All practice questions

8734 questions

Question 161Question

Aşağıda verilen uluslararası çevre sözleşmeleri ile bu sözleşmelerin küresel ölçekte hedeflediği temel amaçları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ramsar Sözleşmesi
Montreal Protokolü
CITES Sözleşmesi
Kyoto Protokolü

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ramsar Sözleşmesi sulak alanların korunmasıyla, Montreal Protokolü ozon tabakasını korumayla, CITES Sözleşmesi nesli tehlike altındaki yabani türlerin ticaretiyle, Kyoto Protokolü ise sera gazı salınımlarının azaltılmasıyla eşleşmektedir.
Ramsar Sözleşmesi sulak alanların korunmasıyla, Montreal Protokolü ozon tabakasını korumayla, CITES Sözleşmesi nesli tehlike altındaki yabani türlerin ticaretiyle, Kyoto Protokolü ise sera gazı salınımlarının azaltılmasıyla eşleşmektedir. Bu eşleştirmeler, her sözleşmenin uluslararası çevre politikalarında üstlendiği temel görevi yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Ramsar Sözleşmesi'nin kapsamını belirleme
Bu sözleşmenin doğrudan sulak alanların ve su kuşlarının korunmasıyla ilgili olduğu belirlenir.
Uluslararası öneme sahip sulak alanların ekolojik dengesinin korunması hedeflenmektedir.
2
Montreal Protokolü'nün amacını analiz etme
Bu protokolün atmosferdeki ozon tabakasına zarar veren kloroflorokarbon (CFC) ve halonlar gibi kimyasal maddelerin kontrolünü içerdiği görülür.
Atmosferin üst katmanlarındaki ozon tabakasının incelmesini önlemek amaçlanmıştır.
3
CITES Sözleşmesi'nin hedeflerini değerlendirme
Sözleşmenin yabani hayvan ve bitki türlerinin ticaretine yönelik olduğu ve canlı türlerinin neslinin tükenmesini engellemek için ticari sınırlandırmalar getirdiği anlaşılır.
Biyoçeşitliliğin korunması ve yasa dışı tür ticaretinin engellenmesi hedeflenmektedir.
4
Kyoto Protokolü'nün odak noktasını saptama
Kyoto Protokolü'nün sanayileşmiş ülkelerin sera gazı salınımlarını azaltarak küresel ısınmayı ve iklim değişikliğini durdurmayı amaçladığı sonucuna ulaşılır.
Küresel iklim sisteminin korunması ve sera etkisi yapan gazların salınımının azaltılması hedeflenmiştir.

Key Concept

Uluslararası çevre sözleşmelerinin temel amaçları ve kapsamları
Estimated Time:2m 0s
Question 162Question

Aşağıda günlük hayattan verilen insan davranışı senaryolarını, bu davranışlarda baskın olarak kullanılan psikolojik savunma mekanizmalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Derslerine yeterince çalışmadığı için sınavda başarısız olan bir öğrencinin, "Öğretmen bana takık olduğu için beni bıraktı." diyerek suçu öğretmene yüklemesi.
Çok istediği işe kabul edilmeyen bir adayın, "Zaten maaşı çok düşüktü, orada çalışsaydım çok yıpranacaktım." diyerek kendini rahatlatmaya çalışması.
Matematik dersinde başarısız olan ve bu alanda kendini gösteremeyen bir lise öğrencisinin, okulun resim yarışmasında birinci olarak bu açığını kapatması.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sınav başarısızlığını öğretmene yükleme davranışı yansıtma ile; işe kabul edilmeyen adayın maaşın düşüklüğünü bahane etmesi mantığa bürüme ile; matematik dersindeki başarısızlığı resim yarışmasında birinci olarak kapatma çabası ise ödünleme ile eşleşir.
Sınavda başarısız olan öğrencinin öğretmeni suçlaması yansıtma; işe alınmayan adayın maaşın düşüklüğünü bahane etmesi mantığa bürüme; matematikte başarısız olan öğrencinin resim alanında başarı elde etmesi ise ödünleme mekanizmalarının doğrudan tanımlarına ve örneklerine uygundur.

Step-by-Step Solution

1
İlk senaryodaki suçlama davranışını analiz etmek.
Bireyin kendi hatası yerine sorumluluğu dışsal bir kaynağa yüklediği tespit edilir ve bu durum yansıtma ile eşleşir.
Yansıtma mekanizması, kişinin kendisinde kabul edemediği hata veya eksiklikleri başkalarına atfetmesidir.
2
İkinci senaryodaki bahane bulma davranışını analiz etmek.
Bireyin hayal kırıklığını azaltmak için mantıklı görünen ama gerçeği yansıtmayan gerekçeler ürettiği tespit edilir ve bu durum mantığa bürüme ile eşleşir.
Mantığa bürüme mekanizması, istenmeyen durumları haklı gösterecek gerekçeler bulma sürecidir.
3
Üçüncü senaryodaki telafi davranışını analiz etmek.
Bireyin bir alandaki yetersizliğini başka bir alandaki başarıyla örtmeye çalıştığı tespit edilir ve bu durum ödünleme ile eşleşir.
Ödünleme mekanizması, engellenen veya başarısız olunan bir alanın yarattığı eksiklik hissinin başka bir alandaki başarıyla giderilmesidir.

Key Concept

Savunma Mekanizmaları
Estimated Time:1m 30s
Question 163Question

Aşağıda sol sütunda toplumsal norm türleri, sağ sütunda ise bu normlara dair örnek ve yaptırım açıklamaları karışık olarak verilmiştir. Kavramlar ile açıklamaları doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Adet
Yasa
Din Kuralları
Örf

Matches

Show answer & explanation

Answer

Adet kavramı günlük toplumsal alışkanlıklarla; Yasa kavramı devlet eliyle uygulanan resmi yaptırımlarla; Din Kuralları inanç sistemine dayanan kurallarla; Örf kavramı ise toplumda çok köklü olan ve ihlalinde sert dışlanma görülen kurallarla eşleşmektedir.
Adetler günlük alışkanlıkları (bayramlaşma gibi), yasalar devlet yaptırımlarını (hapis cezası gibi), din kuralları inanca dayalı yaptırımları (günahkarlık gibi), örfler ise toplumun köklü kınama mekanizmalarını temsil ettiği için doğru eşleşmeler sırasıyla gerçekleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Sol sütundaki toplumsal norm türleri belirlenir.
Sol sütunda Adet, Yasa, Din Kuralları ve Örf kavramları yer almaktadır.
Eşleştirilecek temel kavramsal sınırları çizmek amacıyla.
2
Sağ sütundaki tanımlar ve yaptırım türleri incelenerek sol sütundaki kavramlarla eşleştirilir.
Resmi devlet yaptırımları yasa ile, manevi yaptırımlar din kuralları ile, basit toplumsal alışkanlıklar adet ile, sert gayriresmi yaptırımlar ise örf ile eşleştirilir.
Her norm türünün yaptırım gücünü ve toplumsal kaynağını ayırt etmek amacıyla.

Key Concept

Toplumsal Norm Türleri ve Yaptırımları
Question 164Question

Aşağıda sol sütunda felsefe tarihindeki önemli filozoflar, sağ sütunda ise bu filozofların bilgi felsefesindeki (epistemoloji) temel gör��şleri ve kavramları verilmiştir. Bu filozofları savundukları doğru görüşlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Platon
John Locke
Immanuel Kant
René Descartes

Matches

Show answer & explanation

Answer

Platon idealar ve hatırlama (anamnesis) ile; John Locke boş levha (tabula rasa) ve deneyim ile; Immanuel Kant deney ve akıl kategorilerinin sentezi (kritisizm) ile; René Descartes ise metodik şüphe yöntemi ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede; Platon değişmez ideaların hatırlanması olan rasyonalist görüşle (anamnesis), John Locke zihni boş bir levhaya (tabula rasa) benzeten empirist yaklaşımla, Immanuel Kant deney ve akıl kategorilerini sentezleyen kritisizmle ve René Descartes metodik şüphe yöntemiyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Platon'un bilgi felsefesindeki rasyonalist tutumunu ve idealar kuramını analiz etmek.
Platon'un bilgi kuramında gerçek bilgi (episteme) ideaların hatırlanmasıyla (anamnesis) elde edilir.
Platon'un görüşlerine uygun açıklamayı bulmak.
2
John Locke'un empirist yaklaşımını ve zihin modelini değerlendirmek.
Locke zihni boş bir levhaya (tabula rasa) benzetir ve bilginin kaynağını deneyim olarak görür.
Locke'un empirist savını doğru açıklama ile eşleştirmek.
3
Immanuel Kant'ın kritisizm akımındaki sentezci yaklaşımını incelemek.
Kant, bilginin deneyle başladığını fakat aklın doğuştan gelen kategorileriyle biçimlendiğini savunur.
Kritisizmin akıl-deney sentezini yansıtan doğru açıklamayı tespit etmek.
4
René Descartes'ın kesin bilgiye ulaşmak için kullandığı felsefi yöntemi incelemek.
Descartes kesin bilgi için her şeyden şüphe eder (metodik şüphe) ve düşünen benliği merkeze alır.
Descartes'ın rasyonalist metodik şüphe yöntemini doğru açıklama ile eşleştirmek.

Key Concept

Bilgi Felsefesinde Filozoflar ve Temel Yaklaşımları
Question 165Question

Aşağıdaki dizeleri, içlerinde yer alan en belirgin edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Güzel şeyler düşünelim diye
Yemyeşil oluvermiş ağaçlar
Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik
Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik
Şu karşıma göğüs geren
Taş bağırlı dağlar mısın?
Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âh��mdan murâdım şem'i yanmaz mı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirmede; yeşeren ağaçlar hüsn-i talil ile, çocuklar ve dev gibi benzetmeler teşbih ile, taş bağırlı dağlar kinaye ile, yâr usanmaz mı sorusu ise istifham ile eşleşmektedir.
Her bir dize içindeki edebî sanatın işleyiş mantığına göre doğru kavramla eşleşmiştir. Doğa olayına hayali ve güzel neden bulma hüsn-i talil ile; 'gibi' edatlı benzetmeler teşbih ile; hem gerçek hem mecaz çağrışımlı taş bağır kinaye ile; cevap beklentisi olmayan sitemkâr sorular ise istifham ile örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk dizedeki doğa olayının arkasındaki sebebi değerlendirme
Ağaçların yeşermesinin insanların güzel şeyler düşünmesi sebebine bağlandığı belirlendi.
Hüsn-i talil sanatını tespit etmek.
2
İkinci dizedeki benzetme edatlarını tespit etme
'gibi' edatının benzetme ilgisi kurduğu görüldü.
Teşbih sanatını tespit etmek.
3
Üçüncü dizedeki 'taş bağırlı' söz öbeğinin anlam tabakalarını inceleme
Sözün hem gerçek hem mecaz anlam taşıdığı belirlendi.
Kinaye sanatını tespit etmek.
4
Dördüncü dizedeki soru ifadesinin işlevini çözümleme
Cevap alma amacı gütmeyen, duyguyu vurgulayan bir soru olduğu görüldü.
İstifham sanatını tespit etmek.

Key Concept

Şiirlerdeki edebî sanatları bağlam ve dil özellikleri üzerinden belirleme.
Estimated Time:2m 0s
Question 166Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatı şairlerini, sağ sütundaki belirleyici edebi özellikleri ve eserleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Cem Sultan
Hamdullah Hamdi
Taşlıcalı Yahya
Lamiî Çelebi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Şairlerin edebi özellikleri ve eserleriyle doğru eşleşmesi şu şekildedir: Cem Sultan - Cemşîd ü Hurşîd yazarı ve gurbet şairi; Hamdullah Hamdi - İlk hamse sahibi ve Yusuf u Züleyha yazarı; Taşlıcalı Yahya - Şehzade Mustafa Mersiyesi ve hamse yazarı; Lamiî Çelebi - Câmî-i Rûm unvanlı hamse yazarı.
Doğru eşleştirmede Cem Sultan'ın gurbet temalı şiirleri ve Cemşîd ü Hurşîd eseri; Hamdullah Hamdi'nin Anadolu sahasındaki ilk hamse ve Yusuf u Züleyha başarısı; Taşlıcalı Yahya'nın Şehzade Mustafa Mersiyesi; Lamiî Çelebi'nin ise Câmî-i Rûm unvanı temel alınmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cem Sultan'ın taht mücadeleleri ve sürgün hayatının izlerini taşıyan edebi kimliğini ve Türkçe-Farsça divanları ile Cemşîd ü Hurşîd adlı eserini tespit etmek.
Cem Sultan ile hanedan şairi özelliklerini barındıran dördüncü açıklama eşleşir.
Eserde geçen biyografik ve edebi ipuçları doğrudan Cem Sultan'a işaret eder.
2
Hamdullah Hamdi'nin edebiyat tarihindeki öncü rolünü ve en ünlü mesnevisini hatırlamak.
Hamdullah Hamdi ile Anadolu sahasındaki ilk hamse ve Yusuf u Züleyha başarısını belirten birinci açıklama eşleşir.
Hamdullah Hamdi, Akşemseddin'in oğlu olup edebiyatımızda bu öncü niteliklerle bilinir.
3
Taşlıcalı Yahya'nın 16. yüzyıldaki mersiye ve mesnevi sahasındaki yerini çözümlemek.
Taşlıcalı Yahya ile Şehzade Mustafa Mersiyesi'ni ve hamse yazarlığını içeren ikinci açıklama eşleşir.
Şehzade Mustafa'nın katledilmesi üzerine yazdığı samimi mersiye şairin en ayırt edici yönüdür.
4
Lamiî Çelebi'nin lakabını ve çeviri faaliyetlerini değerlendirmek.
Lamiî Çelebi ile Câmî-i Rûm lakabını ve Molla Câmî çevirilerini içeren üçüncü açıklama eşleşir.
Lamiî Çelebi, İran edebiyatından yaptığı tercümelerle bu unvanı kazanmıştır.

Key Concept

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri
Question 167Question

Bir psikolog araştırmasında şu ifadelere yer vermektedir: "Bireyin dışarıdan gelen uyarıcılara verdiği tepkileri tam olarak anlayabilmek için, onun bu uyarıcıları nasıl algıladığını, zihninde nasıl işleyip anlamlandırdığını incelememiz gerekir. Çünkü insan zihni, gelen bilgileri pasif bir şekilde kabul eden bir yapı değildir; aksine onları aktif olarak seçen, dönüştüren ve depolayan bir sistemdir."

Buna göre, araştırmacının savunduğu bu görüş aşağıdaki psikolojik yaklaşımlardan hangisinin temel varsayımlarıyla örtüşmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Bilişsel yaklaşım

Answer

Bilişsel yaklaşım
Bilişsel yaklaşım, insan zihnini aktif olarak bilgiyi alan, işleyen, depolayan ve geri çağıran bir bilgi işleme sistemi olarak görür. Parçada geçen 'bilgiyi işleme, anlamlandırma, aktif olarak seçme ve depolama' ifadeleri doğrudan bilişsel yaklaşımın temel ilkelerini yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki ana fikrin analiz edilmesi
Araştırmacının, insan zihnini dışarıdan gelen bilgileri aktif bir şekilde işleyen, seçen, dönüştüren ve depolayan bir sisteme benzettiği belirlenmiştir.
Zihinsel süreçlerin ve bilgi işleme modelinin hangi yaklaşıma ait olduğunu bulmak için parçadaki kavramların çözümlenmesi gerekir.
2
Bilişsel süreç vurgusunun uygun ekolle eşleştirilmesi
Algılama, zihinde işleme, anlamlandırma ve depolama gibi içsel zihinsel süreçleri temel alan ekolün Bilişsel yaklaşım olduğu belirlenmiştir.
Davranışçılık zihni dışlarken, bilişsel yaklaşım insan zihnini bir bilgisayar gibi aktif bir bilgi işleme merkezi olarak görür.

Key Concept

Bilişsel Yaklaşım ve Zihinsel Süreçler
Question 168Question

Bir sosyolog, organize sanayi bölgesinde çalışan tekstil işçilerinin dikey toplumsal hareketlilik beklentileri ile mevcut işlerine karşı duydukları aidiyet (işe bağlılık) düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla bir alan araştırması yürütmektedir. Sosyolog, işçilerin mesleki konumlarında yukarı doğru bir hareket sergileme ve statü atlama olasılıklarına dair inançlarının (dikey hareketlilik beklentisi), onların iş yerindeki verimlilik ve bağlılık davranışlarını nasıl şekillendirdiğini belirlemeyi amaçlamaktadır.

Buna göre, sosyolog tarafından yürütülen bu araştırmanın bağımsız ve bağımlı değişkenleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Dikey toplumsal hareketlilik beklentisi - İşe bağlılık düzeyi

Answer

Dikey toplumsal hareketlilik beklentisi - İşe bağlılık düzeyi
Araştırmada etkisi incelenen, yani neden konumunda olan değişken bağımsız değişkendir. Senaryoda işçilerin dikey toplumsal hareketlilik beklentilerinin (statü atlama ve yükselme inançlarının) etkisi incelendiği için bağımsız değişken 'dikey toplumsal hareketlilik beklentisi'dir. Bu etkiden etkilenen, yani sonuç konumunda olan değişken ise bağımlı değişkendir; senaryoda etkilenen durum 'işe bağlılık düzeyi' olduğundan bağımlı değişken budur. Dolayısıyla doğru sıralama 'Dikey toplumsal hareketlilik beklentisi - İşe bağlılık düzeyi' şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Araştırma senaryosundaki etki-tepki (neden-sonuç) ilişkisini analiz etmek.
Neden konumundaki değişkenin 'dikey toplumsal hareketlilik beklentisi', sonuç konumundaki değişkenin ise 'işe bağlılık düzeyi' olduğunu belirlemek.
Bağımsız değişkenin neden (etki eden), bağımlı değişkenin ise sonuç (etkilenen) olduğunu saptamak.
2
Senaryoda geçen toplumsal hareketlilik türünü doğru tanımlamak.
İşçilerin yukarı doğru hareket etme ve statü atlama durumunun 'dikey toplumsal hareketlilik' olduğunu saptamak.
Yatay hareketlilik gibi çeldirici kavramların elenmesini sağlamak.
3
Değişkenleri sırasıyla (bağımsız ve bağımlı) eşleştirerek doğru seçeneği belirlemek.
Bağımsız değişken olarak 'Dikey toplumsal hareketlilik beklentisi' ve bağımlı değişken olarak 'İşe bağlılık düzeyi' ikilisini içeren seçeneği tespit etmek.
Soruda istenen doğru sıralama koşulunu tam olarak karşılamak.

Key Concept

Sosyolojik Araştırmalarda Değişkenler (Bağımlı ve Bağımsız Değişken)
Question 169Question

Aşağıda, doğal kaynak potansiyelleri ile ekonomik gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi yansıtan coğrafi özellikler ve bu özellikleri temsil eden ülke örnekleri verilmiştir. Coğrafi özelliklerin temsil ettiği ülke örneklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Zengin petrol rezervlerine sahip olmasına karşın sermaye, teknoloji ve nitelikli iş gücü yetersizliği nedeniyle bu kaynağı etkin işleyemeyen ve ekonomisi büyük oranda ham petrol ihracatına dayalı olan Batı Afrika ülkesi
Geniş orman alanları, su gücü, metalik madenler ve enerji kaynaklarını gelişmiş teknoloji ve sermaye ile birleştirerek yüksek ekonomik kalkınma seviyesine ulaşan Kuzey Amerika ülkesi
Sınırları içerisindeki doğal kaynaklar son derece kısıtlı olmasına rağmen, dışarıdan ithal ettiği ham maddeleri ileri teknolojiyle işleyip katma değerli mamul madde ihraç eden Doğu Asya ülkesi
Hem tarım arazileri ve enerji kaynakları gibi doğal kaynaklar bakımından elverişsiz şartlara sahip olan hem de sermaye, teknoloji ve nitelikli iş gücü eksikliği nedeniyle ekonomik olarak geri kalmış Doğu Afrika ülkesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Zengin petrol rezervine sahip ancak teknoloji yetersizliği olan Batı Afrika ülkesi Nijerya ile; zengin doğal kaynaklarını yüksek teknoloji ve sermaye ile işleyen Kuzey Amerika ülkesi Kanada ile; doğal kaynakları kısıtlı olmasına rağmen ithal ham maddeyi yüksek teknolojiyle işleyen Doğu Asya ülkesi Japonya ile; hem doğal kaynağı fakir hem de teknolojisi yetersiz olan Doğu Afrika ülkesi Somali ile eşleşmelidir.
Eşleştirme, ülkelerin doğal kaynak varlıkları ile bu kaynakları işleme becerileri (teknoloji, sermaye) arasındaki doğru kombinasyonları ve coğrafi konumlarını temel alır. Zengin petrolü olan ama işleyemeyen Batı Afrika ülkesi Nijerya'dır. Zengin kaynaklarını teknolojiyle birleştiren Kuzey Amerika ülkesi Kanada'dır. Kaynağı kısıtlı olup teknolojiyle ham madde işleyen Doğu Asya ülkesi Japonya'dır. Her iki yönden de yoksun olan Doğu Afrika ülkesi ise Somali'dir.

Step-by-Step Solution

1
Ülkelerin doğal kaynak potansiyellerini ve bu kaynakları işleme kapasitelerini analiz edin.
Nijerya zengin kaynağa sahip ancak az gelişmiştir. Kanada zengin kaynağa sahip ve gelişmiştir. Japonya kısıtlı kaynağa sahip ve gelişmiştir. Somali ise hem kısıtlı kaynağa sahiptir hem de az gelişmiştir.
Ülkelerin kalkınma modelleri doğal kaynak varlığı ve bu kaynakları işleyecek sermaye/teknoloji gücüne göre sınıflandırılır.
2
Belirlenen genel modelleri coğrafi konum bilgileriyle eşleştirerek kesinleştirin.
Petrol zengini olup ham madde ihraç eden Batı Afrika ülkesi Nijerya; orman ve maden zengini gelişmiş Kuzey Amerika ülkesi Kanada; ham madde ithal edip işleyen Doğu Asya gücü Japonya; her iki açıdan da yetersiz olan Doğu Afrika ülkesi Somali'dir.
Sorudaki konum ipuçları (Batı Afrika, Doğu Asya vb.) ve ekonomik tanımlamalar doğru eşleştirmeyi sağlar.

Key Concept

Ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyleri ile doğal kaynak potansiyelleri arasındaki ilişki; sermaye birikimi, teknoloji seviyesi ve nitelikli iş gücü varlığına bağlı olarak farklılık gösterir.
Question 170Question

Aşağıda verilen toplumsal tabakalaşma tiplerini, dikey toplumsal hareketliliğin sınırları ve kuralları açısından en uygun sosyolojik tanımlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kapalı Tabakalaşma (Kast Sistemi)
Yarı Açık Tabakalaşma (Zümre Sistemi)
Açık Tabakalaşma (Sınıf Sistemi)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kapalı tabakalaşma (Kast), dikey geçişin dinsel kurallarla tamamen yasaklandığı yapıyla; yarı açık tabakalaşma (Zümre), sınırların yasal kurallarla çizilip istisnai geçişlere izin verildiği yapıyla; açık tabakalaşma (Sınıf) ise dikey hareketliliğin önünde hiçbir engelin bulunmadığı esnek yapıyla eşleşmektedir.
Kapalı tabakalaşma (kast) dikey geçişin tamamen dinsel engellerle yasaklandığı açıklamayla, yarı açık tabakalaşma (zümre) geçişin yasal sınırlarla kısıtlandığı açıklamayla, açık tabakalaşma (sınıf) ise dikey hareketliliğin önünde yasal bir engelin bulunmadığı açıklamayla doğru şekilde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kapalı tabakalaşma modelinin dikey hareketlilik sınırlarını analiz etme.
Kapalı tabakalaşmada (kast) dikey toplumsal hareketliliğin dinsel ve geleneksel yasaklarla tamamen engellendiği belirlenir.
Kast sisteminde bireyin statüsünün ömür boyu sabit kalması ve dikey geçişin imkansız olması kapalı tabakalaşmanın temel belirleyenidir.
2
Yarı açık tabakalaşma sisteminin dikey hareketlilik imkanlarını inceleme.
Yarı açık tabakalaşmada (zümre) sınırların yasal kurallarla korunduğu ancak istisnai durumlarda (soyluluk ünvanı verilmesi vb.) dikey geçişin mümkün olduğu tespit edilir.
Zümre sisteminde dikey hareketliliğin tamamen yasak olmaması ama yasal sınırlarla çok zorlaştırılmış olması yarı açık yapıyı tanımlar.
3
Açık tabakalaşma sisteminin dikey hareketlilik serbestisini değerlendirme.
Açık tabakalaşmada (sınıf) bireyin başarı, eğitim ve ekonomik edinimlerine göre dikey hareketlilik yaşamasının önünde hiçbir yasal veya dinsel engelin bulunmadığı görülür.
Modern toplumlarda dikey hareketliliğin liyakat ve ekonomik güce bağlı olarak serbest olması açık tabakalaşmanın göstergesidir.

Key Concept

Toplumsal Tabakalaşma Tipleri ve Dikey Hareketlilik
Question 171Question

Tanzimat I. Dönemi'nde edebi, sosyal ve siyasi fikirlerin halka ulaştırılmasında süreli yayınlar en önemli araç olmuştur. Aşağıda sol sütunda bu dönemde yayımlanan bazı süreli yayınlar, sağ sütunda ise bu yayınların Türk edebiyatı ve basın tarihindeki önemine dair açıklamalar yer almaktadır. Sol sütundaki süreli yayınları sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Tercüman-ı Ahval
Tasvir-i Efkâr
Hürriyet
Diyojen

Matches

Show answer & explanation

Answer

Tercüman-ı Ahval gazetesinin ilk özel Türkçe gazete açıklamasıyla, Tasvir-i Efkâr'ın ��inasi tarafından çıkarılıp edebi-sosyal tartışmaları başlatan gazete açıklamasıyla, Hürriyet'in Londra'da çıkarılan ilk muhalif gazete açıklamasıyla, Diyojen'in ise Teodor Kasap taraf��ndan yayımlanan ilk mizah dergisi açıklamasıyla eşleşmesi gerekir.
Tanzimat I. Dönem edebi hayatı gazeteler etrafında şekillenmiştir. Bu dönemde Tercüman-ı Ahval ilk özel gazete olarak edebiyatın yönünü Batı'ya çevirmiş, Tasvir-i Efkâr ise Şinasi'nin edebi görüşlerini bağımsızca yaydığı bir platform olmuştur. Hürriyet gazetesi yurt dışındaki ilk muhalif Türkçe basın organıyken, Diyojen dergisi ise mizahi eleştirinin ilk kurumsal yayınıdır. Bu eşleşmeler süreli yayınların basın ve edebiyat tarihimizdeki gerçek rollerini yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Sol sütunda verilen Tanzimat I. Dönem süreli yayınlarının işlevlerini ve kurucularını hatırlayın.
Tercüman-ı Ahval ilk özel gazetedir. Tasvir-i Efkâr Şinasi'nin bağımsız çıkardığı gazetedir. Hürriyet Londra'da basılan ilk yurt dışı gazetesidir. Diyojen ise ilk mizah dergisidir.
Yayınların edebi ve tarihi kimliklerini doğru belirlemek, sağ sütundaki açıklamalarla eşleştirmeyi kolaylaştıracaktır.
2
Tarihsel ve işlevsel nitelikleri sağ sütundaki tanımlarla eşleştirerek doğruluğunu kontrol edin.
Tercüman-ı Ahval ile ilk özel gazete tanımı, Tasvir-i Efkâr ile Şinasi'nin tek başına çıkarıp Namık Kemal'e devrettiği gazete tanımı, Hürriyet ile yurt dışında (Londra) çıkarılan gazete tanımı, Diyojen ile Teodor Kasap'ın mizah dergisi tanımı eşleştirilir.
Eşleştirme sorularında her bir ögenin kendine has ayırt edici özelliklerinin (şehir, çıkarıcı, ilk olma durumu) doğrulanması gerekir.

Key Concept

Tanzimat I. Döneminde Gazetecilik ve Süreli Yayınlar
Estimated Time:1m 40s
Question 172Question

Bir nöropsikolog, mavi ışık filtresi kullanımının uyku kalitesi üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla homojen özelliklere sahip (aynı yaş grubu, benzer kafein tüketimi ve uyku düzenine sahip) katılımcılardan üç grup oluşturmuştur:

* I. Grup: Uyku öncesinde 22 saat boyunca mavi ışık filtresi açık olan tabletlerden kitap okumuştur.
* II. Grup: Uyku öncesinde 22 saat boyunca mavi ışık filtresi kapalı olan tabletlerden aynı kitabı okumuştur.
* III. Grup: Uyku öncesinde 22 saat boyunca herhangi bir elektronik ekrana maruz kalmadan basılı kitaptan okuma yapmıştır.

Araştırma sonunda katılımcıların uyku esnasındaki REM evresi süreleri ölçülerek uyku kalitesi analiz edilmiştir.

Bu deneysel çalışma tasarımı göz önünde bulundurulduğunda, araştırmadaki değişkenler ve gruplar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: III. grup, mavi ışık ve ekran maruziyetinin tamamen elendiği kontrol grubunu temsil etmektedir.

Answer

III. grup, mavi ışık ve ekran maruziyetinin tamamen elendiği kontrol grubunu temsil etmektedir.
Deney gruplarında test edilen etkenin (mavi ışık ve ekran maruziyeti) tamamen dışarıda tutulduğu, böylece deneyin etkisini ölçmek için temel bir karşılaştırma noktası sağlayan basılı kitap okuma grubu (III. grup) kontrol grubudur. Bu durum bilimsel metodolojideki kontrol grubu tanımıyla tam olarak uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Araştırma senaryosundaki değişkenleri ve rollerini belirlemek.
Araştırmada etkisi incelenen neden durumundaki etken (mavi ışık filtresi kullanımı) bağımsız değişken, bu nedene bağlı olarak ölçülen sonuç (REM evresi süresi) ise bağımlı değişkendir.
Deneysel yöntemde neden-sonuç ilişkisini kurabilmek için değişkenlerin rollerini doğru tanımlamak gerekir.
2
Araştırmadaki grupların işlevlerini analiz etmek.
I. ve II. gruplar, bağımsız değişkenin farklı koşullarına maruz bırakılan deney gruplarıdır. Herhangi bir ekrana ve mavi ışığa maruz kalmayan III. grup ise karşılaştırma yapmayı sağlayan kontrol grubudur.
Deney ve kontrol gruplarının ayrımını yaparak seçeneklerin bilimsel doğruluğunu test etmek gerekir.
3
Kontrol değişkenleri ile kontrol grubu kavramlarını ayırt etmek.
Katılımcıların yaşı, kafein tüketimi ve uyku düzeni gibi sabit tutulan etkenler kontrol grubu değil, araştırmanın güvenilirliğini artırmak için sabit tutulan kontrol değişkenleridir.
Metodolojide grup düzeyindeki kontrol ile değişken düzeyindeki kontrolün karıştırılmasını önlemek.

Key Concept

Psikolojide Araştırma Yöntemleri ve Deneysel Değişkenler
Estimated Time:2m 0s
Question 173Question

Rönesans'la birlikte doğa, kendi içinde işleyen mekanik bir sistem olarak yeniden tanımlanırken, bu sistemi kavramanın yolu da köklü bir yöntem değişimini zorunlu kılmıştır. Francis Bacon, geleneksel tümdengelim yönteminin yeni bir bilgi üretmediğini, sadece zaten bilineni onayladığını ileri sürerek olgulardan hareket eden yeni bir yöntemi (tümevarım) savunmuştur. Ancak Bacon'a göre, doğanın doğrudan gözlemine geçmeden önce zihnin, nesneleri oldukları gibi görmesini engelleyen ve adeta birer 'gölge' gibi zihne yerleşmiş olan idollerden temizlenmesi gerekir. Zira insan zihni, üzerine düşen ışınları kendi yapısına göre büküp yansıtan kusurlu bir ayna gibidir. Bu parçadan hareketle, 15-17. yüzyıl felsefesinde ortaya çıkan yeni bilimsel ve felsefi yönelimle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Show answer & explanation

Answer: Doğru bilgiye ulaşabilmek için hem yöntemsel bir araç değişimine hem de zihinsel bir arınmaya ihtiyaç duyulduğu

Answer

Doğru bilgiye ulaşabilmek için hem yöntemsel bir araç değişimine hem de zihinsel bir arınmaya ihtiyaç duyulduğu
Doğru bilgiye ulaşabilmek için hem yöntemsel bir araç değişimine hem de zihinsel bir arınmaya ihtiyaç duyulduğu yargısı doğrudur. Çünkü parçada Bacon'ın hem geleneksel tümdengelim yöntemi yerine tümevarım yöntemini (yöntemsel araç değişimi) önerdiği hem de bu yöntemin başarılı olabilmesi için zihnin yanılsamalardan ve idollerden arındırılması gerektiğini (zihinsel arınma) savunduğu belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki temel tezleri ve kavramları analiz etmek.
Parçada iki ana husus öne çıkmaktadır: Birincisi, doğayı kavramak için tümdengelim yerine olgulardan hareket eden tümevarım yöntemine (yöntemsel değişim) geçilmesi gerektiği; ikincisi ise gözleme başlamadan önce zihnin idollerden (önyargılardan) temizlenmesi (zihinsel arınma) gerektiğidir.
Parçanın bütününde savunulan ana fikri belirlemek.
2
Elde edilen sonuçları seçeneklerle karşılaştırmak.
Doğru bilgiye ulaşabilmek için hem yöntemsel bir araç değişimine hem de zihinsel bir arınmaya ihtiyaç duyulduğunu belirten yargı, parçanın iki temel argümanını da kapsayan doğru cevaptır.
Doğru yargıyı tespit etmek.

Key Concept

Francis Bacon'ın bilimsel yöntem anlayışı ve zihnin idollerden temizlenmesi (arınma) fikrinin 15-17. yüzyıl felsefesindeki yeri.
Question 174Question

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekilleri hakkında araştırma yapan bir öğrenci, hazırladığı çalışma kartlarında şu bilgilere yer vermiştir:

I. Genellikle 3-7 bentten oluşan, bestelenmek amacıyla yazılan bu nazım şeklinin üçüncü dizesine meyan, her bendin sonunda tekrarlanan dizesine ise nakarat denir.
II. Fars edebiyatından Türk edebiyatına geçen, tek dörtlükten oluşan bu nazım şeklinin kendine has 24 özel aruz kalıbı bulunur.
III. Halk edebiyatındaki maninin etkisiyle şekillendiği düşünülen, tek dörtlükten oluşan ve aruzun yalnızca tek bir kalıbıyla (fâilâtün fâilâtün fâilün) yazılan, Türklerin divan şiirine kazandırdığı bir nazım şeklidir.

Bu çalışma kartlarında özellikleri verilen nazım şekilleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Şarkı - Rubai - Tuyuğ

Answer

Şarkı - Rubai - Tuyuğ sırasını içeren seçenek do��rudur.
Doğru cevap olan seçenekteki sıralama, çalışma kartlarında verilen bilgileri eksiksiz karşılamaktadır. Birinci karttaki meyan ve nakarat terimleri şarkı nazım şeklinin kurucu unsurlarıdır. İkinci karttaki 24 farklı aruz kalıbı rubainin en belirleyici yapısal özelliğidir. Üçüncü karttaki mani tipi kafiyeleniş ve aruzun sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbının kullanılması ise Türklerin divan şiirine kazandırdığı tuyuğ nazım şeklini ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci çalışma kartındaki meyan ve nakarat kavramlarının hangi nazım şekline ait olduğunu belirleyin.
Bu kavramlar bestelenmek amacıyla yazılan şarkı nazım şeklinin belirleyici unsurlarıdır. Dolayısıyla ilk nazım şekli şarkıdır.
Şarkıların üçüncü dizesine meyan, her bendin sonunda tekrarlanan dizelerine ise nakarat denir.
2
İkinci çalışma kartındaki Fars edebiyatı kökenli ve 24 özel aruz kalıbı bulunan tek dörtlükten oluşan nazım şeklini tespit edin.
Bu özellikler divan edebiyatındaki rubai nazım şekline aittir.
Rubai, aruzun kendine özgü 24 kalıbıyla yazılır ve tek dörtlükten oluşur.
3
Üçüncü çalışma kartındaki Türklerin kazandırdığı, aruzun tek kalıbıyla yazılan tek dörtlükten oluşan nazım şeklini tespit edin.
Bu özellikler tuyuğ nazım şeklini tanımlamaktadır.
Tuyuğ, Türklerin divan şiirine kazandırdığı ve sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılan tek dörtlükten oluşan bir nazım şeklidir.

Key Concept

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin (şarkı, rubai, tuyuğ, murabba) biçimsel, kökensel ve yapısal özellikleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 175Question

Türkiye Selçuklu Devleti'nde II. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde liyakatsiz kişilerin devlet kadrolarına getirilmesiyle merkezî otorite zayıflamış ve bu durum 1240 yılında geniş çaplı bir toplumsal hareket olan Babailer İsyanı'nın çıkmasına yol açmıştır. Selçuklu ordusunun bu isyanı bastırmakta büyük güçlük yaşaması, Anadolu sınırında bekleyen Moğolların Selçuklu askeri gücünün zayıfladığını fark etmesini sağlamıştır.

Bu bilgilerden hareketle, Türkiye Selçuklu Devleti ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Show answer & explanation

Answer: İç politikada yaşanan otorite kaybı ve toplumsal huzursuzluklar dış istilaya elverişli bir ortam yaratmıştır

Answer

İç politikada yaşanan otorite kaybı ve toplumsal huzursuzluklar dış istilaya elverişli bir ortam yaratmıştır
Doğru cevap, iç politikada yaşanan otorite zafiyetinin dış müdahalelere zemin hazırladığını ifade eden seçenektir. Türkiye Selçuklu Devleti'nin kendi iç bünyesindeki yönetimsel zayıflıklar ve Babailer İsyanı ordunun yıpranmasına yol açmış, bu zafiyet dış bir güç olan Moğolların Anadolu'yu istila etme kararı almasını kolaylaştırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki ipuçlarını ve neden-sonuç ilişkisini analiz edin
II. Gıyaseddin Keyhüsrev dönemindeki yönetim zafiyetinin iç ayaklanmaya (Babailer İsyanı) neden olduğu ve bu durumun dış güçlerin (Moğollar) istila iştahını kabarttığı tespit edilir.
Tarih araştırmalarında olaylar arasındaki iç-dış neden bağlarını kurmak doğru yorumlama için gereklidir.
2
Seçenekleri tarihsel olgulara göre değerlendirin
Babailer İsyanı'nın niteliği, beyliklerin kuruluş dönemi, Orta Çağ ordu yapısı ve istila sonrası Türk nüfus hareketleri incelenerek hatalı yargılar elenir.
Çeldiricilerdeki kavramsal yanılgıları, anakronizmleri ve tarihsel bilgi hatalarını ayırt etmek gerekir.
3
Doğru sonuca ulaşın
İç siyasetteki zayıflığın dış güvenlik açıklarına neden olduğu yargısının metinle tam olarak örtüştüğü sonucuna varılır.
Metindeki 'isyanın bastırılamamasının Moğolların Anadolu'yu istilaya karar vermesine zemin hazırlaması' bilgisi doğrudan bu yargıyı destekler.

Key Concept

İç Politikadaki Otorite Boşluğunun Dış Güvenlik Tehditlerine ve İstilalara Yol Açması
Estimated Time:1m 30s
Question 176Question

Gelişmiş bir ülkedeki kimyasal üretim tesislerinde ortaya çıkan ve yüksek derecede toksik madde içeren sanayi atıklarının, bertaraf maliyetlerini düşürmek amacıyla yasal olmayan yollarla gelişmekte olan başka bir ülkenin topraklarına veya karasularına boşaltılması uluslararası çevre hukukuna göre engellenmiştir.

Bu tür tehlikeli atıkların sınır ötesi taşınımını ve bertarafını denetleyerek insan sağlığı ile çevreyi korumayı amaçlayan uluslararası sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Basel Sözleşmesi

Answer

Basel Sözleşmesi
Basel Sözleşmesi, tehlikeli atıkların sınır ötesi taşınmasının ve bertarafının kontrolüne ilişkin yürütülen küresel bir sözleşmedir. Paragrafta ifade edilen gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkere yönelik tehlikeli toksik sanayi atığı nakliyesi ve yasa dışı boşaltım bu sözleşme kapsamında engellenmekte ve denetlenmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metinde yer alan anahtar ifadelerin belirlenmesi.
Soru kökündeki 'toksik madde içeren sanayi atıklarının sınır ötesi taşınımı ve bertarafı' ifadesi tespit edilir.
Soruda hedeflenen çevre problemini doğru tanımlamak, ilgili uluslararası sözleşmeyi bulmanın ilk adımıdır.
2
Seçeneklerde verilen uluslararası sözleşmelerin hedeflerinin analiz edilmesi.
Ramsar Sözleşmesi sulak alanları, Montreal Protokolü ozon tabakasını, Kyoto Protokolü küresel iklim değişikliğini, CITES ise nesli tehlikedeki türlerin ticaretini konu alırken; Basel Sözleşmesi tehlikeli atıkların sınır ötesi hareketini düzenler.
Çevre sözleşmelerinin odak noktaları karşılaştırılarak doğru eşleştirme yapılır.

Key Concept

Uluslararası Çevre Sözleşmelerinin Kapsamları ve Amaçları
Estimated Time:1m 30s
Question 177Question

Bir sosyolojik araştırmada, bir nehrin yatağının deği��tirilmesi sonucu tarım arazileri baraj gölü altında kalan bir köy halkının, devlet eliyle inşa edilen yeni ve modern bir yerleşim merkezine nakledilmesi süreci incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre; yeni yerleşimde konutların mimari yapısının (apartman tipi) komşuluk ilişkilerini zayıflattığı, köydeki geleneksel dayanışma biçimlerinin (imece) yerini bireysel çözümlere bıraktığı ve genç kuşakta akrabalık bağlarının eski önemini yitirdiği gözlenmiştir.

Buna göre, köy halkının yaşadığı bu süreç toplumsal yapının unsurları bağlamında aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde açıklanabilir?

Show answer & explanation

Answer: Maddi yapı unsurlarından yerleşim biçimi ve fiziki çevrenin değişmesi, manevi yapıyı oluşturan sosyal ilişkiler ve değerler üzerinde dönüştürücü bir etki yapmıştır.

Answer

Maddi yapı unsurlarından yerleşim biçimi ve fiziki çevrenin değişmesi, manevi yapıyı oluşturan sosyal ilişkiler ve değerler üzerinde dönüştürücü bir etki yapmıştır.
Maddi yapı unsurlarından yerleşim biçimi ve fiziki çevrenin değişmesi, manevi yapıyı oluşturan sosyal ilişkiler ve değerler üzerinde dönüştürücü bir etki yapmıştır ifadesi doğrudur. Çünkü köy halkının baraj nedeniyle apartman tipi konutlara taşınması fiziki/maddi yapıda bir değişimdir. Bu durumun komşuluk ilişkilerini zayıflatması ve geleneksel yardımlaşmayı bitirmesi ise manevi yapının (değerler, ilişkiler) maddi yapıdan etkilendiğini açıkça gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki maddi (fiziki) yapı unsurlarını belirleme.
Baraj yapımı, tarım arazilerinin sular altında kalması ve apartman tipi konutlara geçiş maddi yapı unsurlarıdır.
Toplumsal yapının maddi unsurları arasında coğrafi çevre, nüfus ve yerleşim biçimleri yer alır.
2
Parçadaki manevi (kültürel/sosyal) yapı unsurlarını belirleme.
Komşuluk ilişkilerinin zayıflaması, imece usulü dayanışmanın azalması ve akrabalık bağlarının değişmesi manevi yapı unsurlarıdır.
Toplumsal yapının manevi unsurları sosyal ilişkileri, değerleri, normları ve kurumları kapsar.
3
Maddi ve manevi unsurlar arasındaki nedensellik ilişkisini analiz etme.
Fiziki çevredeki (maddi yapı) değişimin, ilişkileri ve değerleri (manevi yapı) doğrudan dönüştürdüğü sonucuna ulaşılır.
Toplumsal yapının maddi tabanındaki değişimler, onun üzerinde yükselen kültürel ve sosyal ilişkileri şekillendirir.

Key Concept

Toplumsal yapıyı oluşturan maddi ve manevi unsurlar arasındaki etkileşim.
Estimated Time:2m 0s
Question 178Question

Orta Çağ'da siyasi, hukuki ve askeri yapılar önemli değişimler geçirmiş; Doğu ve Batı dünyasında farklı yasal düzenlemeler ile askeri teşkilatlanmalar ortaya çıkmıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen Orta Çağ hukuku ve askeri organizasyonlarına ait kavramları, sağ sütunda verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Justinianus Kanunları
Magna Carta
Cengiz Yasası
Feodal Ordu

Matches

Show answer & explanation

Answer

Justinianus Kanunları Roma hukukunu derleyen Doğu Roma açıklamasıyla; Magna Carta İngiltere'de kralın yetkilerini sınırlayan belgeyle; Cengiz Yasası Moğol töresini yazılı hale getiren kanunlarla; Feodal Ordu ise senyör-vassal ilişkisine dayanan parçalı askeri yapıyla eşleşmektedir.
Justinianus Kanunları Roma hukukunu derleyen Doğu Roma açıklamasıyla; Magna Carta İngiltere'de kralın yetkilerini sınırlayan belgeyle; Cengiz Yasası Moğol töresini yazılı hale getiren kanunlarla; Feodal Ordu ise senyör-vassal ilişkisine dayanan parçalı askeri yapıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Justinianus Kanunları'nın kökenini ve kapsamını analiz etmek.
Bu kanunların Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'nda eski Roma hukuk kurallarının derlenmesiyle oluşturulduğu belirlenir.
Kavram ile ait olduğu hukuki miras arasındaki ilişkiyi kurmak için.
2
Magna Carta'nın siyasi ve hukuki niteliğini incelemek.
İngiltere'de kralın yetkilerini sınırlandıran ve hukukun üstünlüğü ilkesini getiren belge olduğu anlaşılır.
Avrupa anayasal gelişmeleriyle kavramı ilişkilendirmek için.
3
Cengiz Yasası'nın içeriğini tespit etmek.
Moğol İmparatorluğu'nda göçebe töresi ile yasaların birleştirilerek yazılı hale getirilmesiyle oluşturulan askeri ve sivil kurallar bütünü olduğu görülür.
Orta Çağ Asya hukuku ile kavramı eşleştirmek için.
4
Feodal ordu sisteminin askeri yapısını değerlendirmek.
Merkeziyetçi olmayan, senyör-vassal ilişkisiyle örülü ve şövalyelere dayanan askeri sistem olduğu saptanır.
Avrupa'nın adem-i merkeziyetçi askeri yapısını anlamak için.

Key Concept

Orta Çağ dünyasındaki temel hukuk metinleri ile askeri teşkilatlanmaların özellikleri ve günümüz dünyasına etkileri.
Estimated Time:2m 0s
Question 179Question

Hindistan'da yüzyıllar boyunca uygulanan geleneksel toplumsal düzende, bireylerin hangi tabakaya ait olacağı doğdukları aileye göre belirlenir ve bu tabakalar arasında dikey geçişe hiçbir şekilde izin verilmezdi. Bireylerin meslekleri, evlenecekleri kişiler ve toplumsal konumları doğuştan belirlenmiş olup yaşam boyu değiştirilemezdi. Bu parçada bahsedilen ve toplumsal hareketliliğin tamamen kapalı olduğu toplumsal tabakalaşma tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kast sistemi

Answer

Kast sistemi
Parçada betimlenen, bireyin konumunun doğuştan belirlendiği ve tabakalar arası geçişin tamamen yasak olduğu kapalı tabakalaşma modeli kast sistemidir.

Step-by-Step Solution

1
Parçada tanımlanan toplumsal yapının belirleyici özelliklerini saptamak.
Doğuştan gelen statülerin yaşam boyu değiştirilememesi, tabakalar arasında geçişin yasak olması ve evliliklerin sadece aynı tabakadan kişilerle yapılması.
Soru gövdesindeki kavramsal ipuçlarını analiz ederek hangi tabakalaşma türüne işaret edildiğini bulmak.
2
Belirlenen özellikleri sosyolojik tabakalaşma kavramlarıyla eşleştirmek.
Toplumsal hareketliliğin tamamen kapalı olduğu bu yapının kast sistemi olduğunu belirlemek.
Kast sistemi, tabakalar arası geçişin (dikey hareketliliğin) yasal veya dinsel kurallarla tamamen engellendiği kapalı toplumsal tabakalaşma türüdür.

Key Concept

Kapalı Toplumsal Tabakalaşma
Estimated Time:45s
Question 180Question

Bölgesel kalkınma projeleri; uygulandıkları bölgelerin fiziki coğrafya özellikleri, beşerî yapıları ve ekonomik potansiyelleri doğrultusunda farklı önceliklere göre planlanır. Türkiye'nin önemli bölgesel kalkınma projelerinden olan Doğu Anadolu Projesi (DAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) bu duruma birer örnektir.

Buna göre, bahsedilen projelerin uygulandığı alanların coğrafi özellikleri ile öncelikli hedefleri arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Konya Ovası Projesi'nde (KOP) temel hedef sulama altyapısını geliştirerek kuraklığın etkisini azaltmak ve ürün çeşitliliğini artırmak iken; Doğu Anadolu Projesi'nde (DAP) engebeli yer şekilleri ve iklim koşulları nedeniyle hayvancılığın geliştirilmesi ve meraların ıslahı ön plandır.

Answer

Konya Ovası Projesi'nde (KOP) temel hedef sulama altyapısını geliştirerek kuraklığın etkisini azaltmak ve ürün çeşitliliğini artırmak iken; Doğu Anadolu Projesi'nde (DAP) engebeli yer şekilleri ve iklim koşulları nedeniyle hayvancılığın geliştirilmesi ve meraların ıslahı ön plandır.
Doğru ifade, KOP'un tarımsal sulama ihtiyacına ve kuraklığa çözüm aramasına, DAP'ın ise yer şekilleri ve iklim koşullarından ötürü hayvancılığı ve mera ıslahını ön planda tutmasına odaklanan seçenektir. KOP, Mavi Tünel gibi projelerle Konya Havzası'ndaki sulama sorununu çözmeye çalışırken, DAP Doğu Anadolu'daki hayvancılık potansiyelini modern yöntemlerle geliştirmeyi hedefler.

Step-by-Step Solution

1
KOP ve DAP projelerinin hedeflerini coğrafi özellikleri ile karşılaştırın.
Konya Ovası kuraklık ve su yetersizliği yaşayan düz bir havzadır; bu nedenle öncelikli hedef tarımda sulamadır (Mavi Tünel). Doğu Anadolu ise engebeli, yüksek ve karasal iklime sahip olduğundan tarım alanları sınırlıdır; bu nedenle öncelikli hedef hayvancılığın geliştirilmesidir.
Bölgesel kalkınma projelerinin hedefleri, bölgelerin fiziki coğrafya özellikleri doğrultusunda şekillenir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu bu coğrafi gerekçelere göre analiz edin.
Sulama altyapısının geliştirilmesini ve meraların ıslahını ilişkilendiren ifadenin doğru olduğu görülür. Diğer seçeneklerdeki nadasın artırılması, ahır hayvancılığından mera hayvancılığına dönülmesi, Konya'da hidroelektrik enerji üretiminin öncelikli olması veya DAP'ta sanayinin tek odak yapılması gibi iddialar coğrafi gerçeklerle ve proje hedefleriyle çelişir.
Çeldiricilerdeki kavram yanılgılarını belirleyerek doğru bilgiye ulaşmak hedeflenir.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin (DAP ve KOP) fiziki coğrafya şartlarına göre belirlenen hedefleri ve ekonomik faaliyetleri
PreviousPage 9 / 437Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin