Atatürkçülük ve Atatürk İnkılapları

Yeni Türk Devleti'nde modern, demokratik ve laik bir hukuk düzeni kurmak amacıyla Avrupa'nın gelişmiş hukuk sistemlerinden ve kanunlarından yararlanılmıştır. Aşağıda verilen Avrupa ülkelerini, bu ülkelerden örnek alınarak hazırlanan kanunlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), 1 Kasım 1922'de kabul ettiği kanunla saltanatı kaldırmıştır. Bu siyasi inkılabın gerçekleştirilmesinde öncelikle hedeflenen durum aşağıdakilerden hangisidir?

A��ağıda Atatürk Dönemi'nde siyasi alanda yapılan bazı inkılaplar ve bu inkılapların doğrudan sağladığı sonuçlar verilmiştir. Bu inkılapları doğru sonuçlarıyla eşleştiriniz.

Lozan Barış Antlaşması'nın 42. maddesiyle Türkiye sınırları içindeki gayrimüslim azınlıklara aile ve şahıs hukuku alanında kendi dini kurallarını ve mahkemelerini uygulama hakkı tanınmıştır. Ancak 1926 yılında Türk Medeni Kanunu kabul edildikten sonra gayrimüslim azınlıkların temsilcileri Adalet Bakanlığına dilekçe ile başvurarak Lozan Antlaşması'nın kendilerine verdiği bu haklardan feragat ettiklerini ve Türk Medeni Kanunu hükümlerine tabi olmak istediklerini beyan etmişlerdir.

Azınlıkların bu kararı almalarında Türk Medeni Kanunu'nun aşağıdaki özelliklerinden hangisi doğrudan belirleyici olmuştur?

Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türkiye'de Mecelle'nin ve şer'iyye mahkemelerinin varlığı devam ederken, bir yandan da modern hukuk kurallarının oluşturulması yönünde çalışmalar yapılmıştır. Bu süreçte adalet işlerinde yaşanan çift başlılığın ortadan kaldırılması amacıyla çeşitli adımlar atılmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan hukuk sisteminde laikleşmeyi ve birliği sağlamaya yönelik atılan adımlardan biri değildir?

Cumhuriyet Dönemi'nde modern, laik ve demokratik bir hukuk düzeni kurmak amacıyla Avrupa'nın gelişmiş hukuk sistemlerinden ve kanunlarından yararlanılmıştır. Aşağıda bu doğrultuda hazırlanan bazı kanunlar ve bu kanunların temel amaçları/özellikleri verilmiştir. Verilen kanunları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Türkiye Cumhuriyeti'nde modern, laik ve demokratik bir hukuk düzeninin kurulması sürecinde gerçekleştirilen aşağıdaki inkılap adımlarını kronolojik olarak ilkten sona doğru sıralayınız.

Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen eğitim ve kültür inkılapları; çağdaşlaşma, laikleşme ve millî kimlik inşasını hedefleyen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu dönemde hayata geçirilen inkılapların hedefleri ve kurumsal işlevleri hakkında doğru çıkarımlar yapmak, inkılap tarihinin doğru anlaşılması açısından önem taşımaktadır.

Buna göre, Atatürk Dönemi'nde eğitim ve kültür alanında yapılan inkılaplar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yeni Türk Devleti'nde 17 Şubat 1926 tarihinde kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile aile hukukunda din, mezhep ve cemaat farkı gözetilmeksizin tüm vatandaşlar aynı kanun hükümlerine tabi kılınm��ş; patrikhanelerin ve dini cemaatlerin dünyevi yetkilerine son verilmiştir.

Bu düzenlemelerin;
I. toplumsal alanda laik ve eşitlikçi bir yapının tesis edilmesi,
II. kadınların genel ve yerel seçimlerde oy kullanma hakkını elde etmesi,
III. hukuk birliğinin sağlanarak devletin egemenlik haklarının pekiştirilmesi

durumlarından hangilerine doğrudan katkı sağladığı savunulabilir?

Mustafa Kemal Atatürk, 5 Kasım 1925'te Ankara Hukuk Mektebi'nin açılış töreninde yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullanmıştır:

'Büsbütün yeni esaslarla hazırlanan yeni hukuk sistemini, yine onunla yetişecek kadroların koruyup uygulayabileceğini g��z önünde bulundurmalıyız. Cumhuriyet, kendi hukukunu savunacak ve uygulayacak yeni nesil hukukçuları kendisi yetiştirmek zorundadır.'

Bu bilgiye göre, Ankara Hukuk Mektebi'nin açılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet'in ilk yıllarında eğitim ve kültür hayatını çağdaşlaştırmak, milli kimliği güçlendirmek ve eğitimi laik esaslara dayandırmak amacıyla bir dizi köklü reform gerçekleştirilmiştir.

Bu doğrultuda hayata geçirilen aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralayınız.

Atatürkçü Düşünce Sistemi'nin temel esasları ile bu esasların kapsam ve amaçlarına yönelik açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Yeni kurulan Türk Devleti'nde milli kimliğin inşası, laikleşme ve toplumsal çağdaşlaşma hedefleri doğrultusunda eğitim ve kültür alanında köklü düzenlemeler yapılmıştır. Aşağıda bu doğrultuda gerçekleştirilen bazı uygulamalar ve bu uygulamaların temel toplumsal işlevleri verilmiştir. Sol sütundaki gelişmeleri, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Atatürk, bir konuşmasında; "Bizim yolumuzu çizen; içinde yaşadığımız yurt, bağrından çıktığımız Türk milleti ve bir de milletler tarihinin binbir facia ve ıstırap kaydeden yapraklarından çıkardığımız neticelerdir." demiştir.

Atatürk’ün bu ifadesi dikkate alındığında, Atatürkçü Düşünce Sistemi’nin;
I. Dogmatik şablonlar ve dışarıdan ithal edilmiş taklitçi modeller yerine milli ve gerçekçi bir temele dayandığı,
II. Kararların ve uygulamaların, geçmişteki tarihsel tecrübelerden ders çıkarılarak rasyonel bir yaklaşımla şekillendirildiği,
III. Uluslararası barışın tesisi adına milli egemenlik ve tam bağımsızl��k ilkelerinden taviz verilebileceğini savunduğu

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Yeni Türk harflerinin kabul edilmesinin ardından, bu harfleri okul çağını aşmış yetişkin nüfusa öğretmek ve okuryazarlık oranını artırmak amacıyla Millet Mektepleri açılmıştır.

Buna göre Millet Mekteplerinin kurulması ve yürütülen faaliyetler;

I. Halkçılık,
II. Milliyetçilik,
III. Devletçilik

ilkelerinden hangileriyle doğrudan ilişkilendirilebilir?

Atatürk'ün milliyetçilik ilkesi; Türk milletinin bağımsızlığını, birlik ve beraberliğini korumayı, millî kimliği geliştirmeyi ve millî egemenliği iktisadi, sosyal ve kültürel alanlarda tesis etmeyi amaçlar.

Buna göre, yeni Türk devletinde milliyetçilik ilkesi doğrultusunda gerçekleştirilen aşağıdaki gelişmelerin geçmişten günümüze doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?

Mustafa Kemal Atatürk, yeni kurulan devletin yönetim esaslarını açıklarken şu ifadelere yer vermiştir:

*"Bizim hükümet şeklimiz, tam bir halk hükümetidir ve bu hükümetin esası, milletin kendi kaderine bizzat el koymasıdır."*

Atatürk'ün bu ifadesiyle vurguladığı yönetim anlayışı ve millî egemenlik ilkesi;

I. Saltanatın kaldırılarak millî egemenliğin tek temsilcisinin TBMM hâline getirilmesi,
II. Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilerek aile ve toplum hayatında kadın-erkek eşitliğinin sağlanması,
III. Kadınlara belediye ve milletvekili seçimlerinde seçme ve seçilme hakkının verilmesi

gelişmelerinden hangilerinin doğrudan gerekçesini oluşturur?

Atatürk Dönemi'nde eğitim ve kültür alanında ulusal kimliği güçlendirmek, eğitimi çağdaşlaştırmak ve laikleştirmek amacıyla pek çok düzenleme hayata geçirilmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Cumhuriyet'in ilanından sonra eğitim alanında gerçekleştirilen köklü düzenlemelerin başında 3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen Tevhid-i Tedrisat (Öğretim Birliği) Kanunu gelmektedir. Bu kanun ile Türkiye Cumhuriyeti sınırları içindeki bütün bilim ve öğretim kurumları Maarif Vekaletine (Milli Eğitim Bakanlığına) bağlanmıştır.

Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun bu hükmüyle;
I. ülkede eğitim alanında yaşanan kültürel ve kurumsal ikiliğin sona erdirilmesi,
II. eğitim hizmetlerinin devletin denetimi, gözetimi ve güvencesi altına alınması,
III. yükseköğretim kurumlarının idari ve bilimsel özerkliğinin anayasal güvenceye kavuşturulması
durumlar��ndan hangilerinin doğrudan amaçlandığı savunulabilir?

Atatürk Dönemi'nde toplumsal yapıyı çağdaşlaştırmak, millî ve laik bir düzen oluşturmak ile uluslararası sistemle entegrasyonu sağlamak amacıyla çeşitli düzenlemeler yapılmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen toplumsal alandaki inkılapların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?