Birinci TBMM'nin Açılması ve Ayaklanmalar

Birinci TBMM, açılışından kısa süre sonra saltanat ve hilafet yanlısı çevrelerin, İstanbul Hükümeti’nin ve İtilaf Devletleri’nin kışkırtmalarıyla başlayan iç ayaklanmalarla karşı karşıya kalmıştır. TBMM bu ayaklanmaları bastırmak amacıyla Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nu yürürlüğe koymuş, İstiklal Mahkemelerini kurmuş; diğer yandan da Şeyhülislam Dürrizade Abdullah Efendi’nin Milli Mücadele karşıtı fetvasına karşı Ankara Müftüsü Rıfat Efendi ve Anadolu’daki çok sayıda müftünün imzasıyla karşı fetvalar yayımlatmıştır.

Buna göre Birinci TBMM'nin iç ayaklanmalara karşı yürüttüğü mücadele stratejisi ve bu süreçteki hukuki-siyasi yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Milli Mücadele Dönemi'nde Birinci TBMM'nin açılış süreci, meclisin otoritesini tesis etme çabaları ve bu süreçte karşılaşılan iç ayaklanmalarla ilgili aşağıda verilen gelişmeleri kronolojik olarak ilkten sona doğru sıralayınız.

Birinci TBMM, Anadolu'da çıkan iç ayaklanmaları bastırmak ve otoritesini korumak amacıyla çeşitli hukuki, yargısal ve dini önlemler almıştır. Aşağıda verilen TBMM önlemlerini, bu önlemlerin alınış amaçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Büyük Millet Meclisi (BMM), 23 Nisan 1920'de açıldıktan hemen sonra ülke genelinde yeni y��netime karşı tepkiler ve isyanlar ortaya çıkmıştır. Meclis, hem kendi varlığını sürdürmek hem de ülkedeki asayişi yeniden tesis etmek amacıyla hukuki yaptırımlara başvurmuştur. Bu kapsamda meclise karşı isyan edenlerin vatan haini sayılarak yargılanmasını öngören bir kanun kabul edilmiştir. Buna göre, BMM'nin isyanlara karşı otoritesini korumak amacıyla kabul ettiği bu kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi'nde Birinci TBMM'nin açılış süreci, meclisin meşruiyet kazanması ve iç isyanlara karşı aldığı hukuki-askerî tedbirler göz önüne alındığında, aşağıda verilen tarihi gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Birinci TBMM Dönemi'nde meclise yönelik ayaklanmaların bastırılması ve millî otoritenin güçlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilen faaliyetler ile bu faaliyetlerin doğrudan hedeflediği amaç ve nitelikleri eşleştiriniz.

Milli Mücadele Dönemi’nde, İstanbul Hükümeti’nin milli hareketi padişah ve halifeye karşı bir ayaklanma ve dinsizlik olarak nitelendiren Şeyhülislam Dürrizade Abdullah Efendi fetvasına karşı; Ankara Müftüsü Rıfat Efendi ve 150’den fazla Anadolu müftüsünün imzasıyla karşı bir fetva (Ankara Fetvası) yayımlanmıştır. Bu fetvada, işgal altındaki bir hilafet merkezinden verilen emir ve fetvaların şer’an geçersiz olduğu, vatanı ve hilafeti müdafaa edenlerin dinen haklı bir mücadele yürüttüğü ilan edilmiştir.

Bu tarihsel gelişme ve Ankara Fetvası’nın yayımlanma süreci dikkate alındığında;

I. Birinci TBMM’nin yasama yetkisini kullanarak dini ve toplumsal alanda bağlayıcı kararlar aldığı,
II. Milli Mücadele’nin halk nezdindeki meşruiyetini korumak ve toplumsal desteğin kırılmasını önlemek amacıyla dini referanslara başvurulduğu,
III. İstanbul Hükümeti’nin, elindeki dini otoriteyi milli hareketi yalnızlaştırmak ve halkı isyana teşvik etmek için bir araç olarak kullandığı

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Millî Mücadele Dönemi'nde Birinci TBMM'ye karşı çıkan ayaklanmaların genel nitelikleri ile bu ayaklanmaların somut örnekleri aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki ayaklanma özelliklerini, sağ sütundaki uygun isyan örnekleriyle eşleştiriniz.

Mustafa Kemal Paşa’nın 24 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisine sunduğu ve meclis tarafından kabul edilen önergede yer alan, *"Geçici kaydıyla bir hükümet reisi tanımak veya padişah kaymakamı ikame etmek doğru değildir."* kararı kabul edilmi��tir.

Bu kararın alınmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi'nde Birinci TBMM'nin açılış süreci ve sonrasındaki iç ayaklanmalara karşı alınan önlemlerle ilgili aşağıda verilen gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Birinci TBMM’nin açılmasının ardından İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri, milli hareketi itibarsızlaştırmak ve meclise karşı ayaklanmalar kışkırtmak amacıyla Şeyhülislam Dürrizade Abdullah Efendi’nin imzaladığı fetvayı İngiliz uçaklarıyla Anadolu halkına ulaştırmıştır.

TBMM’nin bu dinsel ve siyasal propagandayı boşa çıkarmak, halka gerçekleri anlatarak ayaklanmaların önüne geçmek amacıyla doğrudan gerçekleştirdiği faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi'nde Birinci TBMM'nin açılmasının ardından Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde meclis otoritesini sarsmaya yönelik birçok ayaklanma çıkmıştır. Aşağıda sol sütunda bu ayaklanmaların ortaya çıkış nedenleri ve niteliklerine göre yapılan sınıflandırmalar, sağ sütunda ise bu sınıflandırmalara ait ayaklanma örnekleri verilmiştir. Sol sütunda yer alan nitelikleri, sağ sütundaki uygun ayaklanma örnekleriyle eşleştiriniz.

Birinci TBMM, açılışının hemen ardından Anadolu'nun çeşitli yerlerinde patlak veren iç isyanlara karşı bazı tedbirler almıştır. Bu doğrultuda meclis; 29 Nisan 1920'de Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nu çıkarmış, bu kanuna göre yargılama yapmak üzere üyeleri milletvekillerinden oluşan İstiklal Mahkemelerini kurmuş ve İstanbul Hükümetinin fetvasına karşı Ankara Müftüsü öncülüğünde dini meşruiyet sağlayan bir karşı fetva yayımlatmıştır.

Bu uygulamalar dikkate alındığında, Birinci TBMM'nin karşılaştığı iç isyanlar karşısında aşağıdakilerden hangisine önem verdiği savunulabilir?

Milli Mücadele Dönemi’nde Büyük Millet Meclisinin (TBMM) açılışı ve sonrasında meclis otoritesini korumaya yönelik gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.