Examkin

All practice questions

8734 questions

All types8,734Multiple choice4,865Multiple select1True / False289Numeric852Matching1,797Ordering842Fill in the blank63Short answer25
Question 4181Question →

Dış basıncın 1 atm1\text{ atm} olduğu bir ortamda hazırlanan aşağıdaki sulu çözeltilerin donmaya başlama sıcaklıklarına göre en yüksekten en d��şüğe doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Çözeltilerin donmaya başlama sıcaklıklarına göre en yüksekten en düşüğe doğru sıralaması: Glikoz çözeltisi > Alüminyum sülfat çözeltisi > Sodyum klorür çözeltisi şeklindedir.
Çözeltilerin donma noktası alçalması miktarı, ortamdaki toplam tanecik derişimi ile doğru orantılıdır. Çözünen maddelerin molaliteleri ve iyonlaşma sayıları çarpıldığında toplam tanecik derişimleri sırasıyla sodyum klorür çözeltisi için 3,0 m3,0\text{ m}, alüminyum sülfat çözeltisi için 2,0 m2,0\text{ m} ve glikoz çözeltisi için 1,0 m1,0\text{ m} olarak bulunur. Toplam tanecik derişimi en az olan glikoz çözeltisinin donma noktası en az düşeceğinden donmaya başlama sıcaklığı en yüksek olur. En fazla iyon içeren sodyum klorür çözeltisinde ise donma noktası en düşük değerine ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Her bir çözeltinin molalitesini (m=nc¸o¨zu¨nenmc¸o¨zu¨cu¨ (kg)m = \frac{n_{\text{çözünen}}}{m_{\text{çözücü (kg)}}}) hesaplamak.
Alüminyum sülfat çözeltisi için: m=0,2 mol0,5 kg=0,4 mm = \frac{0,2\text{ mol}}{0,5\text{ kg}} = 0,4\text{ m}. Sodyum klorür çözeltisi için: m=0,3 mol0,2 kg=1,5 mm = \frac{0,3\text{ mol}}{0,2\text{ kg}} = 1,5\text{ m}. Glikoz çözeltisi için: m=0,4 mol0,4 kg=1,0 mm = \frac{0,4\text{ mol}}{0,4\text{ kg}} = 1,0\text{ m}.
Kriyoskopi hesaplamalarında derişim birimi olarak çözücü kilogramı başına çözünen mol sayısı anlamına gelen molalite kullanılır.
2
Çözünen maddelerin sudaki iyonlaşma durumuna göre toplam tanecik molalitesini bulmak.
Al2(SO4)3→2Al3++3SO42−\text{Al}_2(\text{SO}_4)_3 \rightarrow 2\text{Al}^{3+} + 3\text{SO}_4^{2-} (5 tanecik): 0,4 m×5=2,0 m0,4\text{ m} \times 5 = 2,0\text{ m} tanecik. NaCl→Na++Cl−\text{NaCl} \rightarrow \text{Na}^+ + \text{Cl}^- (2 tanecik): 1,5 m×2=3,0 m1,5\text{ m} \times 2 = 3,0\text{ m} tanecik. Glikoz (moleküler çözünür, 1 tanecik): 1,0 m×1=1,0 m1,0\text{ m} \times 1 = 1,0\text{ m} tanecik.
Donma noktası alçalması gibi koligatif özellikler çözeltideki toplam tanecik derişimi ile doğrudan ilişkilidir.
3
Toplam tanecik derişimlerine göre donmaya başlama sıcaklıklarını karşılaştırmak.
Toplam tanecik derişimi arttıkça donma noktası daha fazla düşer. Derişim sıralaması Sodyum klorür (3,0 m3,0\text{ m}) > Alüminyum sülfat (2,0 m2,0\text{ m}) > Glikoz (1,0 m1,0\text{ m}) şeklindedir. Dolayısıyla donmaya başlama sıcaklıkları Glikoz (T3T_3) > Alüminyum sülfat (T1T_1) > Sodyum klorür (T2T_2) şeklinde sıralanır.
Tanecik derişimi en az olan glikoz çözeltisinin donma noktası en az düşeceğinden, donmaya başlama sıcaklığı sıfıra en yakın (en yüksek) olur.

Key Concept

Donma Noktası Alçalması (Kriyoskopi)
Question 4182Question →

Protein sentezi sürecinde bilgi akışı ve kodon-antikodon etkileşimleri sırasında nükleik asit zincirlerinin yönleri ile baz eşleşmeleri kritik öneme sahiptir.

Buna göre, sol sütunda verilen nükleik asit dizileri ile sa�� sütunda verilen bu dizilerin protein sentezindeki işlevsel karşılıklarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

5′−UGA−3′5'-UGA-3' mRNA dizisi
3′−TAC−5′3'-TAC-5' DNA dizisi (Kalıp iplik üzerinde)
3′−UAC−5′3'-UAC-5' tRNA dizisi
5′−UAC−3′5'-UAC-3' mRNA dizisi

Matches

Show answer & explanation

Answer

mRNA üzerindeki sonlandırıcı kodon olan 5′−UGA−3′5'-UGA-3' dizisinin tRNA ve amino asit karşılığı yoktur; 3′−TAC−5′3'-TAC-5' kalıp DNA dizisinden transkripsiyonla 5′−AUG−3′5'-AUG-3' başlama kodonu sentezlenir; 3′−UAC−5′3'-UAC-5' tRNA antikodonu 5′−AUG−3′5'-AUG-3' kodonu ile eşleşip metiyonin taşır; 5′−UAC−3′5'-UAC-3' mRNA kodonu ise 3′−AUG−5′3'-AUG-5' antikodonuna sahip tirozin taşıyan tRNA ile eşleşir.
5′−UGA−3′5'-UGA-3' mRNA dizisi sonlandırıcı kodondur ve tRNA karşılığı yoktur; 3′−TAC−5′3'-TAC-5' DNA kalıp dizisi mRNA'daki 5′−AUG−3′5'-AUG-3' başlama kodonunu üretir; 3′−UAC−5′3'-UAC-5' tRNA antikodonu 5′−AUG−3′5'-AUG-3' başlama kodonunu tamamlayarak metiyonin taşır; 5′−UAC−3′5'-UAC-3' mRNA kodonu ise antikodonu 3′−AUG−5′3'-AUG-5' olan tirozin taşıyıcı tRNA ile eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
mRNA üzerindeki kodonların anlamlarını belirleme
5′−UGA−3′5'-UGA-3' dizisinin mRNA üzerinde yer alan ve amino asit karşılığı olmayan üç durdurma (stop) kodonundan biri olduğu tespit edilir. 5′−UAC−3′5'-UAC-3' dizisinin ise tirozin amino asidini şifreleyen bir mRNA kodonu olduğu belirlenir.
Kodonların protein sentezindeki rollerini ve durdurma/başlama işlevlerini ayırt etmek için.
2
DNA kalıp ipliği ile mRNA kodonu arasındaki ilişkiyi kurma
DNA kalıp ipliğindeki nükleotitlerin mRNA sentezindeki şablon rolü incelenir. DNA kalıp ipliğindeki 3′−TAC−5′3'-TAC-5' dizisi, tamamlayıcı ve antiparalel sentez kurallarına göre transkribe edildiğinde mRNA'da 5′−AUG−3′5'-AUG-3' kodonunu oluşturur.
Transkripsiyon sürecindeki yön ve tamamlayıcılık kurallarını doğrulamak için.
3
Kodon ve antikodon arasındaki antiparalel eşleşmeyi analiz etme
3′−UAC−5′3'-UAC-5' tRNA antikodonunun, mRNA'daki 5′−AUG−3′5'-AUG-3' başlama kodonu ile antiparalel ve tamamlayıcı şekilde (A-U, U-A, G-C) eşleştiği ve metiyonin taşıdığı belirlenir. Aynı şekilde 5′−UAC−3′5'-UAC-3' mRNA kodonunun, 3′−AUG−5′3'-AUG-5' antikodonuna sahip tirozin taşıyan tRNA ile eşleştiği saptanır.
Translasyon sırasında kodon ve antikodonların nasıl geçici bağ kurduğunu ve yön ilişkisini kavramak için.

Key Concept

Nükleik asit zincirlerinin yönlülüğü (5′→3′5' \rightarrow 3' ve 3′→5′3' \rightarrow 5') ile kodon, antikodon ve genetik kod arasındaki tamamlayıcılık ilişkisi.
Question 4183Question →

RNA moleküllerinin yapısı ve çeşitleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tüm RNA çeşitleri (mRNA, tRNA ve rRNA) nükleotitlerden oluşan tek zincirli polimerlerdir ve protein sentezinde görev alırlar.

Answer

Tüm RNA çeşitlerinin nükleotit yapılı tek zincirli polimerler olması ve protein sentezinde rol alması ifadesi doğrudur.
RNA molekülleri, DNA'daki genetik bilginin proteinlere dönüşme sürecinde farklı roller üstlenen tek zincirli polinükleotitlerdir. mRNA şifreyi taşırken, tRNA amino asitleri getirir ve rRNA ribozom çatısını kurar; dolayısıyla hepsinin protein sentezinde görev alması ortak ve doğru bir ifadedir.

Step-by-Step Solution

1
RNA çeşitlerinin temel yapılarını hatırla.
mRNA, tRNA ve rRNA'nın tamamı DNA üzerinden sentezlenen nükleotit zincirleridir.
RNA'nın evrensel yapısal özelliklerini belirlemek için gereklidir.
2
RNA çeşitlerinin görevlerini karşılaştır.
mRNA bilgi taşır, tRNA amino asit taşır, rRNA ise ribozomun yapısına katılır.
Seçeneklerdeki görev karmaşasını (mRNA vs tRNA) ayırt etmek için gereklidir.
3
Baz bileşimini kontrol et.
RNA'da Timin (T) bulunmaz, yerine Urasil (U) bulunur.
Baz eşleşmesiyle ilgili hatalı ifadeleri elemek için gereklidir.

Key Concept

RNA'nın Yapısal ve İşlevsel Özellikleri
Estimated Time:45s
Question 4184Question →

Hücrede protein sentezi sürecinde görev alan RNA çeşitleri ile bu RNA'ların temel görevlerini aşağıda verilen listeden uygun şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Mesajcı RNA (mRNAmRNA)
Taşıyıcı RNA (tRNAtRNA)
Ribozomal RNA (rRNArRNA)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Mesajcı RNA (mRNA) genetik bilgiyi ribozoma taşır, Taşıyıcı RNA (tRNA) amino asitleri ribozoma nakleder ve Ribozomal RNA (rRNA) ribozomun yapısını oluşturarak bağ oluşumunu sağlar.
Protein sentezi organizasyonunda her RNA çeşidi farklı bir görevi üstlenir. Bilginin DNA'dan ribozoma aktarımı Mesajcı RNA ile, yapısal iskelet ve katalizörlük Ribozomal RNA ile, ham madde olan amino asitlerin taşınması ise Taşıyıcı RNA ile sağlanır.

Step-by-Step Solution

1
RNA çeşitlerinin isimlerinden yola çıkarak temel rollerini belirle.
mRNA 'mesaj' (bilgi) taşır, tRNA 'taşıma' (amino asit) yapar, rRNA 'ribozomal' (yapısal) özellik gösterir.
Biyolojik moleküllerin isimleri genellikle işlevlerini yansıtır.
2
mRNA'nın sentez yerini ve hedefini saptan.
Çekirdekte DNA üzerinden sentezlenir (transkripsiyon) ve sitoplazmadaki ribozoma gider.
Protein sentezi için gerekli kalıp bilginin aktarılması gerekir.
3
tRNA'nın özgün yapısını ve taşıdığı yükü incele.
Yonca yaprağına benzer, hidrojen bağları içerir ve amino asit bağlar.
Genetik kodun amino asit diline çevrilmesi için aracı bir moleküle ihtiyaç vardır.
4
rRNA'nın hücre içindeki konumunu ve fonksiyonunu doğrula.
Çekirdekçikte sentezlenir, proteinlerle birleşerek ribozomu oluşturur.
Hücrede en fazla bulunan RNA çeşididir ve protein sentezinin fabrikası olan ribozomun iskeletini oluşturur.

Key Concept

Hücredeki üç ana RNA çeşidinin (mRNA, tRNA, rRNA) yapısal ve işlevsel farklılıkları.
Question 4185Question →

Açık zincirli monoalkin sınıfı XX ve YY bileşikleri birbirinin yapı izomeridir. 0,1 mol0,1\text{ mol} XX bileşiği, amonyaklı gümüş nitrat (AgNO3\text{AgNO}_3) çözeltisi ile tamamen tepkimeye girdiğinde 16,1 gram16,1\text{ gram} beyaz çökelek oluşturmaktadır.

Buna göre, XX ve YY bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
(Bilgi: H=1 g/mol\text{H} = 1\text{ g/mol}, C=12 g/mol\text{C} = 12\text{ g/mol}, Ag=108 g/mol\text{Ag} = 108\text{ g/mol})

Show answer & explanation

Answer: YY bileşiği, amonyaklı gümüş nitrat çözeltisi ile yer değiştirme tepkimesi vererek beyaz çökelek oluşturur.

Answer

Y bileşiğinin amonyaklı gümüş nitrat çözeltisi ile yer değiştirme tepkimesi vererek beyaz çökelek oluşturduğu ifadesi yanlıştır.
Y bileşiğinin amonyaklı gümüş nitrat çözeltisi ile yer değiştirme tepkimesi vererek beyaz çökelek oluşturduğunu belirten ifade yanlıştır. Çünkü Y bileşiği bir iç alkin olan 2-butindir ve üçlü bağ karbonlarında asidik hidrojen atomu taşımadığı için Tollens çözeltisi ile yer değiştirme tepkimesi vermez.

Step-by-Step Solution

1
Tollens çözeltisi ile tepkime veren X bileşiğinin oluşturduğu beyaz çökeleğin mol kütlesini hesaplamak.
Tepkimede 0,1 mol0,1\text{ mol} X bileşiği 0,1 mol0,1\text{ mol} gümüş tuzu (CnH2n−3AgC_nH_{2n-3}Ag) oluşturur. Çökeleğin mol kütlesi: 16,1 g0,1 mol=161 g/mol\frac{16,1\text{ g}}{0,1\text{ mol}} = 161\text{ g/mol}'dür.
X bileşiğinin karbon sayısını bulmak için oluşan gümüş tuzunun mol kütlesine ulaşmamız gerekir.
2
Gümüş tuzunun genel formülünden faydalanarak karbon sayısını (nn) bulmak.
CnH2n−3AgC_nH_{2n-3}Ag formülüne göre: 12n+(2n−3)+108=161⇒14n+105=161⇒14n=56⇒n=412n + (2n-3) + 108 = 161 \Rightarrow 14n + 105 = 161 \Rightarrow 14n = 56 \Rightarrow n = 4 bulunur. Bileşiklerin kapalı formülü C4H6C_4H_6 şeklindedir.
Monoalkinlerin genel formülü CnH2n−2C_nH_{2n-2} olup, gümüş ile bir hidrojen yer değiştirdiğinde oluşan tuzun genel formülü CnH2n−3AgC_nH_{2n-3}Ag olur.
3
Karbon sayısına göre X ve Y bileşiklerinin yapılarını belirlemek.
X amonyaklı gümüş nitrat ile tepkime verdiğinden bir uç alkin olan 1-butindir (CH≡C−CH2−CH3CH \equiv C-CH_2-CH_3). Y ise X'in izomeri olup tepkime vermediğinden iç alkin olan 2-butindir (CH3−C≡C−CH3CH_3-C \equiv C-CH_3).
Bileşiklerin uç ve iç alkin olarak sınıflandırılmasını yapmak ve yapısal özelliklerini belirlemek.
4
Su katılması tepkimesi sonucunda oluşan ürünleri kontrol etmek.
1-butine ve 2-butine su katıldığında tautomerleşme sonucu tek bir ana ürün olarak bütanon (keton) elde edilir.
Bileşiklerin su katılması tepkimesi sonucu aynı ürünü verip vermediğini doğrulamak.

Key Concept

Alkinlerin sınıflandırılması, uç/iç alkin reaksiyon farkları (Tollens tepkimesi) ve su katılması tepkimeleri.
Estimated Time:2m 30s
Question 4186Question →
Belirli bir sıcaklıkta,
NH4HS(k)⇌NH3(g)+H2S(g)NH_4HS(k) \rightleftharpoons NH_3(g) + H_2S(g)
tepkimesinin derişimler cinsinden denge sabiti Kc=0,16K_c = 0,16'dır.

Aynı sıcaklıkta, 2 litrelik2\text{ litrelik} sabit hacimli boş bir kaba 0,5 mol NH4HS(k)0,5\text{ mol } NH_4HS(k), 0,8 mol NH3(g)0,8\text{ mol } NH_3(g) ve 0,2 mol H2S(g)0,2\text{ mol } H_2S(g) konularak bir sistem oluşturuluyor.

Buna göre, sistemin dengeye ulaşma süreci ve denge durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Dengeye ulaşıldığında kapta 0,3 mol NH4HS(k)0,3\text{ mol } NH_4HS(k) bulunur.

Answer

Dengeye ulaşıldığında kapta 0,3 mol NH4HS(k)0,3\text{ mol } NH_4HS(k) bulunur.
Sistemin başlangıçtaki denge kesri Qc=0,04<Kc=0,16Q_c = 0,04 < K_c = 0,16 olduğundan tepkime ürünler yönüne kayar. Denge kurulurken ürünlerin derişimi 0,1 M0,1\text{ M} artar, bu da 2 litrelik2\text{ litrelik} kapta 0,2 mol0,2\text{ mol} katı harcanmasına yol açar. Başlangıçta 0,5 mol0,5\text{ mol} olan katıdan geriye 0,3 mol0,3\text{ mol} kalır.

Step-by-Step Solution

1
Sistemin başlangıçtaki derişimlerini belirleme ve denge kesrini (QcQ_c) hesaplama.
[NH3]0=0,4 M[NH_3]_0 = 0,4\text{ M}, [H2S]0=0,1 M[H_2S]_0 = 0,1\text{ M} ve katı fazda olan NH4HSNH_4HS bağıntıya yazılmayacağından Qc=[NH3]0⋅[H2S]0=0,4⋅0,1=0,04Q_c = [NH_3]_0 \cdot [H_2S]_0 = 0,4 \cdot 0,1 = 0,04 bulunur.
Sistemin dengede olup olmadığını ve tepkimenin hangi yöne kayacağını belirlemek için başlangıç anındaki denge kesri hesaplanır.
2
QcQ_c ile KcK_c değerlerini karşılaştırarak tepkimenin yönünü belirleme.
Qc=0,04<Kc=0,16Q_c = 0,04 < K_c = 0,16 olduğundan sistem dengede değildir. Sistemin dengeye ulaşabilmesi için tepkime ürünler yönüne (sağa) kayar.
Qc<KcQ_c < K_c durumunda dengenin kurulabilmesi için ürün derişimlerinin artması gerekir.
3
Dengede derişim değişimlerini yazarak denge denklemini kurma ve çözme.
Derişimlerdeki artışa ss dersek, [NH3]eq=0,4+s[NH_3]_{eq} = 0,4 + s ve [H2S]eq=0,1+s[H_2S]_{eq} = 0,1 + s olur. Denge bağıntısı: (0,4+s)(0,1+s)=0,16⇒s2+0,5s−0,12=0⇒(s−0,1)(s+0,6)=0(0,4 + s)(0,1 + s) = 0,16 \Rightarrow s^2 + 0,5s - 0,12 = 0 \Rightarrow (s - 0,1)(s + 0,6) = 0 olur. Buradan s=0,1 Ms = 0,1\text{ M} bulunur.
Yeni denge durumundaki derişimleri bulmak için KcK_c eşitliğinden yararlanılır.
4
Tepkimede harcanan katı miktarını ve dengede kalan katı miktarını hesaplama.
H2SH_2S gazının derişimindeki artış 0,1 M0,1\text{ M}'dir. 2 litrelik2\text{ litrelik} kapta bu artış 0,1 M×2 L=0,2 mol0,1\text{ M} \times 2\text{ L} = 0,2\text{ mol} gaz oluştuğu anlamına gelir. Katsayılar bire bir olduğu için 0,2 mol NH4HS(k)0,2\text{ mol } NH_4HS(k) harcanır. Dengede kalan katı miktarı 0,5−0,2=0,3 mol0,5 - 0,2 = 0,3\text{ mol} olur.
Katı fazdaki maddenin miktar değişimini mol üzerinden hesaplamak için derişim değişimi hacim ile çarpılarak mole dönüştürülür.

Key Concept

Denge Kesri (QcQ_c) ve Tepkime Yönünün Belirlenmesi
Question 4187Question →

Aşağıdaki sol sütunda verilen aldehit ve keton sınıfı bileşikleri, sağ sütunda verilen kendilerine özgü özellik veya kullanım alanlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Formaldehit (HCHOHCHO)
Asetaldehit (CH3CHOCH_3CHO)
Aseton (CH3COCH3CH_3COCH_3)
Benzaldehit (C6H5CHOC_6H_5CHO)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Formaldehit - sulu çözeltisi formalin olan kadavra koruyucu; Asetaldehit - etine su katılarak üretilen ve asetik asit ile etanole dönüşebilen bileşik; Aseton - Tollens/Fehling ile yükseltgenmeyen oje çözücü keton; Benzaldehit - badem kokulu aromatik karbonil bileşiği şeklinde eşleşir.
Karbonil bileşiklerinin adlandırılması, fiziksel özellikleri ve ayırt edici tepkimeleri incelendiğinde; formaldehit formalin eldesinde, asetaldehit etine su katılmasıyla elde edilerek sirke asidi/etanole dönüşmede, aseton Tollens/Fehling ile yükseltgenemeyen bir çözücü olarak ve benzaldehit badem kokulu aromatik bir aldehit olarak doğru eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Formaldehit (HCHOHCHO) bileşiğinin yapısal özelliklerini belirleme.
Formaldehit en küçük aldehittir. Dezenfektan ve kadavra koruyucu olan formalin sıvısı bunun sulu çözeltisidir.
Sol sütundaki birinci madde için ayırt edici fiziksel ve fonksiyonel özelliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
2
Asetaldehit (CH3CHOCH_3CHO) bileşiğinin eldesi ve kimyasal tepkimelerini analiz etme.
Asetilenin (etin) hidratasyonu ile asetaldehit elde edilir. Yükseltgendiğinde asetik aside yükseltgenirken indirgendiğinde etil alkole indirgenir.
İki karbonlu aldehitin organik sentez basamaklarındaki yeri ve redox davranışlarının eşleştirilmesi amaçlanmıştır.
3
Asetonun (CH3COCH3CH_3COCH_3) keton sınıfı özelliklerini inceleme.
Aseton en basit ketondur. Ketonlar zayıf yükseltgenler olan Tollens ve Fehling çözeltileriyle tepkime vermezler. Çözücü özelliği yüksektir.
Ketonların yükseltgenememe özelliği ile en belirgin kullanım alanının tespit edilmesi amaçlanmıştır.
4
Benzaldehit (C6H5CHOC_6H_5CHO) bileşiğinin aromatik yapısını değerlendirme.
Benzaldehit aromatik yapıda bir aldehittir. Badem kokusuna sahiptir ve aldehit yapısı nedeniyle Tollens ayracı ile gümüş aynası verir.
Aromatik karbonil bileşiklerinin yapısal özellikleri ile fiziksel koku özelliklerinin ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır.

Key Concept

Aldehit ve ketonların fiziksel özellikleri, eldesi, tepkimeleri ve ayırt edici reaksiyonları
Estimated Time:2m 0s
Question 4188Question →
Tek basamakta (elementer) gerçekleştiği bilinen,
Mg(k)+2HBr(suda)→MgBr2(suda)+H2(g)\text{Mg}(k) + 2\text{HBr}(suda) \rightarrow \text{MgBr}_2(suda) + \text{H}_2(g)
tepkimesinin bulunduğu kaba, aynı sıcaklıkta çözelti hacmini 2 katına çıkaracak kadar saf su ilave ediliyor.

Buna göre, tepkime hızı başlangıç hızına göre nasıl değişir?

Show answer & explanation

Answer: 4'te 1'ine iner.

Answer

Tepkime hızı 4'te 1'ine iner.
Tepkime tek basamaklı olduğundan hız bağıntısı girenlerin katsayıları üs alınarak yazılır. Katı haldeki maddeler hız bağıntısına dahil edilmediği için hız bağıntısı r=k⋅[HBr]2r = k \cdot [\text{HBr}]^2 olur. Hacim 2 katına çıkarıldığında HBr çözeltisinin derişimi yarıya iner. Hız, derişimin karesi ile doğru orantılı değiştiğinden başlangıç hızının 4'te 1'ine iner.

Step-by-Step Solution

1
Tepkimenin hız bağıntısı belirlenir.
Tepkime tek basamakta gerçekleştiği için hız bağıntısı girenlerin derişimlerine göre yazılır. Katı haldeki Mg\text{Mg} hız bağıntısına yazılmaz. Hız bağıntısı: r=k⋅[HBr]2r = k \cdot [\text{HBr}]^2 şeklindedir.
Saf katı ve sıvıların derişimleri sabit kabul edildiğinden hız bağıntısında yer almazlar.
2
Hacim değişimi sonrasındaki yeni derişim hesaplanır.
��özelti hacmi 2 katına çıkarıldığında, [HBr][\text{HBr}] derişimi yarıya düşer ([HBr]/2[\text{HBr}] / 2).
Molarite (M=n/VM = n/V) formülüne göre çözelti hacmi iki katına çıkarsa çözünen maddelerin derişimleri yarıya iner.
3
Yeni derişim hız bağıntısında yerine yazılarak hız değişimi bulunur.
ryeni=k⋅([HBr]2)2=14⋅k⋅[HBr]2=rbaslangic4r_{yeni} = k \cdot \left(\frac{[\text{HBr}]}{2}\right)^2 = \frac{1}{4} \cdot k \cdot [\text{HBr}]^2 = \frac{r_{baslangic}}{4} olarak bulunur. Tepkime hızı 4'te 1'ine iner.
Hız bağıntısında derişimin karesi yer aldığı için derişimdeki yarıya düşüş hızı dörtte birine düşürür.

Key Concept

Derişimin Tepkime Hızına Etkisi ve Hız Bağıntısının Yazılması
Estimated Time:2m 0s
Question 4189Question →

Canlılarda genetik bilginin proteinlere dönüştürülmesi sürecinde görev alan genetik şifre, kodon ve antikodon birimleri ile ilgili;

I. Bir amino asit çeşidi, birden fazla kodon çeşidi tarafından şifrelenebilir.
II. Bir kodon çeşidi, birden fazla farklı amino asit çeşidini şifreleyebilir.
III. mRNA üzerindeki üçlü nükleotit dizilerine kodon, tRNA üzerindeki tamamlayıcı üçlü dizilere ise antikodon denir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Bir amino asidin birden fazla kodonla şifrelenebileceğini ve mRNA ile tRNA üzerindeki üçlü dizilerin tanımlarını içeren ifade doğrudur.
Genetik sistemde bir amino asit çeşidi (örneğin Lösin) 6 farklı kodon tarafından şifrelenebilirken, her bir kodon (örneğin CUA) her zaman tek bir amino asidi (Lösin) şifreler. Ayrıca mRNA üzerindeki birimlere kodon, tRNA üzerindekilere antikodon denmesi biyolojik bir tanımdır. Bu nedenle I ve III ifadeleri doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Kodon ve amino asit arasındaki sayısal ilişkinin değerlendirilmesi.
I. öncül doğrudur.
Doğada 20 çeşit amino asit olmasına karşın 61 çeşit anlamlı kodon bulunur. Bu, bazı amino asitlerin birden fazla kodon çeşidiyle şifrelendiğini kanıtlar (kodon dejenerasyonu).
2
Genetik kodun spesifikliğinin (özgüllüğünün) kontrol edilmesi.
II. öncül yanlıştır.
Her bir kodon (durdurma kodonları hariç) sadece bir spesifik amino asidi şifreler. Bir kodonun farklı amino asitleri şifrelemesi karmaşaya yol açar ve hücrede gerçekleşmez.
3
Temel kavramların tanımlarının doğrulanması.
III. öncül doğrudur.
Protein sentezi sırasında DNA'dan yazılan mRNA üzerindeki üçlü nükleotitlere kodon, tRNA üzerinde bunlara karşılık gelen kısımlara antikodon denir.

Key Concept

Genetik kodun dejenerasyonu ve kodon-antikodon terminolojisi.

Practice More

Protein sentezi sırasında durdurma kodonlarının (UAA, UAG, UGA) neden bir antikodon karşılığı olmadığını araştırınız.
Estimated Time:45s
Question 4190Question →

Canlılarda protein sentezi için genetik bilginin aktarılmasında rol oynayan genetik kod, kodon ve antikodonlarla ilgili;

I. mRNA üzerindeki her üçlü nükleotit dizisine kodon denir.
II. Bir amino asit çeşidi, birden fazla kodon çeşidi tarafından şifrelenebilir.
III. Bir tRNA çeşidi, birden fazla farklı amino asit çeşidini ribozoma taşıyabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

mRNA üzerindeki üçlü nükleotitlere kodon denmesi ve bir amino asidin birden fazla kodonla şifrelenebilmesi doğru ifadelerdir.
mRNA üzerindeki üçlü nükleotit dizileri kodon olarak tanımlanır. Ayrıca, biyolojik sistemlerde kodon dejenerasyonu sayesinde bir amino asit türü birden fazla farklı kodon tarafından belirlenebilir. Bu iki ifade bilimsel olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Kodon tanımının kontrol edilmesi
mRNA molekülü üzerindeki her 3'lü nükleotit grubuna kodon adı verilir.
Genetik bilginin protein diline çevrilmesindeki temel birim kodondur.
2
Kodon ve amino asit eşleşme oranının incelenmesi
64 çeşit kodondan 61 tanesi amino asit şifreler (3 tanesi durdurma kodonudur). Yaklaşık 20 çeşit amino asit olduğu için, çoğu amino asit birden fazla kodon tarafından şifrelenir.
Bu durum (kodon dejenerasyonu), genetik mutasyonların protein yapısı üzerindeki olumsuz etkilerini minimize etmeye yarar.
3
tRNA özgüllüğünün değerlendirilmesi
Her tRNA molekülü, antikodonuna uygun olarak sadece bir çeşit amino asidi bağlayıp ribozoma taşır.
Protein sentezinde doğru amino asit diziliminin sağlanması için tRNA-amino asit eşleşmesi yüksek doğrulukta gerçekleşmelidir.

Key Concept

Genetik kodun temel özellikleri ve kodon-antikodon ilişkisi

Alternative Method

Eleme yöntemiyle; her tRNA'nın tek bir amino asit taşıdığı bilgisinden yola çıkarak (III. öncülün yanlışlığı) seçenekler hızlıca daraltılabilir.
Estimated Time:45s
Question 4191Question →

Transkripsiyon (yazılım) sürecinde görev alan temel bileşenleri, hücre içindeki işlevleri ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

RNA Polimeraz
Promotör
Kalıp İplik
Terminatör

Matches

Show answer & explanation

Answer

RNA polimeraz enzimi RNA sentezini gerçekleştirir; promotör sentezin başlangıç noktasıdır; kalıp iplik şifre veren zincirdir; terminatör ise sentezin bitiş noktasıdır.
Transkripsiyon mekanizmasında RNA polimeraz enzimi, DNA üzerindeki promotör bölgesine bağlanarak süreci başlatır. DNA'nın kalıp ipliğini rehber olarak kullanarak nükleotit dizilimine uygun RNA sentezi yapar ve terminatör dizisine ulaştığında işlemi sonlandırır.

Step-by-Step Solution

1
Enzimin belirlenmesi
RNA polimeraz
Transkripsiyonu katalizleyen ana enzim RNA polimerazdır.
2
Başlangıç ve bitiş sinyallerinin ayırt edilmesi
Promotör ve Terminatör
Genin okunmaya başlandığı yer promotör, bittiği yer ise terminatördür.
3
Bilgi kaynağının seçilmesi
Kalıp iplik
RNA, DNA'nın sadece tek bir zinciri (kalıp iplik) üzerinden sentezlenir.

Key Concept

Transkripsiyonun temel bileşenleri ve enzimatik işleyişi.
Question 4192Question →

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen transkripsiyon (yazılım) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: RNA polimeraz enzimi, ribonükleotitleri birbirine ekleyerek yeni RNA zincirini 5′→3′5' \rightarrow 3' yönünde sentezler.

Answer

RNA polimeraz enzimi, ribonükleotitleri birbirine ekleyerek yeni RNA zincirini 5′→3′5' \rightarrow 3' yönünde sentezler.
Transkripsiyon sürecinde RNA polimeraz enzimi, DNA'nın kalıp ipliğini baz alarak uygun ribonükleotitleri (A, U, G, C) birbirine fosfodiester bağlarıyla bağlar. Bu sentez işlemi sırasında yeni oluşan RNA zinciri daima 5′5' ucundan 3′3' ucuna doğru uzatılır.

Step-by-Step Solution

1
Transkripsiyonun temel tanımını hatırla.
DNA üzerindeki genetik bilginin bir iplik kalıp kullanılarak RNA molekülüne aktarılmasıdır.
Mekanizmanın nasıl işlediğini anlamak için başlangıç noktasıdır.
2
Enzimin çalışma yönünü analiz et.
RNA polimeraz, yeni ipliği her zaman 5′→3′5' \rightarrow 3' yönünde uzatır.
Nükleik asit sentezinde polimeraz enzimlerinin evrensel çalışma kuralıdır.
3
Hücresel enerji ve hammadde kullanımını kontrol et.
Sentez (anabolizma) olayı olduğu için ATP harcanır ve urasil içeren ribonükleotitler kullanılır.
RNA'nın yapısal özelliklerini DNA'dan ayıran temel farkları belirlemek içindir.

Key Concept

Transkripsiyonun Yönü ve Enzim Mekanizması

Practice More

Transkripsiyon sonrasında ökaryotik hücrelerde gerçekleşen RNA işlenmesi (ekleme/çıkarma) süreçlerini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 4193Question →

Ökaryotik bir hücrenin sitoplazmasında gerçekleşen translasyon (okuma) sürecindeki aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

mRNA'nın küçük alt birime bağlanması -> Başlangıç tRNA'sının bağlanması -> Büyük alt birimin yapıya katılması -> Sonlandırıcı proteinin bağlanması
Translasyon süreci hiyerarşik bir sıra izler: Önce mRNA küçük alt birime bağlanır, ardından başlangıç tRNA'sı gelerek kodon-antikodon eşleşmesini yapar ve en son büyük alt birim bu yapıya eklenerek ribozomu işlevsel hale getirir. Protein sentezi biterken ise durdurucu kodona bir protein faktörü bağlanarak süreci sonlandırır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç aşamasının ilk adımını belirlemek
mRNA'nın küçük alt birime tutunması
Translasyon süreci her zaman mRNA'nın ribozomun küçük alt birimine bağlanması ile start alır.
2
Kod-antikodon etkileşimini sıralamak
Başlangıç tRNA'sının AUGAUG kodonuna bağlanması
Ribozomun büyük alt birimi gelmeden önce, metiyonin taşıyan özel tRNA'nın mRNA üzerindeki başlangıç kodonunu bulması gerekir.
3
Ribozomun aktifleşmesini sağlamak
Büyük alt birimin komplekse dahil olması
Küçük alt birim, mRNA ve başlangıç tRNA'sı bir aradayken büyük alt birim gelerek fonksiyonel ribozomu oluşturur.
4
Süreci sonlandırmak
Sonlandırıcı proteinin durdurucu kodona bağlanması
Uzama evresi tamamlandıktan sonra UAAUAA, UAGUAG veya UGAUGA kodonlarından biri geldiğinde translasyon sona erer.

Key Concept

Translasyonun başlama ve sonlanma mekanizması
Question 4194Question →

Hücrelerde gerçekleşen protein sentezinin translasyon (okuma) evresiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: mRNA üzerindeki kodonlar ile tRNA üzerindeki antikodonlar arasında geçici hidrojen bağları kurulur.

Answer

mRNA kodonları ile tRNA antikodonları arasında geçici hidrojen bağlarının kurulması translasyon sürecinin doğru bir özelliğidir.
Translasyon sürecinde mRNA'daki genetik bilginin okunabilmesi için tRNA molekülleri, taşıdıkları antikodon bölgeleriyle mRNA'daki uygun kodonlara bağlanır. Bu bağlanma, bazlar arasındaki geçici zayıf hidrojen bağları sayesinde gerçekleşir ve polipeptit zincirinin doğru sırada sentezlenmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Translasyonun tanımını hatırla.
mRNA'daki nükleotit diziliminin amino asit dizilimine dönüştürülmesi sürecidir.
Soruda sorulan evrenin temel işleyişini belirlemek için gereklidir.
2
mRNA ve tRNA etkileşimini incele.
Uygun tRNA'nın antikodonu, mRNA üzerindeki kodonla geçici olarak eşleşir.
Doğru amino asidin doğru sıraya gelmesi bu eşleşmeye bağlıdır.
3
Bağ türünü belirle.
Kodon ve antikodon arasındaki baz eşleşmesi zayıf hidrojen bağları ile gerçekleşir.
Nükleotitler arasındaki karşılıklı eşleşme (A-U, G-C) hidrojen bağları ile sağlanır.

Key Concept

Translasyon Sırasında Kodon-Antikodon Eşleşmesi

Practice More

Polizom yapısının hücreye sağladığı avantajları ve durdurucu kodonların protein uzunluğuna etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 4195Question →

Serv-i hırâmânın görüp ey serv-i kaddim bağda
Kendi boyun alçak görüp yerlere geçti cûybâr

Aşağıdakilerden hangisi bu beyitte kullanılan söz sanatlarından biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Tecahülüarif

Answer

Bilip de bilmemezlikten gelme sanatı olan tecahülüarif beyitte kullanılmamıştır.
Tecahülüarif sanatı, şairin bildiği bir gerçeği sanatsal bir amaçla bilmiyormuş gibi davranmasıdır. Bu beyitte şair olayları doğrudan neden-sonuç ilişkisi (hüsnütalil) içinde anlatmış, herhangi bir durumu bilmezlikten gelme yoluna gitmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Beytin günümüz Türkçesine çevrilmesi ve anlamlandırılması
Ey servi boylum! Bahçede senin salınan boyunu gören akarsu, kendi boyunu seninkinden alçak görüp (utanarak) yerin dibine girdi.
Söz sanatlarını tespit edebilmek için metnin anlamsal çerçevesini belirlemek gerekir.
2
Kişileştirme ve güzel nedene bağlama sanatlarının tespiti
Akarsuyun (cûybâr) utanması 'teşhis'; suyun yerin altına girmesinin bu utanmaya bağlanması ise 'hüsnütalil' sanatıdır.
Doğa olaylarının insani duygularla açıklanması bu sanatların temelini oluşturur.
3
Benzetme ve kelime ilgilerinin incelenmesi
'Serv-i kaddim' (servi boylum) ifadesinde 'teşbih'; 'bağ, serv, cûybâr' kelimeleri arasında 'tenasüp' vardır.
Varlıklar arasındaki benzerlik ve kavramsal ortaklıklar bu sanatları ortaya çıkarır.

Key Concept

Edebi Sanatların Şiir Çözümlemesindeki Rolü

Practice More

Divan edebiyatında 'hüsnütalil' ve 'teşhis' sanatlarının sıklıkla bir arada kullanıldığı 'Su Kasidesi' gibi metinleri inceleyerek bu sanatlar arasındaki ilişkiyi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 4196Question →

Translasyon (okuma) sürecinde görev alan bazı biyolojik yapılar ile bu yapıların temel işlevlerini aşağıda verildiği gibi eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

tRNA (Taşıyıcı RNA)
mRNA (Mesajcı RNA)
Ribozom

Matches

Show answer & explanation

Answer

tRNA - Antikodon bölgesi sayesinde uygun amino asitleri sitoplazmadan ribozoma taşır; mRNA - DNA'dan aldığı genetik bilgiyi ribozoma taşıyarak sentezlenecek polipeptit dizisine kalıplık eder; Ribozom - Büyük ve küçük alt birimden oluşur; amino asitler arasında peptit bağlarının kurulduğu merkezdir.
Taşıyıcı RNA (tRNA) antikodonuyla uygun amino asidi bağlayıp ribozoma taşırken, mesajcı RNA (mRNA) genetik dizilime kalıplık eder ve ribozom ise bu iki molekülün etkileşime girerek peptit bağlarının oluştuğu merkezdir.

Step-by-Step Solution

1
mRNA'nın görevini belirlemek.
mRNA, DNA'daki şifreyi ribozoma taşıyan kalıp moleküldür.
Genetik bilginin çekirdekten (veya sitoplazmadan) ribozoma aktarılması mRNA aracılığıyla olur.
2
tRNA'nın işlevini analiz etmek.
tRNA, amino asitleri taşıyan ve kodonlara karşılık gelen antikodonları bulunduran moleküldür.
Polipeptit zincirinin doğru sırayla oluşması için amino asitlerin uygun şekilde taşınması gerekir.
3
Ribozomun rolünü tespit etmek.
Ribozom, protein sentezinin fabrikasıdır ve amino asitlerin birleştiği yerdir.
Protein sentezinin mekanik olarak gerçekleştiği yer ribozomun alt birimleridir.

Key Concept

Translasyon bileşenlerinin yapı-görev ilişkisi

Practice More

Translasyonun başlama, uzama ve sonlanma evrelerindeki olay sırasını inceleyen bir soru çözülebilir.
Estimated Time:45s
Question 4197Question →

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (okuma) süreci ve ribozomun işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Amino asitler arasında peptit bağlarının kurulması, ribozomun büyük alt biriminde gerçekleşir.

Answer

Amino asitler arasında peptit bağlarının kurulması, ribozomun büyük alt biriminde gerçekleşen bir olaydır.
Translasyon mekanizmasında, ribozomun büyük alt birimi polipeptit zincirinin uzamasını sağlayan peptit bağlarının oluştuğu yerdir. Bu işlem büyük alt birimde bulunan rRNA moleküllerinin katalitik etkisiyle gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Translasyonun başlangıç aşamasını analiz etme.
mRNA küçük alt birime bağlanır ve başlangıç tRNA'sı (AUG'ye karşılık gelen) yerleşir.
Sentezin doğru noktadan başlaması için küçük alt birim rehberlik eder.
2
Ribozomun yapısal rollerini değerlendirme.
Küçük alt birim mRNA ile etkileşirken, büyük alt birim tRNA'ların bağlandığı bölgeleri (A, P, E) ve peptit bağı oluşumunu sağlar.
Büyük alt birimdeki rRNA, amino asitleri birbirine bağlayan enzimatik aktiviteye sahiptir.
3
Bağ çeşitlerini doğrulama.
Nükleotitler arasında (mRNA-tRNA) hidrojen bağları, amino asitler arasında peptit bağları kurulur.
Hidrojen bağları geçici eşleşmeyi, peptit bağları ise polimerleşmeyi sağlar.

Key Concept

Translasyon sırasında ribozomun büyük alt birimi, peptidil transferaz aktivitesi göstererek amino asitler arasında peptit bağlarının kurulmasını sağlar.

Practice More

Polizom (poliribozom) yapısının aynı proteinden kısa sürede çok sayıda üretilmesini nasıl sağladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 4198Question →

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen protein sentezi sürecindeki temel basamaklar aşağıda verilmiştir. Bu olayların meydana gelme sırasını, bilginin akış yönünü dikkate alarak düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; gen bölgesinin açılması, mRNA sentezi, mRNA'nın ribozoma bağlanması ve peptit bağlarının kurulması şeklinde olmalıdır.
Doğru sıralama, santral dogma prensibine uygun olarak önce çekirdekteki genin açılması, ardından transkripsiyonla mRNA üretilmesi, bu mRNA'nın sitoplazmadaki ribozoma gitmesi ve en sonunda translasyon ile peptit bağlarının kurulması şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Gen bölgesinin açılması
Kalıp iplik açığa çıkar.
RNA polimerazın çalışabilmesi için DNA sarmalının ilgili bölgesinin açılması önceliklidir.
2
mRNA sentezi (Transkripsiyon)
Genetik şifre mRNA'ya kopyalanır.
Bilgi akışı DNA'dan RNA'ya doğru gerçekleşir.
3
mRNA'nın ribozoma taşınması ve bağlanması
Translasyon süreci başlar.
Ökaryotlarda üretim çekirdekte biter, okuma (translasyon) ise sitoplazmadaki ribozomlarda gerçekleşir.
4
Peptit bağlarının kurulması
Protein molekülü sentezlenir.
Amino asitlerin özgül dizilimle birbirine bağlanması sürecin en son aşamasıdır.

Key Concept

Santral Dogma, genetik bilginin DNA'dan proteine doğru tek yönlü akışını (DNA → RNA → Protein) ifade eder.
Question 4199Question →

Hücrelerin yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmesi için ihtiyaç duyduğu enerji, ATPATP (AdenozinAdenozin TrifosfatTrifosfat) molekülünden sağlanır. Aşağıda bir ATPATP molekülünün şematik yapısı gösterilmiştir.

[Görsel: ATP yapısı - Adenin, Riboz ve üç Fosfat grubu]

Buna göre, ATPATP molekülünün yapısı ve hücredeki kullanımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hücredeki aktif taşıma ve biyosentez gibi enerji gerektiren (endergonik) tepkimeler için gerekli olan serbest enerji, ATPATP hidrolizi ile sağlanır.

Answer

Endergonik tepkimeler için gerekli olan serbest enerjinin ATP hidrolizi ile sağlandığını belirten seçenek doğrudur.
Hücre içindeki biyosentez, aktif taşıma, hareket gibi enerji gerektiren tüm yaşamsal faaliyetler (endergonik tepkimeler), ATP'nin su yardımıyla parçalanması sonucu açığa çıkan serbest enerji ile gerçekleştirilir. Bu süreç hücredeki temel enerji transfer mekanizmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
ATP'nin moleküler yapısını analiz et.
ATP; Adenin azotlu organik bazı, 5 karbonlu Riboz şekeri ve üç adet inorganik fosfat (PiP_i) grubundan oluşur.
Molekülün yapısını ve hangi bağın enerji taşıdığını anlamak için temel bileşenlerin bilinmesi gerekir.
2
ATP'deki kimyasal bağ çeşitlerini belirle.
Adenin-Riboz arasında 'glikozit', Riboz-Fosfat arasında 'ester', fosfatlar arasında ise 'yüksek enerjili fosfat bağları' bulunur.
Hangi bağın kopmasının enerji verici (ekzergonik) olduğunu ayırt etmek için bağ isimleri kritiktir.
3
ATP'nin hücre içindeki döngüsünü (fosforilasyon ve defosforilasyon) değerlendir.
ATP sentezi (fosforilasyon) enerji gerektiren, ATP yıkımı (defosforilasyon) ise enerji veren bir olaydır. Açığa çıkan bu enerji; aktif taşıma, biyosentez, kas kasılması ve sinirsel iletim gibi endergonik işlerde kullanılır.
ATP'nin biyolojik işlevini ve hangi tepkimelerle ilişkili olduğunu belirlemek soruyu çözüme ulaştırır.

Key Concept

ATP Enerji Döngüsü ve Kullanım Alanları

Practice More

Fosforilasyon çeşitlerini (Substrat düzeyinde, Oksidatif ve Fotofosforilasyon) hangi hücrelerin ve organellerin gerçekleştirebildiğini karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Estimated Time:45s
Question 4200Question →

Bir orman ekosistemi ile bu ormanın sınırındaki çayır ekosistemi arasında kalan geçiş bölgesine ekoton denir. Aşağıdaki şemada XX ve YY komüniteleri ile bu iki komünitenin kesişim alanı olan ZZ ekotonu gösterilmiştir.

Buna göre XX, YY ve ZZ bölgeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: ZZ bölgesindeki türlerin ekolojik toleransları (hoşgörü aralıkları), XX ve YY bölgelerindeki türlerin genelinden daha yüksektir.

Answer

Ekoton bölgesindeki (Z) türlerin ekolojik toleranslarının diğer bölgelerdeki türlerden daha yüksek olduğu ifadesi doğrudur.
Ekoton bölgeleri, iki farklı ekosistemin özelliklerini de barındıran geçiş bölgeleridir. Bu bölgeler çevresel şartların daha sık ve belirgin değiştiği alanlar olduğundan, burada hayatta kalabilen türler genellikle değişken çevre koşullarına karşı geniş bir tolerans (hoşgörü) aralığına sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Ekotonun tanımını ve temel özelliklerini hatırla.
Ekoton, iki komünitenin kesişim bölgesidir; tür çeşitliliği fazla, birey sayısı az, rekabet yoğundur.
Soruyu doğru analiz etmek için ekotonun ayırt edici özelliklerini bilmek gerekir.
2
Tür çeşitliliği ve birey sayısı arasındaki farkı analiz et.
Tür çeşitliliği artarken, birim alana düşen birey sayısının azaldığı sonucuna ulaşılır.
Öğrencilerin en çok karıştırdığı 'çeşitlilik-sayı' ilişkisini netleştirmek gerekir.
3
Canlıların çevresel değişimlere dayanıklılığını (tolerans) değerlendir.
Ekotonlar kararsız ve değişken bölgeler olduğu için burada yaşayan canlıların toleransının yüksek olması gerektiği sonucuna varılır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için ekolojik tolerans kavramı ile ekoton yapısı ilişkilendirilmelidir.

Key Concept

Ekotonların Ekolojik Özellikleri

Practice More

Ekotonlarda gözlenen 'kenar etkisi' kavramını ve bu etkinin biyolojik çeşitlilik üzerindeki rollerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
PreviousPage 210 / 437Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin