Kant, bilginin oluşum sürecini açıklarken ne tek başına aklın ne de tek başına duyumların yeterli olduğunu savunur. Ona göre bilgi, dış dünyadan gelen duyusal verilerin zihnin doğuştan getirdiği kategoriler tarafından işlenmesiyle kurulur. Filozof bu durumu 'Görüsüz kavramlar boş, kavramsız görüler kördür.' sözüyle özetler.
Buna göre Kant'ın kritisizm (eleştiricilik) felsefesinin temel iddiası aşağıdakilerden hangisidir?
- Bilginin ham maddesini deney sağlar, akıl ise bu ham maddeyi işleyerek biçimlendirir.Answer
- BDoğru ve kesin bilgiye yalnızca doğuştan gelen akılsal ilkelerle ve mantıksal çıkarımlarla ulaşılabilir.
- CZihin başlangıçta boş bir levha (tabula rasa) gibidir ve tüm bilgilerimiz duyu deneyimleri aracılığıyla sonradan kazanılır.
- Dİnsan zihni dogmatik kabul edilen her türlü bilgiyi oldu��u gibi benimsemeli, aklın sınırlarını sorgulamamalıdır.
- EGerçek ve genelgeçer bilgiye ne deneyle ne de akılla ulaşılabilir; bilginin yegane kaynağı mistik bir sezgidir.
Answer
Bilginin ham maddesini deney sağlar, akıl ise bu ham maddeyi işleyerek biçimlendirir.
Kant'ın kritisizm yaklaşımı rasyonalizm ile empirizmi sentezler. Bilginin deneyle başladığını ancak deneyden ibaret olmadığını, zihnin (aklın) kategorileriyle bu ham duyusal verileri işleyip bilgi haline getirdiğini savunur. Dolayısıyla bilginin oluşumunda deneyin ham madde sağladığı ve aklın bunu biçimlendirdiği seçeneği kritisizmin temel iddiasıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kant'ın kritisizm felsefesinde bilginin akıl ve deneyin senteziyle oluşması.