hücresi, glukagon sinyaliyle depoladığı glikojeni glikoza çevirir.
5
Dengenin sağlanması
Kan şekerinin normale dönmesi (denge)
Serbest kalan glikoz kana geçer ve şeker seviyesi yükselerek sistem negatif geri bildirimle durulur.

Key Concept

Kan Glikoz Regülasyonu ve Glukagon Mekanizması
Estimated Time:1m 30s
Question 223Question →

Sağlıklı bir insanda, vücut sıcaklığının düşmesine bağlı olarak metabolizma hızının artırılması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Süreç; hipotalamusun uyarılması, ardından hipofizden TSH salgılanması, tiroit bezinden tiroksin üretilmesi, metabolizmanın hızlanması ve son olarak negatif geri bildirim ile sistemin dengelenmesi şeklinde gerçekleşir.
Endokrin sistemde düzenleme dikey bir hiyerarşi ile gerçekleşir; hipotalamusun hipofizi uyarmasıyla başlayan süreç, hedef bezin uyarılması ve sonucunda hormonun dokularda etki göstermesiyle devam eder. Kanda artan ürünün (tiroksin) başlangıç noktalarını kısıtlaması ise homeostazı tamamlayan son adımdır.

Step-by-Step Solution

1
Kontrol merkezinin aktivasyonunu belirle
Hipotalamusun salgılatıcı faktör (TRHTRH) üretmesi
Endokrin sistemin çoğu geri bildirim döngüsü hipotalamusun denetimiyle başlar.
2
Ara bezin uyarılmasını takip et
Hipofizden TSHTSH salgılanması
Hipotalamus doğrudan hedef bezi değil, öncelikle hipofizi uyarır.
3
Hedef bezin tepkisini gözlemle
Tiroit bezinden tiroksin salgılanması
TSHTSH, tiroit bezindeki reseptörlere bağlanarak hormon üretimini başlatır.
4
Hormonun fizyolojik etkisini tespit et
Metabolizma hızının artması
Tiroksin, hücrelerin O2O_2 kullanımını ve enerji üretimini artırarak ısı açığa çıkarır.
5
Homeostazın sağlanmasını analiz et
Negatif geri bildirim gerçekleşmesi
Kandaki tiroksin eşik değeri aştığında hipotalamus ve hipofizi baskılayarak üretimi durdurur.

Key Concept

Negatif Geri Bildirim (Negative Feedback) Mekanizması
Question 224Question →

Sağlıklı bir insanda, dış ortamdan gelen ses dalgalarının işitme merkezinde algılanıp yorumlanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

İşitme süreci sırasıyla; orta kulaktaki mekanik iletim, iç kulaktaki sıvı dalgalanması, Korti organındaki reseptör uyarımı ve son olarak talamus üzerinden beyin kabuğuna iletim şeklinde gerçekleşir.
İşitme süreci dıştan içe doğru mekanik, hidrolik ve elektriksel aşamalardan oluşur. İlk olarak kulak zarı ve kemikçikler titreşir, ardından bu titreşim salyangoz sıvılarında dalgalanmaya yol açar. Bu dalgalanma Korti organındaki reseptörleri uyararak impuls başlatır ve en son aşamada bu impulslar merkezi sinir sistemine (talamus ve uç beyin) iletilir.

Step-by-Step Solution

1
Mekanik İletim Aşaması
Ses dalgaları kulak zarı ve kemikçikler üzerinden oval pencereye ulaşır.
Dış ortamdaki ses dalgalarının iç kulağa iletilebilmesi için mekanik bir köprü gereklidir.
2
Hidrolik İletim Aşaması
Kohleadaki perilenf ve endolenf sıvılarında basınç dalgaları meydana gelir.
Oval pencerenin titreşimi, kapalı bir sistem olan salyangoz içindeki sıvıları harekete geçirir.
3
Transdüksiyon (Dönüştürme) Aşaması
Korti organında impuls (elektriksel sinyal) başlatılır.
Sıvı dalgaları reseptör hücrelerini fiziksel olarak deforme ederek depolarizasyona neden olur.
4
Merkezi Sinir Sistemi İletimi
İmpulslar talamus üzerinden geçerek uç beyne ulaşır.
Duyusal bilginin bilince ulaşması için talamusta filtrelenip beyin kabuğundaki ilgili loba (temporal) gitmesi gerekir.

Key Concept

İşitme Fizyolojisi ve Sesin İzlediği Yol
Estimated Time:1m 30s
Question 225Question →

Sağlıklı bir insanda, dış ortamdan gelen ses dalgalarının işitme reseptörlerini uyarması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, dış kulaktan iç kulağa doğru gerçekleşme sırasına göre düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Ses dalgalarının iletim sırası; kulak zarının titreşmesi, orta kulak kemiklerinin bu titreşimi oval pencereye aktarması, kohleadaki sıvıların dalgalanması ve son olarak Korti organında impuls oluşması şeklindedir.
İşitme süreci ses dalgalarının kulak zarını titreştirmesiyle başlar, orta kulak kemikleriyle şiddetlendirilerek iç kulağa (oval pencere üzerinden) aktarılır, kohlea sıvılarında basınç dalgası oluşturur ve en nihayetinde Korti organındaki reseptörlerde impuls oluşumuyla sonuçlanır.

Step-by-Step Solution

1
Dış kulaktan gelen dalgaların ilk etkisini belirlemek
Ses dalgaları kulak zarını titreştirir.
Dış kulak ile orta kulak arasındaki sınır kulak zarıdır.
2
Titreşimin orta kulaktaki yolunu takip etmek
Titreşimler çekiç, örs ve üzengi kemikleri üzerinden oval pencereye geçer.
Bu kemikler titreşimi mekanik olarak kuvvetlendirerek iç kulağa iletmekle görevlidir.
3
İç kulaktaki fiziksel değişimi analiz etmek
Oval pencereden giren titreşimler kohleadaki perilenf ve endolenf sıvılarını hareketlendirir.
Ses enerjisi bu aşamada sıvı dalgalarına (basınç dalgalarına) dönüşür.
4
Reseptör düzeyindeki son aşamayı belirlemek
Sıvı dalgaları Korti organındaki tüy hücrelerini uyarır ve impuls oluşur.
İşitme reseptörleri kohleadaki Korti organında bulunur ve mekanik uyarıyı elektrik sinyaline dönüştürür.

Key Concept

İşitme fizyolojisinde sesin izlediği mekanik ve sıvı ortam yolları.
Estimated Time:1m 30s
Question 226Question →

İnsan kulağına ulaşan bir ses dalgasının tam olarak algılanabilmesi sürecinde meydana gelen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

İşitme süreci; kulak zarının titreşmesiyle başlar, orta kulak kemikçiklerinde şiddet artırılır, oval pencere üzerinden perilenf sıvısında dalga oluşturulur, Korti organında impuls başlatılır ve talamus üzerinden beyin kabuğuna iletilerek tamamlanır.
Sesin izlediği yol; kulak kepçesi → kulak yolu → kulak zarı (mekanik) → kemikçikler (kuvvetlendirme) → oval pencere (sıvıya geçiş) → kohlea/perilenf → Korti organı (reseptör uyarımı) → işitme siniri → talamus → beyin kabuğu şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Dış kulaktan gelen sesin ilk temas noktasını belirleme
Ses dalgaları kulak zarını titreştirir.
Ses dalgaları hava ortamından katı ortama (zar) bu noktada geçer.
2
Orta kulaktaki mekanik iletimi izleme
Titreşimler çekiç, örs ve üzengi kemikçikleri üzerinden geçer.
Bu kemikçikler titreşimin genliğini artırarak iç kulağa daha güçlü bir sinyal gönderilmesini sağlar.
3
İç kulaktaki sıvı hareketini tespit etme
Oval penceredeki üzengi baskısı perilenf sıvısını dalgalandırır.
Sesin sıvı ortamdaki basınç dalgaları halinde ilerlemesi kohlea içindeki yapıları uyaracaktır.
4
Fiziksel sinyalin sinirsel sinyale dönüşümünü saptama
Korti organındaki tüy hücreleri uyarılır ve impuls oluşur.
Korti organı sesin algılanmasını sağlayan asıl mekanoreseptörlerin bulunduğu yapıdır.
5
Merkezi sinir sistemindeki yolu takip etme
İşitme siniri impulsu talamusa, oradan da temporal loba taşır.
Koku duyusu hariç tüm duyular beyin kabuğuna ulaşmadan önce talamusta sınıflandırılır.

Key Concept

İşitme Fizyolojisi ve İleti Yolu
Question 227Question →

İskelet kaslarında bir sinirsel uyarının etkisiyle gerçekleşen kasılma sürecindeki olayları, uyarının motor uç plağa ulaşmasından itibaren gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

İskelet kasının kasılma süreci; asetilkolin salgılanması, sarkolemmada aksiyon potansiyeli oluşumu, T-tüpleri aracılığıyla kalsiyum salınımı, kalsiyumun troponine bağlanması ve son olarak aktin-miyozin etkileşimiyle gerçekleşen kayma hareketi şeklinde sıralanır.
Doğru sıralama, uyarının önce nörondan kasa geçmesini, ardından kas zarında yayılarak iç organelleri (sarkoplazmik retikulum) etkilemesini ve son olarak proteinlerin birbiri üzerinde kaymasını ifade eder. Bu süreç; salgılanma, uyarılma, iyon yayılımı ve protein etkileşimi mantığına dayanır.

Step-by-Step Solution

1
Sinirsel uyarının kimyasal iletiye dönüşümü
Sinaptik boşluğa asetilkolin salınır.
Uyarı nörondan kas hücresine nörotransmitterler aracılığıyla geçer.
2
Kas hücresinin elektriksel uyarılması
Sarkolemmada (hücre zarı) aksiyon potansiyeli başlar.
Asetilkolin reseptörlere bağlanarak zarı depolarize eder.
3
Hücre içi iyon salınımı
Sarkoplazmik retikulumdan kalsiyum iyonları serbest bırakılır.
T-tüpleri elektriksel uyarıyı sarkoplazmik retikuluma ileten kanallardır.
4
Kasılma proteinlerinin etkileşimi
Aktin filamentleri üzerindeki miyozin bağlanma bölgeleri açılır.
Kalsiyum iyonlarının troponine bağlanması, engelleyici yapıların (tropomiyozin) yer değiştirmesini sağlar.
5
Kayma mekanizması (Huxley Teorisi)
Aktinler miyozinler üzerinde kayar ve sarkomer boyu kısalır.
Miyozin başlarının ATP harcayarak aktini çekmesi fiziksel kasılmayı tamamlar.

Key Concept

Kas Kasılmasının Fizyolojik Aşamaları
Estimated Time:1m 30s
Question 228Question →

Çizgili bir kasın uyarılması ve kasılması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, uyarının motor nörondan kas hücresine iletilmesinden itibaren ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; asetilkolin salgılanması, kas zarı boyunca impulsun yayılması, sarkoplazmik retikulumdan kalsiyum iyonlarının salınması, kalsiyumun troponine bağlanması ve son olarak aktin ile miyozin filamentlerinin birbiri üzerinde kayması şeklinde gerçekleşir.
Süreç, sinirsel bir uyarı (asetilkolin) ile başlar, ardından elektriksel bir yanıt (aksiyon potansiyeli), iyonik bir değişim (kalsiyum salınımı), moleküler bir etkileşim (troponin bağlanması) ve en son mekanik bir hareket (filamentlerin kayması) ile tamamlanır.

Step-by-Step Solution

1
Kimyasal Uyarılma
Asetilkolin (ACh) salınımı
Sinirsel uyarının kas hücresine iletilmesi için nörotransmitterlerin sinaptik boşluğa bırakılması gerekir.
2
Elektriksel Değişim
Aksiyon potansiyeli
ACh'nin reseptörlere bağlanması kas hücresi zarında depolarizasyona yol açar.
3
İyonik Aktivasyon
Kalsiyum (Ca2+Ca^{2+}) yayılımı
Elektriksel sinyal, SR kanallarını açarak iyonların sitoplazmaya (sarkoplazma) geçmesini sağlar.
4
Moleküler Hazırlık
Bağlanma bölgelerinin açılması
Kalsiyumun troponine bağlanması, miyozin başının aktine tutunmasını engelleyen tropomiyozin bariyerini kaldırır.
5
Mekanik Kasılma
Sarkomerin kısalması
Huxley'in Kayan İplikler Modeli'ne göre, aktinler miyozinler üzerinde kayarak kas boyunu kısaltır.

Key Concept

Huxley Kayan İplikler Modeli ve Kas Kasılmasının Fizyolojisi
Question 229Question →

İskelet kaslarının kasılma sürecinde, motor nörondan gelen uyarının kas hücresine ulaşmasından sarkomerin kısalmasına kadar geçen süreçte meydana gelen aşağıdaki olayları gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Süreç; nörotransmitter salınımı, zarın elektriksel yük değişimi, kalsiyum iyonlarının serbest kalması, aktin üzerindeki bölgelerin açılması ve son olarak çapraz köprü kurularak filamentlerin birbiri üzerinde kayması şeklinde gerçekleşir.
Sıralama, fizyolojik uyarılma-kasılma eşleşmesi (excitation-contraction coupling) kurallarına dayanmaktadır. Öncelikle kimyasal sinyal (ACh), ardından elektriksel sinyal (aksiyon potansiyeli), sonrasında iyonik değişim (Ca2+Ca^{2+}) ve nihayetinde mekanik hareket (kayma) gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Uyarının iletimi
Asetilkolin salınımı ve sarkolemma uyarımı
Sinirsel sinyalin kas hücresine aktarılması için motor uç plaktan kimyasal ileti (ACh) gereklidir.
2
Elektriksel yayılım
TT tübülleri üzerinden elektriksel iletim
Uyarılan sarkolemma, aksiyon potansiyelini hücrenin derinliklerine TT tübülleriyle taşır.
3
Kalsiyum salınımı
Sarkoplazmada Ca2+Ca^{2+} artışı
TT tübüllerindeki voltaj değişimi, sarkoplazmik retikulumdaki kalsiyum kanallarının açılmasını sağlar.
4
Aktin-Miyozin etkileşimi
Çapraz köprü oluşumu ve kayma
Ca2+Ca^{2+} troponine bağlanarak miyozinin aktine tutunacağı bölgeleri örten tropomiyozini kaydırır, böylece miyozin başları aktine bağlanabilir.

Key Concept

Huxley'in Kayan Filamentler Hipotezi ve Elektromekanik Eşleşme

Practice More

Kasılma bittikten sonra kalsiyum iyonlarının sarkoplazmik retikuluma nasıl geri döndüğünü (aktif taşıma) ve bu süreçte ATP harcanıp harcanmadığını araştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Question 230Question →

Aşağıda adları verilen karbonil bileşiklerini, aynı dış basınç altındaki kaynama noktalarına göre en düşük olandan en yüksek olana doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Karbonil bileşiklerinin aynı koşullardaki kaynama noktaları en düşükten en yükseğe doğru sırasıyla; Metanal, Asetaldehit, Propanal ve Propanon şeklindedir.
Bileşiklerin kaynama noktaları belirlenirken öncelikle karbon sayılarına (London kuvvetlerine) bakılır. Karbon sayısı arttıkça kaynama noktası yükseldiğinden 1 karbonlu metanal en düşük, 2 karbonlu asetaldehit ise ondan daha yüksek kaynama noktasına sahiptir. 3 karbonlu izomerlerden keton sınıfı bir bileşik olan propanon, karbonil grubunun konumu ve indüktif etkiler sebebiyle daha yüksek polariteye sahiptir ve bu yüzden propanalden daha yüksek sıcaklıkta kaynar. Doğru sıralama Metanal < Asetaldehit < Propanal < Propanon şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Karbon sayısının London kuvvetleri üzerindeki etkisinin analiz edilmesi.
Karbon sayısı arttıkça molekülün temas yüzeyi ve toplam elektron sayısı artar. Bu durum van der Waals (London) çekim kuvvetlerini güçlendirerek kaynama noktasını yükseltir. Buna göre kaynama noktası sıralamasında Metanal (1C) < Asetaldehit (2C) ilişkisi kurulur.
Karbonil bileşiklerinin tamamı polar olup benzer polariteye sahip olduklarında London kuvvetlerinin büyüklüğü kaynama noktasını belirleyen temel faktördür.
2
Aynı karbon sayılı izomer moleküllerin dipol-dipol çekim gücünün karşılaştırılması.
Üç karbonlu aldehit olan propanal ile üç karbonlu keton olan propanon birbirinin fonksiyonel grup izomeridir. Ketonlarda karbonil oksijeninin kısmi negatif yükü, iki taraftaki alkil gruplarının elektron verici (indüktif) etkisiyle daha kararlı hale gelir ve molekülün net dipol momentini artırır. Bu durum propanon molekülleri arasındaki dipol-dipol çekimini propanale göre daha güçlü kılar.
Aynı karbon sayılı aldehit ve ketonların fiziksel özelliklerinin ayrıştırılması.
3
Tüm bileşiklerin elde edilen veriler ışığında sıralanması.
Metanal (1C) < Asetaldehit (2C) < Propanal (3C, aldehit) < Propanon (3C, keton) sıralaması elde edilir.
Hem karbon sayısı hem de fonksiyonel grup izomerliği etkileri birleştirilerek nihai sıralamaya ulaşılır.

Key Concept

Aldehit ve ketonların moleküller arası etkileşimleri, fiziksel özellikleri ve izomerlik durumlarının kaynama noktasına etkisi.
Question 231Question →

Sağlıklı bir insanda, uyarılmış bir nöronun akson zarında aksiyon potansiyelinin oluşumu ve sönümlenmesi sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama: Hücre gövdesinden yayılan lokal depolarizasyon dalgasının akson tepciğindeki dinlenme potansiyelini eşik değer seviyesine getirmesi -> Voltaj kapılı sodyum kanallarının açılmasıyla hücre dışındaki sodyum iyonlarının hızla hücre içine akması ve hücre içinin pozitifleşmesi -> Voltaj kapılı sodyum kanallarının kapanması ve eş zamanlı açılan voltaj kapılı potasyum kanalları aracılığıyla potasyum iyonlarının hücre dışına çıkması -> Yavaş kapanan potasyum kanalları nedeniyle hücre dışına potasyum sızmaya devam etmesi ve zar potansiyelinin dinlenme potansiyelinin altına düşmesi -> Sodyum-potasyum pompasının ATP harcayarak iyon konsantrasyonlarını polarize durumdaki dinlenme dengesine ulaştırması şeklindedir.
Aksiyon potansiyeli sürecinde ilk olarak akson tepciğinde eşik değer aşılır. Ardından voltaj kapılı sodyum kanalları açılarak depolarizasyon fazını başlatır. Repolarizasyon fazında sodyum kanalları kapanırken potasyum kanalları açılarak potasyum hücre dışına difüzyonla çıkar. Potasyum kanallarının geç kapanması hiperpolarizasyona yol açar. Son olarak, sodyum-potasyum pompası aktif taşıma ile iyonları eski yerlerine taşıyarak dinlenme potansiyelini (polarizasyon) tekrar sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Eşik değerin aşılmasının belirlenmesi
Zar potansiyelinin eşik değere ulaşması tetikleyici olaydır.
Voltaj kapılı kanalların açılabilmesi için öncelikle eşik değer potansiyeline ulaşılması şarttır.
2
Depolarizasyon evresinin incelenmesi
Sodyum kanallarının açılmasıyla içeri sodyum girişi olur ve hücre içi pozitifleşir.
Depolarizasyon fazı voltaj kapılı sodyum kanallarının açılması ve sodyumun içeri difüzyonu ile gerçekleşir.
3
Repolarizasyon evresinin tespiti
Sodyum kanalları kapanırken potasyum kanalları açılır ve potasyum dışarı çıkar.
Hücre içinin tekrar negatifleşmesi (repolarizasyon), potasyum iyonlarının dışarı çıkmasıyla sağlanır.
4
Hiperpolarizasyon durumunun gözlenmesi
Zar potansiyeli dinlenme potansiyeli değerinin altına düşer.
Voltaj kapılı potasyum kanallarının yavaş kapanması hücre dışına fazladan potasyum sızmasına yol açar.
5
Polarizasyonun (dinlenme durumunun) yeniden tesisi
Sodyum-potasyum pompası aktif taşıma ile iyon dengesini düzenler.
Aktif taşıma yapan pompa sayesinde sodyum ve potasyum iyonları dinlenme konumundaki konsantrasyonlarına geri döner.

Key Concept

Aksiyon potansiyeli oluşumu sırasında voltaj kapılı kanalların kinetiği ve zar potansiyelindeki değişim sırası
Estimated Time:2m 30s
Question 232Question →

Aşağıda IUPAC adları verilen ve birbirinin yapı izomeri olan alkan bileşiklerinin, 25∘C25^\circ\text{C} sıcaklıktaki buhar basınçlarını en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

2,2-dimetilbutan>3-metilpentan>n-hekzan2,2\text{-dimetilbutan} > 3\text{-metilpentan} > n\text{-hekzan} şeklindeki sıralamadır.
Aynı karbon sayılı (izomer) alkan moleküllerinde dallanma sayısı arttıkça temas yüzeyi azalır ve London kuvvetleri zayıflar. Zayıflayan etkileşimler nedeniyle kaynama noktası düşer ve moleküllerin gaz fazına geçme eğilimi artarak buhar basıncı yükselir. Bu nedenle iki dallanması bulunan 2,2-dimetilbutan2,2\text{-dimetilbutan} en yüksek buhar basıncına, dallanma içermeyen düz zincirli n-hekzann\text{-hekzan} ise en düşük buhar basıncına sahip olur.

Step-by-Step Solution

1
Bileşiklerin yapısal özelliklerini belirleme
Verilen bileşiklerin tamamı C6H14C_6H_{14} kapalı formülüne sahip alkan izomerleridir. Bu bileşiklerden n-hekzann\text{-hekzan} düz zincirli yapıdayken, 3-metilpentan3\text{-metilpentan} bir adet metil dallanması, 2,2-dimetilbutan2,2\text{-dimetilbutan} ise aynı karbon atomuna bağlı iki adet metil dallanması içerir.
Fiziksel özelliklerin karşılaştırılabilmesi için moleküldeki dallanma derecelerinin belirlenmesi gerekir.
2
Dallanmanın London çekim kuvvetlerine etkisini yorumlama
Aynı karbon sayılı alkanlarda dallanma sayısı arttıkça temas yüzeyi k��çülür, molekül küresel bir yapıya yaklaşır ve moleküller arası London çekim kuvvetleri zayıflar. Buna göre London kuvvetlerinin gücü sıralaması: n-hekzan>3-metilpentan>2,2-dimetilbutann\text{-hekzan} > 3\text{-metilpentan} > 2,2\text{-dimetilbutan} şeklindedir.
Moleküller arası çekim kuvvetlerinin gücü, kaynama noktası ve buhar basıncı gibi fiziksel özellikleri doğrudan belirler.
3
Buhar basıncı ile çekim kuvvetleri ilişkisini kurarak sıralama yapma
Moleküller arası çekim kuvvetleri zayıfladıkça sıvının buharlaşması kolaylaşır ve aynı sıcaklıktaki buhar basıncı artar. London kuvvetleri en zayıf olan 2,2-dimetilbutan2,2\text{-dimetilbutan} en yüksek buhar basıncına, kuvvetleri en güçlü olan n-hekzann\text{-hekzan} ise en düşük buhar basıncına sahip olur. Sıralama: 2,2-dimetilbutan>3-metilpentan>n-hekzan2,2\text{-dimetilbutan} > 3\text{-metilpentan} > n\text{-hekzan} olur.
Buhar basıncı ile moleküller arası çekim kuvvetlerinin gücü ters orantılıdır.

Key Concept

Alkanlarda dallanmanın London kuvvetleri gücü, kaynama noktası ve buhar basıncı ile ilişkisi
Estimated Time:2m 0s
Question 233Question →

İnce bağırsak villuslarından emilen bir yağ asidinin, şilomikronlara dönüştürüldükten sonra kalbe ulaşana kadar izlediği lenf yolu aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Bu yapıları, şilomikronların geçiş sırasına göre baştan sona doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Şilomikronlar sırasıyla ince bağırsak lenf kılcalları, peke sarnıcı, göğüs lenf kanalı ve sol köprücük altı toplardamarından geçerek kalbin sağ kulakçığına ulaşır.
Doğru sıralama, lenf sisteminin anatomik yapısına ve sıvının akış yönüne uygundur: Emilim ince bağırsak kılcallarında başlar, peke sarnıcında toplanır, göğüs kanalıyla yukarı taşınır, sol köprücük altı toplardamarında kana karışır ve nihayet kalbe ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Emilim noktasını belirleme
İnce bağırsak lenf kılcalları
Yağda çözünen vitaminler ve şilomikronlar villuslardaki lenf kılcalları ile emilir.
2
Karın bölgesi toplama merkezine geçiş
Peke sarnıcı
Bağırsaklardan gelen lenf damarları karın bölgesindeki peke sarnıcında birleşir.
3
Ana lenf kanalına aktarım
Göğüs lenf kanalı
Peke sarnıcındaki lenf, vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına geçer.
4
Kan dolaşımına katılım
Sol köprücük altı toplardamarı
Göğüs kanalı, içeriğini sol köprücük altı toplardamarına boşaltarak lenfin kana karışmasını sağlar.
5
Kalbe ulaşma
Kalbin sağ kulakçığı
Sol köprücük altı toplardamarındaki kan üst ana toplardamar ile birleşerek kalbin sağ kulakçığına dökülür.

Key Concept

Lenf Dolaşımı ve Yağların Taşınması

Practice More

Sağ koldan emilen bir işaretli glukoz molekülünün kalbe ulaşana kadar izlediği yolu bu soruyla karşılaştırarak kan ve lenf dolaşımı arasındaki farkları pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 234Question →

Bir nöronun akson ucundan, diğer nöronun dendritine impuls iletimi (sinaptik iletim) sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, meydana geliş sırasına göre düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sinaptik iletim; akson ucuna impulsun ulaşmasıyla kalsiyum kanallarının açılması, ardından nörotransmitterlerin ekzositozla salınması, boşlukta yayılması, reseptöre bağlanması ve son olarak hedef hücrede iyon geçişlerinin başlaması sırasıyla gerçekleşir.
Sinaptik iletimin doğru sıralaması, elektriksel uyarının kimyasal bir salgıya (Ca2+Ca^{2+} etkisiyle ekzositoz) dönüşmesi, bu salgının boşlukta yayılması ve karşı hücredeki reseptörleri uyararak tekrar elektriksel bir yanıt (iyon kanalı aktivasyonu) oluşturması şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Elektriksel sinyalin akson terminaline ulaşmasını değerlendir
Voltaj kapılı Ca2+Ca^{2+} kanalları açılır.
Zar potansiyelindeki değişim (depolarizasyon) bu kanalların açılma nedenidir.
2
Kalsiyum iyonlarının sitosoldeki etkisini incele
Sinaptik kesecikler presinaptik zarla birleşir (ekzositoz).
Kalsiyum, keseciklerin hareketini ve zara tutunmasını sağlayan sinyal molekülüdür.
3
Salgılanan nörotransmitterlerin hareketini belirle
Nörotransmitterler sinaptik boşluğa yayılır.
Ekzositoz sonrası maddeler difüzyonla karşı tarafa doğru hareket eder.
4
Hedef hücredeki etkileşimi tespit et
Post-sinaptik zardaki reseptörlere bağlanma gerçekleşir.
Bu bağlanma, kimyasal sinyalin tekrar elektriksel sinyale dönüşmesi için gereken anahtar-kilit uyumudur.
5
İyon kanallarındaki değişimi analiz et
Sodyum (Na+Na^{+}) kanalları açılır ve hücre depolarize olur.
Reseptöre bağlanan ligandlar, iyon kanallarını aktive ederek hücrenin içini pozitifleştirir.

Key Concept

Sinapslarda İmpuls İletim Mekanizması
Question 235Question →

İnsan sinir sisteminde bir nörondan diğerine impuls iletimi (sinaptik iletim) sırasında gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sinaptik iletim süreci; kalsiyum kanallarının açılması, nörotransmitterlerin ekzositozla salınması, reseptörlere bağlanma ve son olarak postsinaptik hücrede sodyum kanallarının açılmasıyla depolarizasyonun gerçekleşmesi şeklinde sıralanır.
Sinaptik iletimde olaylar elektriksel uyarının kimyasal bir süreci (ekzositoz) başlatması ve bu kimyasalın komşu hücrede tekrar elektriksel bir değişime (depolarizasyon) neden olması sırasıyla gerçekleşir. Bu süreçte sırasıyla kalsiyum girişi, ekzositoz, reseptör bağlanması ve sodyum girişi gözlenir.

Step-by-Step Solution

1
Akson ucundaki iyon değişimini belirleme
Akson terminaline ulaşan aksiyon potansiyeli, voltaj kapılı Ca2+Ca^{2+} kanallarını açar.
Kalsiyum girişi, hücre içindeki sinyal iletimini başlatmak için gereklidir.
2
Kimyasal habercilerin salınımı
Artan kalsiyum derişimi, sinaptik keseciklerin ekzositoz ile nörotransmitterleri sinaptik boşluğa bırakmasını sağlar.
Elektriksel sinyalin kimyasal sinyale dönüştüğü aşamadır.
3
Hücreler arası iletişim
Nörotransmitterler difüzyonla ilerleyerek postsinaptik nörondaki özgül reseptörlere bağlanır.
Mesajın bir sonraki hücreye fiziksel olarak iletilmesi reseptör etkileşimi ile olur.
4
Postsinaptik yanıtın oluşması
Reseptör uyarımı ile sodyum (Na+Na^+) kanalları açılır ve hücre içine Na+Na^+ girişiyle yeni bir aksiyon potansiyeli tetiklenir.
Kimyasal sinyal tekrar elektriksel sinyale dönüşerek iletim tamamlanır.

Key Concept

Sinapslarda kimyasal iletim mekanizması ve iyonik değişim sırası
Question 236Question →

Sağlıklı bir insanda, bir impulsun kimyasal sinapslardan geçişi sırasında meydana gelen aşağıdaki olayları, gerçekleşme sırasına göre düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

İmpulsun sinapstan geçişi; kalsiyum iyonlarının akson ucuna girmesi, nörotransmitterlerin ekzositozla salınması, reseptörlere bağlanma, post-sinaptik hücrede sodyum kanallarının açılması ve son olarak nörotransmitterlerin temizlenmesi sırasıyla gerçekleşir.
Doğru sıralama, aksiyon potansiyelinin akson ucuna varmasıyla tetiklenen kalsiyum girişini, ardından bu kalsiyumun etkisiyle gerçekleşen nörotransmitter salınımını, bu maddelerin karşı hücredeki reseptörlere tutunarak sodyum kanallarını açmasını ve son olarak sistemin resetlenmesi için temizlik aşamasını takip eder.

Step-by-Step Solution

1
Elektriksel sinyalin kimyasal sinyale dönüşümünü başlatma.
Voltaj kapılı Ca2+Ca^{2+} kanalları açılır ve kalsiyum akson terminaline dolar.
Kalsiyum iyonları, hücre içindeki keseciklerin hareketi için gerekli olan sinyal mekanizmasını tetikler.
2
Kimyasal uyarıcıların hücre dışına salınması.
Nörotransmitterler ekzositoz yoluyla sinaptik boşluğa salınır.
Bu maddeler uyartının bir sonraki hücreye taşınmasını sağlayacak olan kimyasal taşıyıcılardır.
3
Hücreler arası iletişim ve algılama.
Nörotransmitterler dendrit zarındaki reseptör proteinlere tutunur.
Reseptöre bağlanma, post-sinaptik hücrede fiziksel bir değişim yaratmak için gereklidir.
4
Kimyasal sinyalin tekrar elektriksel sinyale dönüşmesi.
Sodyum kanalları açılır, hücre içi pozitifleşir (depolarizasyon).
Bu olay yeni bir aksiyon potansiyelinin doğmasını sağlar ve impuls iletilmiş olur.
5
Sinaptik temizlik.
Nörotransmitterler sinaptik boşluktan uzaklaştırılır.
Eğer bu maddeler temizlenmezse, post-sinaptik nöron sürekli uyarılır ve sistemin kontrolü bozulur.

Key Concept

Sinaptik İletim Mekanizması
Estimated Time:2m 0s
Question 237Question →

Sağlıklı bir insanda, dehidrasyon (vücudun su kaybetmesi) sonucu kanın ozmotik basıncının artmasına bağlı olarak gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Süreç, kanın ozmotik basıncının artışıyla başlayıp hipotalamustaki ozmoreseptörlerin uyarılması, sinirsel uyarı ile hipofizden ADHADH salgılanması, böbreklerden su geri emiliminin artması ve nihayetinde homeostazinin sağlanması şeklinde sıralanır.
Vücut su kaybettiğinde kanın yoğunluğu artar, bu durum hipotalamustaki ozmoreseptörleri uyararak sinirsel bir iletimle hipofiz arka lobundan ADHADH salınımını başlatır; salınan hormon böbreklerden su geri emilimini artırarak ozmotik basıncı normal seviyeye çeker.

Step-by-Step Solution

1
Tetikleyici faktörün belirlenmesi
Ozmoreseptörlerin uyarılması
Vücuttaki su kaybı sonucu yükselen ozmotik basınç, hipotalamustaki özelleşmiş hücreleri uyarır.
2
Merkezi sinir sistemi kontrolü
Hipotalamus-Hipofiz etkileşimi
Hipotalamus, ADHADH üretim merkezidir ve salgılanması için hipofiz bezine sinirsel sinyal iletir.
3
Hormonal yanıt
ADHADH kana karışır
ADHADH, sentezlendiği yer olan hipotalamustan hipofiz arka lobuna taşınmış ve burada depolanmıştır; uyarılınca kana verilir.
4
Hedef organ etkileşimi
H2OH_2O geri emilimi
ADHADH böbreklerdeki distal tüp ve toplama kanallarının suya geçirgenliğini artırarak suyun kana geçmesini sağlar.
5
Sistemik sonuç
Ozmotik denge
Kana geri alınan su, kanın yoğunluğunu azaltarak ozmotik basıncı düşürür ve süreci tamamlar.

Key Concept

ADHADH (Antidiüretik Hormon) ve vücudun su dengesi (homeostazi) mekanizması.

Practice More

Aldosteron hormonu ile ADHADH hormonu arasındaki farkları ve her iki hormonun kan basıncı üzerindeki etkilerini karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Question 238Question →

Soğuk havaya maruz kalan sağlıklı bir bireyde, vücut sıcaklığının homeostatik olarak dengelenmesi sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; hipotalamusun uyarılması, TRH'ın hipofize ulaşması, TSH'ın tiroit bezini uyarması, tiroksin salgılanması ve hedef hücrelerde metabolizmanın hızlanması şeklindedir.
Vücut ısısı düştüğünde süreç hipotalamusun uyarılmasıyla başlar. Hipotalamus TRH salgılayarak hipofizi uyarır; hipofiz ise TSH salgılayarak tiroit bezini uyarır. Son aşamada tiroit bezinden salınan tiroksin, tüm vücut hücrelerinde metabolizmayı hızlandırarak ısı üretimini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Dış ortamdaki soğuk uyarısının algılanması
Hipotalamustaki termoreseptörler ve ısı merkezi aktive olur.
Homeostazın sağlanması için değişimlerin öncelikle denetim merkezi tarafından algılanması gerekir.
2
Hipotalamusun hipofizi uyarması
TRH salgılanarak hipofiz portal sistemi üzerinden ön loba geçer.
Endokrin hiyerarşide hipotalamus, hipofiz bezinin kontrol merkezidir.
3
Hipofizin tiroit bezini uyarması
TSH kana verilir ve tiroit bezindeki özel reseptörlere bağlanır.
TSH, tiroit bezinin çalışmasını düzenleyen temel tropik hormondur.
4
Efektör hormonun salgılanması
Tiroit bezinden kana tiroksin hormonu verilir.
Tiroksin, vücut genelindeki hücrelerin metabolik hızını belirleyen ana hormondur.
5
Hücresel yanıtın oluşması
Mitokondriyal aktivite artar, oksijen tüketimi yükselir ve ısı açığa çıkar.
Tiroksin hücrelerde gen ekspresyonunu etkileyerek enerji üretim süreçlerini hızlandırır.

Key Concept

HPT (Hipotalamus-Hipofiz-Tiroit) Ekseni ve Pozitif Geri Bildirim

Practice More

Tiroksin hormonunun iyot eksikliğinde yeterli üretilememesi sonucu oluşan 'Basit Guatr' mekanizmasını ve bu durumda TSH seviyesindeki değişimi inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 239Question →

Sağlıklı bir insanın kulağına gelen bir ses dalgasının algılanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, dıştan içe ve algılama sırasına göre düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sesin algılanma sırası; kemikçiklerin titreşimi kuvvetlendirmesi, perilenf sıvısında basınç dalgası oluşumu, temel zarın titreşerek tüy hücrelerini çatı zarına sürtmesi, reseptörlerde impuls oluşumu ve impulsların talamusa iletilmesi şeklindedir.
Sesin izlediği yol; kulak yolu → kulak zarı → kemikçikler (titreşim kuvvetlendirme) → oval pencere → perilenf (basınç dalgası) → temel zar → tüy hücreleri/çatı zarı sürtünmesi → impuls oluşumu → talamus → beyin kabuğu şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Mekanik İletim
Orta kulak kemikçiklerinin (çekiç, örs, üzengi) titreşimi kuvvetlendirerek oval pencereye aktarması.
Sesin sıvı ortama geçmeden önce enerji kaybını önlemek için mekanik olarak kuvvetlendirilmesi gerekir.
2
Sıvı Dalgası Oluşumu
Oval pencerenin perilenf sıvısında basınç dalgaları oluşturması.
İç kulaktaki kohleanın vestibüler ve timpanik kanallarındaki sıvı, ses enerjisini taşır.
3
Reseptör Uy uyarılması (Transdüksiyon)
Temel zarın titreşmesi ve tüy hücrelerinin çatı zarına sürtünmesi.
Mekanik enerjinin biyoelektrik enerjisine dönüşmesi için Korti organındaki reseptörlerin fiziksel olarak uyarılması şarttır.
4
Nöral İletim ve Merkezi İşleme
İşitme sinirinde oluşan impulsun önce talamusa, oradan uç beyne iletilmesi.
Duyusal bilginin beyin kabuğunda anlamlandırılmadan önce talamusta filtre edilmesi gerekir.

Key Concept

İşitme Fizyolojisi ve Korti Organı

Practice More

İç kulaktaki denge mekanizmasında (yarım daire kanalları, tulumcuk ve kesecik) otolit taşlarının ve tüy hücrelerinin rolünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 240Question →

İskelet kaslarının kasılması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki fizyolojik olayları, motor nöronun akson ucuna impulsun ulaşmasından başlayarak kasılmanın gerçekleşmesine kadar geçen süreci dikkate alarak kronolojik olarak sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Çizgili kasların kasılma mekanizması; asetilkolinin reseptörlere bağlanması (I), aksiyon potansiyelinin T-tübülleri ile iletilmesi (II), kalsiyumun sarkoplazmaya yayılması (III), kalsiyumun troponine bağlanarak miyozin bölgelerini açması (IV) ve son olarak miyozin-aktin bağlantısının kurularak kasılmanın gerçekleşmesi (V) sırasıyla gerçekleşir.
Doğru sıralama, kasılmanın elektriksel bir sinyalle başlayıp kalsiyum aracılı bir yapısal değişiklikle devam ederek mekanik bir hareketle sonuçlanmasını ifade eder. Asetilkolinin bağlanması ilk adımdır, bunu T-tübülleri üzerinden iletim izler. Bu iletim kalsiyumu serbest bırakır. Serbest kalan kalsiyum troponine bağlanarak miyozin için yolu açar ve en sonunda miyozin başları aktine bağlanarak hareketi başlatır.

Step-by-Step Solution

1
Nörotransmitter etkileşiminin belirlenmesi
Sarkolemmada depolarizasyon başlar.
Uyarı motor uç plaktan kas hücresine kimyasal yolla aktarılmalıdır.
2
İmpulsun hücre içine yayılması
Aksiyon potansiyeli T-tübüllerine geçer.
Hücre çok büyük olduğu için uyarının iç kısımdaki depolara (SR) ulaşması gerekir.
3
Kalsiyum iyonlarının salınımı
Sarkoplazmadaki Ca2+Ca^{2+} derişimi artar.
Kalsiyum, aktin ve miyozin arasındaki blokajı kaldıracak olan anahtar moleküldür.
4
Aktomiyozin etkileşimi öncesi hazırlık
Miyozin bağlanma bölgeleri açığa çıkar.
Kalsiyum troponine bağlanmadan tropomiyozin engeli kalkmaz.
5
Mekanik kayma
Sarkomer boyu kısalır.
Miyozin başları ATP'den gelen enerjiyle aktinleri H bandına doğru çeker.

Key Concept

Huxley'in Kayan Filamanlar Modeli ve Kasılmanın Biyokimyasal Süreci

Practice More

Kasın gevşemesi sırasında kalsiyum iyonlarının aktif taşıma ile sarkoplazmik retiküluma geri pompalandığını ve bu sürecin de ATP gerektirdiğini unutmayınız.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 12 / 43Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin