Question

Difficulty: HardKritisizm (Eleştiricilik)

İnsan bilgisi, ne yalnızca dış dünyadan gelen duyusal izlenimlerin zihinde pasif bir şekilde birikmesiyle ne de zihnin dış dünyadan bağımsız olarak ürettiği soyut kavramlarla açıklanabilir. Duyu organlarımız bize dış dünyanın ham malzemesini sunar; zihin ise doğuştan getirdiği zaman, mekân ve anlama yetisinin kategorileriyle bu ham malzemeyi işler, düzenler ve anlamlı bir bilgi hâline getirir. Zihnin bu aktif yapısı olmaksızın duyularımız bize sadece düzensiz bir algı yığını sunar; duyuların getirdiği içerik olmaksızın da zihinsel kavramlarımız içi boş kalıplardan ibaret kalır.

Bu parçada savunulan bilgi görüşüyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    İnsan zihni doğuştan bilgiyle donatılmıştır ve deneyim sadece bu hazır bilgilerin açığa çıkmasına aracılık eder.
  2. B
    Zihin doğuşta boş bir levha gibidir ve tüm bilgilerimiz sonradan yapılan deneyimlerin bir ürünüdür.
  3. Doğru bilgi, deneyimden gelen verilerin aklın doğuştan gelen yapılarıyla biçimlendirilmesi sonucu kurulur.Answer
  4. D
    Zihnin algılama biçimleri öznel ve değişken olduğundan, dış dünyaya ilişkin genelgeçer ve kesin bir bilgiye ulaşılamaz.
  5. E
    Akıl ve duyu organları bilgi edinme sürecinde birbirine ihtiyaç duymayan, kendi sınırlarında yetkin iki ayrı kaynaktır.

Answer

Doğru bilgi, deneyimden gelen verilerin aklın doğuştan gelen yapılarıyla biçimlendirilmesi sonucu kurulur.
Doğru bilgi, deneyimden gelen verilerin aklın doğuştan gelen yapılarıyla biçimlendirilmesi sonucu kurulur yargısı doğrudur; çünkü parçada duyuların bilgiye ham madde sağladığı, aklın ise bu malzemeyi kendi kategorileriyle işleyerek bilgi haline getirdiği açıkça savunulmaktadır. Bu durum Kritisizmin (Eleştiricilik) temel sentez ilkesidir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki temel felsefi savı belirleme
Parçada bilginin ne tek başına duyu deneyimiyle ne de tek başına akılla açıklanabileceği, her ikisinin sentezinin gerektiği belirtilmektedir.
Kritisizmin kurucusu Kant'ın 'deney ve aklın uzlaştırılması' tezini kavramak için paragrafın ana düşüncesi tespit edilmelidir.
2
Zihin ve deney arasındaki ilişkiyi analiz etme
Duyu organlarının ham madde sağladığı, zihnin ise doğuştan getirdiği formlarla (kategorilerle) bu ham maddeyi işlediği anlaşılır.
Bilginin oluşum sürecinde deneyin aposteriori (ham veri) ve aklın apriori (düzenleyici formlar) rollerinin nasıl birleştiği analiz edilir.
3
Seçenekleri bu sentez anlayışıyla karşılaştırma
Doğru bilginin, deneyimden gelen verilerin aklın doğuştan gelen yapılarıyla biçimlendirilmesi sonucu kurulduğunu savunan ifadenin bu sentezi tam olarak yansıttığı görülür.
Kritisizmin bilgi tanımıyla birebir örtüşen yargıyı ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Kritisizm (Eleştiricilik) ve Kant'ın bilgi sentezi
Estimated Time:2m 0s
Rate this question