All practice questions

Bir bitki hücresinde fotosentez olayının gerçekleştiği yapıları, en geniş kapsamlı olandan en dar kapsamlı olana (büyükten küçüğe) doğru sıralayınız.

Yarı açık formülü $\text{CH}_2=\text{CH}-\text{OH}$ şeklinde olan vinil alkol molekülü ile ilgili:

I. Moleküldeki tüm karbon ($\text{C}$) atomları $sp^2$ hibritleşmesi yapmıştır.
II. Karbon ve oksijen atomları arasındaki sigma ($\sigma$) bağı, karbonun $sp^2$ hibrit orbitali ile oksijenin $p$ orbitalinin örtüşmesiyle oluşmuştur.
III. Molekülde toplam $6$ tane sigma ($\sigma$) ve $1$ tane pi ($\pi$) bağı bulunur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonlarında tilakoit zarda gerçekleşen kemiozmotik mekanizma ve fotofosforilasyon süreciyle ilgili olarak;

I. Klorofilden kopan elektronların elektron taşıma sisteminde ($ETS$) taşınması sırasında açığa çıkan serbest enerji, protonların ($H^+$) stromadan tilakoit boşluğa aktif olarak pompalanmasını sağlar.
II. Suyun fotolizi ($H_2O \rightarrow 2H^+ + 2e^- + \frac{1}{2}O_2$) sonucu açığa çıkan elektronlar, foton soğurmasıyla elektron kaybeden fotosistem II ($FS\ \text{II}$) reaksiyon merkezindeki klorofilin elektron açığını kapatır.
III. Kemiozmotik yolla $ATP$ sentaz kanallarından geçerek stromaya geri dönen protonların enerjisiyle sentezlenen $ATP$ molekülleri; hücrede aktif taşıma, protein sentezi ve hücre bölünmesi gibi diğer tüm endergonik metabolik faaliyetlerde de tüketilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Protein sentezinin translasyon (okuma) mekanizmasında görev alan moleküler bileşenler ile bu bileşenlerin hücredeki spesifik işlevlerini gösteren aşağıdaki tabloda yer alan elemanları doğru şekilde eşleştiriniz.

Komünitelerin sınır bölgeleri olan ekotonlar; orman ile çayır, tatlı su ile deniz, deniz ile kara gibi farklı ekosistemlerin birleşme noktalarıdır. Bu geçiş bölgeleri, komşu olduğu her iki ekosistemin de fiziksel ve kimyasal özelliklerinden izler taşıyan özgün habitatlardır.

Ekotonların yapısı ve bu bölgelerdeki popülasyon dinamikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ekoloji uzmanı Joseph Connell tarafından yapılan bir araştırmada, gelgit bölgesindeki kayalıklarda yaşayan iki farklı deniz minaresi türü olan *Chthamalus stellatus* ve *Balanus balanoides* arasındaki etkileşim incelenmiştir. Araştırma sonuçları şöyledir:

I. *Chthamalus* türü normalde gelgitin üst kısımlarında, *Balanus* türü ise daha alt kısımlarında (suya daha yakın) yaşamaktadır.
II. Ortamdan *Balanus* bireyleri uzaklaştırıldığında, *Chthamalus* türünün normalde bulunmadığı alt kısımlara doğru yayıldığı ve orada da sağlıklı bir şekilde geliştiği gözlenmiştir.
III. Ortamdan *Chthamalus* bireyleri uzaklaştırıldığında, *Balanus* türünün üst kısımlara doğru yayılmadığı; kuruma tehlikesi (abiyotik faktör) nedeniyle üst bölgelerde hayatta kalamadığı belirlenmiştir.

Bu araştırmanın sonuçlarına dayanarak yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Komünitelerde görülen tür içi ve türler arası etkileşimler popülasyon dinamiklerini şekillendirir. Aşağıda verilen ekolojik kavramları, bu kavramların temel özelliklerini veya sonuçlarını ifade eden en uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Aşağıdaki tabloda, aynı sayıda nükleotit içeren iki farklı doğrusal DNA molekülüne ($DNA_1$ ve $DNA_2$) ait bazı niceliksel veriler sunulmuştur:

Buna göre, bu DNA molekülleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Klorofilli olup fotosentez yapabilen ancak üzerinde yaşadığı ağacın ksilem borularına emeçlerini uzatarak su ve mineralleri alan yarı parazit bir bitki ile konak ağaç arasındaki etkileşim, ağacın bu durumdan olumsuz etkilenmemesi nedeniyle bir komensalizm örneğidir.

Bir biyoloji öğretmeni, komünitelerde görülen simbiyotik ilişkileri pekiştirmek amacıyla aşağıdaki örnekleri tahtaya yazmıştır:

I. Liken birliği içerisinde yer alan mantar ve alg arasındaki ilişki.
II. Ökse otunun elma ağacı üzerinde kurduğu ilişki.
III. Canavar otunun tütün bitkisi üzerinde kurduğu ilişki.

Buna göre, numaralandırılmış bu ilişkilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Büyük bir orman yangını sonucunda bitki örtüsü tamamen yok olan ancak toprak yapısının korunduğu bir ekosistemde, komünitenin yeniden kararlı hale gelmesi sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen DNA replikasyonu sürecinde, enzimlerin işlevlerine bağlı olarak gözlenen aşağıdaki olayları ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Ekolojik süksesyon sürecinde gerçekleşen değişimleri araştıran bir biyolog, birbirinden farklı özelliklere sahip iki farklı sahayı gözlem altına almıştır:

* 1. Saha: Bir buzulun çekilmesi sonucu yeni ortaya çıkan, üzerinde toprak tabakası bulunmayan çıplak kayaç alanı.
* 2. Saha: Büyük bir orman yangını sonrası bitki örtüsünün tamamen yok olduğu ancak toprak yapısının mineralce zenginleşerek korunduğu alan.

Buna göre, bu iki sahada gerçekleşecek süksesyon olayları ile ilgili;

I. 1. sahada gerçekleşen süksesyonun başlangıcında liken ve yosun gibi öncü türlerin faaliyetiyle toprak oluşumu beklenirken, 2. sahada süreç genellikle otsu bitkilerle başlar.
II. 1. sahadaki süksesyonun klimaks komüniteye ulaşma hızı, toprak oluşumu süreci nedeniyle 2. sahadaki süksesyona göre daha yavaştır.
III. Her iki sahada da süksesyon süreci boyunca, ortamın değişen koşullarına bağlı olarak baskın türlerin yerini başka türlerin aldığı sıralı bir değişim gözlenir.
IV. 2. sahada mevcut tüm ağaçlar yok olduğu için bu olay "primer süksesyon" olarak tanımlanır ve süreç liken evresiyle başlar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Popülasyonu oluşturan bireylerin yaşam alanındaki yerleşim biçimleri olan dağılım modelleri ile bu modellerin ortaya çıkmasına neden olan temel ekolojik faktörleri ve özelliklerini aşağıda verildiği gibi eşleştiriniz.

Komünitelerde türler arasında gerçekleşen rekabet etkileşimlerine dair aşağıda verilen temel kavramları, bu kavramların doğadaki karşılıklarını içeren açıklamalarla eşleştiriniz.

Ökaryotik bir hücrenin çekirdeğinde gerçekleşen DNA replikasyonu sırasında, replikasyon enzimlerinden birinin işlevini kaybettiği tespit edilmiştir. Yapılan analizlerde, replikasyon çatalının ilerlediği, kalıp ipliklerden birinin karşısında yeni ipliğin kesintisiz bir şekilde sentezlendiği, ancak diğer kalıp ipliğin karşısında sentezlenen DNA parçacıklarının (Okazaki fragmanları) bir türlü birbirine bağlanamadığı görülmüştür.

Buna göre, işlevini kaybeden enzim ve replikasyon süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ökaryotik bir hücrenin çekirdeğinde gerçekleşen DNA replikasyonu sürecinde görev alan aşağıdaki enzimlerin isimlerini, gerçekleştirdikleri temel biyokimyasal fonksiyonlarla eşleştiriniz.

Sağlıklı bir insan dişisinin üreme kanalında döllenmenin başlamasından erken embriyonik gelişim sürecine kadar gerçekleşen aşağıdaki olayları, kronolojik olarak ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Halk edebiyatının genel özelliklerine ve gelişim sürecine dair aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri uygun edebî kavramlarla tamamlayınız.

Sınırlı kaynaklara sahip bir ekosistemde yaşayan bir popülasyonun birey sayısının zamana bağlı değişimi (S-tipi büyüme eğrisi) incelenmektedir.

Bu popülasyonun gelişim süreci ve taşıma kapasitesi ile ilgili,

I. Popülasyon yoğunluğu arttıkça besin kıtlığı ve hastalık gibi çevre direnci faktörlerinin artması, büyüme hızının negatif artış evresine girmesine neden olur.
II. Popülasyonun denge evresine ulaştığı ve birey sayısının taşıma kapasitesinde ($K$) sabitlendiği zaman aralığında, popülasyonun büyüme hızı maksimum değerdedir.
III. Ekosistemdeki kaynak miktarını kalıcı olarak azaltan çevresel değişimler, ilgili popülasyonun taşıma kapasitesinin daha alt bir seviyeye gerilemesine yol açabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?