Examkin

Question

Difficulty: MediumÜnlü Düşmesi

Sözcüklerin ünlü kaybına uğrama nedenleri (türetilme, çekim eki alma veya birleşik kelime oluşturma) birbirinden farklı olabilmektedir.

Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesi geçiren sözcük, dil bilgisel oluşumu bakımından diğerlerinden farklı bir özelliğe sahiptir?

  1. Karanlık sokağında beslenen kediler, mahalle sakinlerinin ilgi odağı olmuştu.Answer
  2. B
    Yaşlı adam, torununu bağrına basarken gözlerinden süzülen yaşları gizliyordu.
  3. C
    Yazarın son romanında tasvir ettiği o dar sokaklar, zihnimde adeta canlanıverdi.
  4. D
    Sınav esnasında bir anlığına aklına gelen o zor formülü kâğıdın kenarına not etmişti.
  5. E
    Sanatçının uzun ve oldukça üretken ömrü boyunca kaleme aldığı eserler kütüphanemizi süslüyor.

Answer

Karanlık sokağında beslenen kediler, mahalle sakinlerinin ilgi odağı olmuştu.
'Karanlık sokağında beslenen kediler, mahalle sakinlerinin ilgi odağı olmuştu.' cümlesindeki 'beslenen' sözcüğü 'besi' isminden '-le' yapım eki alarak 'beslemek' fiiline dönüşürken türetilme aşamasında ünlü kaybına uğramıştır. Diğer seçeneklerdeki sözcüklerde gerçekleşen ünlü düşmeleri ise çekim eki (iyelik ekleri) alımı sırasında meydana gelmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Tüm seçeneklerde yer alan ünlü düşmesi geçiren sözcükleri ve bu sözcüklerin yalın hallerini (köklerini) belirlemek.
Belirlenen sözcükler: 'beslenen' (kökü: besi), 'bağrına' (kökü: bağır), 'zihnimde' (kökü: zihin), 'aklına' (kökü: akıl), 'ömrü' (kökü: ömür).
Sözcüklerin kökleri ve ekleri incelenmeden ünlü düşmesinin gerçekleşme nedeni doğru tespit edilemez.
2
Sözcüklerin aldıkları eklerin işlevlerini (yapım eki veya çekim eki) inceleyerek ünlü düşmesinin nedenini sınıflandırmak.
'besi-le-n-en' sözcüğündeki '-le' eki isimden fiil yapım ekidir (türetilme esnasında ünlü düşmesi). Diğer sözcüklerdeki '-ı', '-im', '-ü' ekleri ise iyelik eki olup çekim eki kategorisindedir (çekim eki alırken ünlü düşmesi).
Ünlü düşmesinin dil bilgisel sebebinin yapım eki (türetilme) mi yoksa çekim eki kaynaklı mı olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
Farklı dil bilgisel sürece sahip olan tek seçeneği doğru cevap olarak seçmek.
Türetilirken ünlü kaybına uğrayan 'beslenen' sözcüğünün bulunduğu seçenek doğru yanıt olarak belirlenmiştir.
Soruda ünlü düşmesinin oluşum yolu yönüyle diğerlerinden farklı olan seçenek aranmaktadır.

Key Concept

Ünlü Düşmesi
Rate this question

Topics

Ünlü Düşmesi

More questions from this topic