Question

Difficulty: MediumFiiller (Eylemler)

(I) Sanatçı, toplumsal sorunları dile getirirken tarafsız bir gözlemci gibi davranmalıdır. (II) Eserlerinde didaktik bir üsluptan kaçınarak toplumu yönlendirmeyi değil, aynalamayı tercih ediyor. (III) Son romanında da bu çizgiyi koruyor ve okura herhangi bir d��şünceyi dayatmıyor. (IV) Yazarın bu tutumu, onun edebiyat dünyasında kalıcı olmasını sağlayacaktır. (V) Okur, onun cümlelerinde kendi yaşamının izlerini buldukça yapıta daha çok güveniyor.

Bu parçada yer alan eylemlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. cümlenin yüklemi, türemiş yapılı bir eylem olup dilek-tasarı kiplerinden biriyle çekimlenmiştir.
  2. B
    II. cümlenin yüklemi, yardımcı eylemle kurulmuş birleşik bir eylemdir.
  3. C
    III. cümledeki yüklemlerden birinde ünlü daralması gerçekleşirken diğerinde ünlü daralması yoktur.
  4. D
    V. cümlenin yüklemi, kökünün türü bakımından ortak kök özelliği taşıyan basit yapılı bir eylemdir.
  5. IV. cümlenin yüklemi, ek-fiilin şart kipiyle çekimlenmiş basit yapılı bir eylemdir.Answer

Answer

Dördüncü cümlenin yüklemi olan 'sağlayacaktır' eylemi, basit yapılı olmayıp türemiş yapılıdır ve ek-fiilin şartıyla değil, gelecek zaman ile bildirme ekiyle çekimlenmiştir.
Dördüncü cümlenin yüklemi olan 'sağlayacaktır' eylemi, 'sağ' isminden '-la' yapım ekiyle türetilmiş türemiş yapılı bir fiildir. Bu eylem gelecek zaman kipi (-acak) ve ek-fiilin bildirme eki (-dır) ile çekimlenmiştir, ek-fiilin şart kipiyle (-se/-sa) çekimlenmemiştir. Dolayısıyla bu cümleyle ilgili verilen bilgi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin yüklemlerini ve bu yüklemleri oluşturan eylemleri belirleyin.
I. cümlede 'davranmalıdır', II. cümlede 'tercih ediyor', III. cümlede 'koruyor' ve 'dayatmıyor', IV. cümlede 'sağlayacaktır', V. cümlede 'güveniyor' yüklemlerdir ve hepsi çekimli eylemdir.
Soruda eylemlerin yapı, çekim ve kök özellikleri sorgulandığı için öncelikle yüklem konumundaki eylemleri doğru saptamak gerekir.
2
Doğru bilgi içeren seçenekleri elemek üzere eylemlerin yapılarını ve çekimlerini inceleyin.
'davranmalıdır' türemiş ve gereklilik (dilek) kiplidir; 'tercih ediyor' yardımcı eylemle kurulmuş birleşik eylemdir; 'dayatmıyor' eyleminde ünlü daralması varken 'koruyor' eyleminde yoktur; 'güveniyor' eyleminin kökü ortak köktür ve yapısı basittir. Bu seçenekler elenir.
Seçeneklerdeki yargıların doğruluk derecesini dil bilgisi kurallarına göre test etmek için.
3
Yanlış bilgi içeren seçeneği saptayarak doğruluğunu kontrol edin.
Dördüncü cümlenin yüklemi 'sağlayacaktır' eylemidir. 'Sağ' kökünden 'sağ-la-' şeklinde türetildiği için türemiş yapılıdır, basit yapılı değildir. Gelecek zaman kipi (-acak) ve bildirme eki (-dır) almıştır, şart kipi (-se) almamıştır.
Yargının yanlışlığını kanıtlayarak doğru cevaba ulaşmak için.

Key Concept

Fiillerin yapısı, çekimi, ek-fiil almaları, kök türleri ve fiildeki ses olayları
Rate this question