Examkin

Question

Difficulty: MediumFiiller (Eylemler)

(I) Sanatçı, doğup b��yüdüğü bu eski Anadolu kasabasına yıllar sonra büyük bir özlemle dönüyor. (II) Sokaklarında çocukluk anılarının izini sürerken geçmişin sesini derinden duyuyor. (III) Onun için yazmak, bu dilsiz sokakları kelimelerle yeniden diriltmekti. (IV) Eski konağın solmuş duvarları, hatıraların rengiyle her gün yeniden boyanıyordu. (V) Kasaba halkı ise bu vefalı yazarı bağrına basmaya dünden hazırdı.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin yüklemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. cümlenin yüklemi, haber kipiyle çekimlenmiş basit yapılı bir fiildir.
  2. B
    II. cümlenin yükleminde, ünlü daralması gerçekleşmemiştir; kelimedeki 'u' sesi yardımcı ünlüdür.
  3. III. cümlenin yüklemi, ek-fiil alarak çekimlenmiş türemiş yapılı bir fiildir.Answer
  4. D
    IV. cümlenin yüklemi, birleşik zamanlı ve türemiş yapılı bir fiildir.
  5. E
    V. cümlenin yüklemi, ek-fiil alarak yüklem olmuş isim soylu bir sözcüktür.

Answer

III. cümlenin yükleminin ek-fiil alarak çekimlenmiş türemiş yapılı bir fiil olduğunu belirten ifade yanlıştır. Çünkü 'diriltmekti' sözcüğü bir fiil değil, isim-fiildir.
III. cümlenin yüklemi olan 'diriltmekti' sözcüğü, 'dirilt-' fiiline gelen '-mek' isim-fiil ekiyle isimleşmiştir ve ek-fiilin bilinen geçmiş zaman ekini (-ti) almıştır. Fiilimsiler isim soylu sözcükler grubunda yer aldığı için bu sözcük çekimli bir fiil değildir. Bu nedenle bu yüklemin 'türemiş yapılı bir fiil' olduğunu iddia eden ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin yüklemlerini sırasıyla belirlemek.
Yüklemler sırasıyla şunlardır: I. dönüyor, II. duyuyor, III. diriltmekti, IV. boyanıyordu, V. hazırdı.
Hangi sözcüklerin yüklem olduğunu netleştirerek dil bilgisel özelliklerini incelemek.
2
Belirlenen yüklemlerin sözcük türünü ve yapısını analiz etmek.
I. dönüyor (basit yapılı çekimli fiil), II. duyuyor (basit yapılı çekimli fiil, daralma yoktur), III. diriltmekti (isim-fiil, isim soylu sözcüktür), IV. boyanıyordu (türemiş yapılı, birleşik zamanlı çekimli fiil), V. hazırdı (isim soylu sözcük).
Seçeneklerde yer alan iddiaların doğruluğunu test etmek.
3
III. cümlenin yüklemi olan 'diriltmekti' sözcüğünü detaylıca inceleyerek türünü tespit etmek.
'diriltmekti' sözcüğü, 'diri' isminden türeyen 'dirilt-' fiiline gelen '-mek' isim-fiil ekiyle isimleşmiştir. Üzerine gelen '-ti' ise ek-fiildir. Fiilimsiler isim soylu sözcük kabul edildiği için bu yüklem bir fiil değildir.
Bu cümlenin yükleminin fiil olduğunu iddia eden seçeneğin yanlış olduğunu saptamak.

Key Concept

İsim-fiil (fiilimsi) ekleri alan sözcükler isim soylu kabul edilir ve ek-fiil alarak yüklem olduklarında isim cümlesi oluştururlar; bu sözcükler çekimli fiil değildir.
Rate this question

Topics

Fiiller (Eylemler)

More questions from this topic