All practice questions

6755 questions

Question 621Question

Aşağıdaki cümlelerde kalın yazılmış olan "kol" sözcüklerini, cümlelerde yüklendikleri anlam özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ağır kolileri üst kata taşımaktan kolu fena hâlde incinmişti.
Odanın kapı kolunu birkaç kez zorlasa da kapıyı açmayı başaramadı.
Şirkette genel müdürün sağ kolu olarak bilinen uzman, projeyi tek başına yönetti.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ağır kolileri taşımaktan kolunun incinmesi gerçek anlamı, kapı kolu yan anlamı, genel müdürün sağ kolu olması ise mecaz anlamı ifade etmektedir.
Doğru eşleştirmede; insan organı olan 'kol' gerçek anlamı, insan koluna benzetilen 'kapı kolu' yan anlamı, en yakın yardımcı anlamındaki 'sağ kolu' ise mecaz anlamı temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen 'kol' sözcüklerinin gerçek anlamını (organ) göz önünde bulundurarak cümleleri incelemek.
İlk cümledeki 'kolu' ifadesinin doğrudan insan organı olarak kullanıldığı belirlenir.
Sözcüğün akla gelen ilk anlamı gerçek anlamdır.
2
Diğer cümlelerdeki 'kol' sözcüklerinin gerçek anlamla olan ilişkisini analiz etmek.
İkinci cümledeki 'kapı kolu' ifadesinde şekilsel benzerlik (yan anlam), üçüncü cümledeki 'sağ kolu' ifadesinde ise tamamen soyut bir yardımcılık anlamı (mecaz anlam) tespit edilir.
Gerçek anlamla bağını koparmayan benzerlikler yan anlamı; gerçek anlamdan tamamen sıyrılan soyut kullanımlar mecaz anlamı oluşturur.

Key Concept

Mecaz Anlam
Question 622Question

Edebiyat, yüzyıllar boyunca insanı ve insanın iç dünyasını merkeze alan bir anlayışla şekillenmiştir. Ancak son yıllarda ivme kazanan ekoeleştiri kuramı, bu antroposentrik (insanmerkezci) bakış açısını temelinden sarsmaktadır. Ekoeleştirmenler, doğanın yalnızca insanın trajedilerine arka plan oluşturan pasif bir dekor veya sömürülecek bir kaynak olarak konumlandırılmasına karşı çıkarlar. Onlara göre edebiyat, insan dışı varlıkların da kendi seslerine ve fail güçlerine sahip olduğunu teslim etmelidir. Bu durum, edebi eserlerde doğanın edilgen bir nesne olmaktan çıkarılıp etkin bir özne olarak kurgulanmasını beraberinde verir. Böylece insanmerkezci dilin dışına çıkılarak doğayla kurulan ilişki, tahakkümden ziyade bir ortaklık zeminine taşınır. Bu yeni yönelim, insanı evrenin efendisi değil, ekolojik bütünün küçük bir parçası olarak yeniden konumlandırır.

Bu parçada aşağıdakilerden hangisi üzerinde durulmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Ekoeleştirinin etkisiyle edebiyatta doğanın insanmerkezci bakıştan sıyrılarak etkin bir özne olarak ele alınması

Answer

Ekoeleştirinin etkisiyle edebiyatta doğanın insanmerkezci bakıştan sıyrılarak etkin bir özne olarak ele alınması
Parçada, ekoeleştiri kuramının edebiyatta gelenekselleşmiş olan insanmerkezci bakışı eleştirdiği ve bunun yerine doğayı etkin bir özne olarak konumlandıran yeni bir yaklaşımı savunduğu anlatılmaktadır. Bu durum, ekoeleştirinin etkisiyle doğanın insanmerkezci bakıştan sıyrılarak etkin bir özne olarak ele alınmasını en genel ve doğru biçimde karşılayan seçeneği doğru yanıt yapar.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ilk iki cümlesindeki anahtar kelimeleri ve temel iddiayı belirlemek.
Edebiyatın geleneksel insanmerkezci yapısı ile yeni ekoeleştiri kuramının bu bakışı sarsması tespit edilir.
Paragrafın çıkış noktasını ve üzerinde durulan temel olguyu saptamak için bu adım gereklidir.
2
Gelişme cümlelerindeki ekoeleştiriye dair nitelikleri analiz etmek.
Ekoeleştirinin, doğayı edilgen bir arka plan dekoru olmaktan çıkarıp kendi fail gücü olan etkin bir özneye dönüştürdüğü belirlenir.
Yazarın ekoeleştiri üzerinden edebiyata getirmek istediği değişimin odağını netleştirmek amacıyla bu inceleme yapılır.
3
Sonuç cümlesindeki sentezi analiz etmek ve seçeneklerle eşleştirmek.
Parçanın genelinde ekoeleştirinin edebiyattaki insanmerkezci bakışı yıkarak doğayı özneleştirme çabası üzerinde durulduğu ortaya çıkar.
Metnin bütününü kapsayan ve yazarın üzerinde durduğu konuyu en doğru biçimde karşılayan seçeneğe ulaşmak için bu sentez yapılır.

Key Concept

Paragrafın konusu, metinde üzerinde durulan düşünce, olay veya durumun bütünüdür. Konuyu bulmak için 'Bu parçada ne anlatılmaktadır?' veya 'Üzerinde durulan durum nedir?' soruları sorulur. Doğru seçenek metnin tamamını kapsamalıdır, sadece bir kısmına değinen yargılar veya metnin sınırlarını aşan öznel yorumlar çeldiricidir.
Estimated Time:2m 0s
Question 623Question

Aşağıdaki cümlelerde yer alan ad aktarmalarını (mecazımürselleri), bu aktarmaları kuran anlam ilişkileriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Genç araştırmacı, tezi için haftalarca kütüphanede Sabahattin Ali'yi okudu.
Yemekten sonra masadaki sürahiyi tek yudumda bitirdi.
Son saniyede gelen şampiyonluk golüyle tüm salon ayağa fırladı.
Körfezde süzülen beyaz yelkenler, limana doğru ağır ağır yol alıyordu.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sabahattin Ali'nin okunması sanatçı-eser, sürahinin bitirilmesi iç-dış, salonun ayağa fırlaması yer-insan, yelkenlerin yol alması ise parça-bütün ilişkisine dayanan ad aktarmalarıdır.
Ad aktarmaları benzetme amacı güdülmeden aradaki çeşitli ilişkiler (sanatçı-eser, iç-dış, yer-insan, parça-bütün) üzerinden kurulur. Eşleştirmelerde Sabahattin Ali sanatçı-eser, sürahi iç-dış, salon yer-insan, yelken ise parça-bütün ilişkisiyle birbirini tamamlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki ad aktarmasını belirlemek.
'Sabahattin Ali'yi okudu' ifadesinde yazarın kendisi değil eserleri kastedildiği için bu durum sanatçı-eser ilişkisiyle eşleşir.
Yazar ismiyle eserlerin kastedilmesi en yaygın ad aktarması türlerinden biridir.
2
İkinci cümledeki ad aktarmasını belirlemek.
'Sürahiyi bitirdi' ifadesinde sürahinin kendisi değil içindeki içecek kastedildiği için bu durum iç-dış ilişkisiyle eşleşir.
Kap adı verilerek içindeki nesnenin kastedilmesi iç-dış ilişkisini kurar.
3
Üçüncü cümledeki ad aktarmasını belirlemek.
'Tüm salon ayağa fırladı' ifadesinde salon binası değil salondaki insanlar kastedildiği için bu durum yer-insan ilişkisiyle eşleşir.
Yer adı söylenerek orada bulunan insanların kastedilmesi yer-insan ilişkisini kurar.
4
Dördüncü cümledeki ad aktarmasını belirlemek.
'Beyaz yelkenler yol alıyordu' ifadesinde yelken parça ismiyle bütün olan gemi/tekne kastedildiği için bu durum parça-bütün ilişkisiyle eşleşir.
Bir bütünün parçasının söylenip tamamının kastedilmesi parça-bütün ilişkisini kurar.

Key Concept

Ad Aktarması (Mecazımürsel) anlam ilişkileri
Question 624Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralandırılmış cümleleri, sağ sütunda yer alan anlam özellikleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

(I) Farz edelim ki bu yılki sınavda Türkçe sorularının tamamı dil bilgisi konularından oluştu.
(II) Edebiyat tarihi; geçmişten günümüze uzanan edebî eserleri, dönemleri ve sanatçıları kronolojik bir sırayla inceleyen bilim dalıd��r.
(III) Bu romandaki betimlemelerin gücü, yazarın diğer eserlerindeki tasvirlere göre çok daha etkileyicidir.
(IV) Hava sıcaklıkları bu şekilde artmaya devam ederse önümüzdeki haftalarda kuraklık tehlikesiyle karşı karşıya kalabiliriz.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle Varsayım, ikinci cümle Tanım, üçüncü cümle Karşılaştırma, dördüncü cümle ise Olasılık kavramıyla eşleşmektedir.
Verilen cümlelerin anlam özellikleri incelendiğinde; birinci cümlenin 'Farz edelim ki' ifadesiyle varsayım, ikinci cümlenin edebiyat tarihini tanımlamasıyla tanım, üçüncü cümlenin 'göre' edatıyla karşılaştırma ve dördüncü cümlenin '-ebilir' ekiyle olasılık bildirdiği görülmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Adım 1: Birinci cümlenin anlam özelliğini belirlemek
Cümledeki 'Farz edelim ki' kalıbı, gerçekleşmemiş bir durumu varmış gibi düşünmeyi ifade ettiğinden bu cümlenin 'Varsayım' ile eşleştiği belirlenir.
Neden: Varsayım cümlelerinde 'diyelim ki, farz edelim ki, tut ki' gibi varsayma anlamı katan ifadeler bulunur.
2
Adım 2: İkinci cümlenin anlam özelliğini belirlemek
Cümleye 'Edebiyat tarihi nedir?' sorusu yöneltildiğinde '...bilim dalıdır' cevabı alınmaktadır. Bu sebeple bu cümlenin 'Tanım' ile eşleştiği belirlenir.
Neden: Bir kavramın ne olduğunu 'nedir, kimdir' sorularına yanıt verecek şekilde açıklayan cümleler tanım cümleleridir.
3
Adım 3: Üçüncü cümlenin anlam özelliğini belirlemek
Cümledeki 'göre' ve 'daha' kelimeleri vasıtasıyla iki durum kıyaslanmıştır. Bu sebeple bu cümlenin 'Karşılaştırma' ile eşleştiği belirlenir.
Neden: Aralarında ilgi bulunan iki kavram ya da durumun benzerlik veya farklılıklarını ortaya koyan cümleler karşılaştırma bildirir.
4
Adım 4: Dördüncü cümlenin anlam özelliğini belirlemek
Cümledeki '-ebilir' eki olasılık, ihtimal anlamı katmaktadır. Bu sebeple bu cümlenin 'Olasılık' ile eşleştiği belirlenir.
Neden: Gerçekleşmesi kesin olmayan, ihtimallere bağlı durumları anlatan cümleler olasılık bildirir.

Key Concept

Cümlede kavramsal anlam özelliklerini belirleme
Estimated Time:1m 30s
Question 625Question

Gerçekleşmemiş bir olayı veya durumu bir an için gerçekleşmiş gibi kabul etmeye ya da tam tersine gerçekleşmiş bir olayı hiç yaşanmamış gibi düşünmeye 'varsayım' denir. Cümlelerde genellikle 'diyelim ki, tut ki, farz edelim, varsayalım' gibi ifadelerle kurulur.

Buna göre a��ağıdaki cümlelerin hangisinde varsayım anlamı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Diyelim ki bu romanın baskısı tükendi ve yeni baskısı da yapılmayacak, o zaman okurlar bu esere nasıl ulaşacak?

Answer

Diyelim ki bu romanın baskısı tükendi ve yeni baskısı da yapılmayacak, o zaman okurlar bu esere nasıl ulaşacak?
Varsayım cümlelerinde henüz gerçekleşmemiş bir durum, geçici olarak gerçekleşmiş gibi kabul edilir. 'Diyelim ki bu romanın baskısı tükendi ve yeni baskısı da yapılmayacak...' şeklinde başlayan cümlede, 'diyelim ki' ifadesi kullanılarak gerçekleşmemiş bir olay gerçekleşmiş gibi kabul edilmiş ve buna yönelik bir varsayım anlamı oluşturulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki tanım incelenir ve 'varsayım' kavramının özellikleri belirlenir.
Varsayımın, henüz gerçekleşmemiş bir durumu geçici olarak gerçekleşmiş gibi kabul etmek olduğu ve cümlede 'diyelim ki, farz edelim, tut ki' gibi ifadelerle kurulduğu saptanır.
Doğru seçeneği ararken hangi ipuçlarına dikkat edileceğini netleştirmek için.
2
Seçeneklerdeki cümleler tek tek incelenerek varsayım bildiren ipucu sözcükler aranır.
'Diyelim ki bu romanın baskısı tükendi...' cümlesinde yer alan 'diyelim ki' ifadesinin, henüz gerçekleşmemiş bir durumu gerçekleşmiş gibi kabul ettirdiği görülür.
Tanıma uygun olan cümleyi belirlemek için.
3
Diğer seçeneklerdeki cümlelerin anlam özellikleri incelenerek elenir.
Diğer cümlelerin sırasıyla dolaylı anlatım/neden-sonuç, amaç-sonuç, karşılaştırma/öznel yorum ve olasılık/tahmin anlamları taşıdığı, varsayım anlamı içermediği doğrulanır.
Cevabın kesinliğini sağlamak ve çeldiricileri elemek için.

Key Concept

Cümlede Kavramlar (Varsayım)
Question 626Question

“Aramıza ördüğün bu kalın duvarları aşmak için daha ne kadar çabalamam gerekiyor?” cümlesinde, iki insan arasındaki iletişim kopukluğu ve duygusal mesafe gibi soyut bir durum, somut bir nesne olan “duvar” aracılığıyla zihinde belirginleştirilerek somutlama yapılmıştır.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen cümledeki "duvar" sözcüğüyle somutlama yapılmıştır tespiti doğrudur.
Verilen cümledeki "duvar" sözcüğüyle somutlama yapılmıştır tespiti doğrudur. Cümlede soyut bir kavram olan "iletişimsizlik" veya "mesafe", somut bir nesne olan "duvar" yardımıyla zihinde somutlaştırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki hedef sözcüğün temel anlamının saptanması
"Duvar" sözcüğü, gerçek anlamıyla tuğla, taş vb. malzemelerle örülen somut bir yapıdır (beş duyu organıyla algılanabilir).
Sözcüğün ilk olarak somut mu yoksa soyut mu olduğunu belirlemek için temel anlamını incelemek gerekir.
2
Sözcüğün cümledeki bağlamının ve kazandığı anlamın incelenmesi
Cümlede "duvar" sözcüğü, gerçek anlamından uzaklaşarak iki insan arasındaki "iletişimsizlik, soğukluk, mesafe" gibi soyut durumları karşılayacak şekilde kullanılmıştır.
Bağlamda sözcüğün hangi yeni anlam değerini kazandığını ve bu anlamın soyut/somut niteliğini anlamak gerekir.
3
Anlam olayının (somutlama/soyutlama) belirlenmesi
Soyut olan "iletişim engeli/mesafe" kavramı, somut bir nesne olan "duvar" ile anlatılarak zihinde daha somut ve belirgin hale getirilmiştir. Bu süreç "somutlama" (somutlaştırma) olarak tanımlanır.
Somut olan bir sözcüğün soyut bir kavramı karşılar hale gelmesiyle gerçekleştirilen bu aktarımı doğru terimle adlandırmak gerekir.

Key Concept

Somutlama (Soyut bir kavramın somut anlamlı bir sözcükle karşılanarak belirginleştirilmesi)
Question 627Question

Anlam ve dil bilgisi yönünden bütünsel ve kurallı bir cümle elde etmek için yukarıdaki söz öbekleri hangi sırayla bir araya getirilmelidir?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama: 'toplumsal hafızanın canlı tutulması,' - 'geçmişte yaşanan olayların' - 'sadece kronolojik bir sırayla aktarılmasına değil' - 'onların' - 'günüm��z değerleriyle ilişkilendirilerek yorumlanmasına bağlıdır' şeklindedir.
Doğru sıralamada, cümlenin öznesi en başta, yüklemi en sonda yer almaktadır. 'olayların aktarılmasına' ve 'onların yorumlanmasına' şeklindeki tamlama yapıları ile 'değil' edatının kurduğu karşılaştırma ilişkisi kusursuz bir dil bilgisi ve anlam uyumu sergilemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yüklemini ve öznesini belirlemek.
Yüklem öbeğinin ('günümüz değerleriyle ilişkilendirilerek yorumlanmasına bağlıdır') sonda, özne öbeğinin ('toplumsal hafızanın canlı tutulması,') ise başta olması gerektiği anlaşılır.
Türkçede kurallı cümle yapısında özne başta, yüklem ise en sonda yer alır.
2
İlgi ve iyelik eki bağlarını kurmak.
'geçmişte yaşanan olayların' öbeğindeki ilgi eki (-ın), kendisinden sonra iyelik eki alan 'sadece kronolojik bir sırayla aktarılmasına değil' öbeğindeki 'aktarılmasına' kelimesine bağlanır.
Böylece 'olayların aktarılmasına' tamlaması oluşur ve bu iki öbeğin ardışık sırası kesinleşir.
3
Karşılaştırma edatı ve zamir bağını kurarak cümleyi tamamlamak.
'sadece kronolojik bir sırayla aktarılmasına değil' ifadesindeki 'değil' edatı, karşılaştırma işleviyle 'onların' zamiri üzerinden yükleme bağlanır.
'onların' zamiri daha önce geçen 'olayların' kelimesine gönderme yaparak 'onların yorumlanmasına' tamlamasını kurmaktadır. Bu durum anlamlı ve kurallı bütünü tamamlar.

Key Concept

Cümle oluşturmada dil bilgisi kurallarına (öğe dizilişi, tamlama bağları, fiilimsi uyumu) ve anlam bütünlüğüne dikkat etme.
Estimated Time:2m 0s
Question 628Question

Sessiz sinema döneminde salonlarda piyano veya orkestra eşliğinde müzik icra edilmesi, yalnızca teknik bir zorunluluktan ya da makine gürültüsünü örtme çabasından ibaret değildi. Canlı müzik; perdedeki hareketli imgelerin ritmini belirleyen, izleyicinin duygusal katılımını yönlendiren ve dramatik yapıyı pekiştiren kurucu bir unsur işlevi görüyordu. Piyanist, film boyunca doğaçlama melodilerle sahneler arasındaki geçişleri yumuşatıyor, karakterlerin iç dünyasını izleyiciye tercüme ediyordu. Dolayısıyla sessiz film döneminde müzik, görsel anlatıyı tamamlayan ve sinema deneyimini kolektif bir ritüele dönüştüren başat bir anlatım aracıydı.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sessiz sinema döneminde canlı müziğin filmin anlatı gücü ve izleyici üzerindeki işlevleri

Answer

Sessiz sinema döneminde canlı müziğin filmin anlatı gücü ve izleyici üzerindeki işlevleri
Doğru seçenek sessiz sinema döneminde canlı müziğin filmin anlatı gücü ve izleyici üzerindeki işlevlerini tam olarak yansıtmaktadır. Paragrafta müziğin yalnızca teknik bir zorunluluktan ibaret olmadığı, duyguları yönlendirmek, dramatik yapıyı pekiştirmek ve anlatıyı tamamlamak için kullanıldığı açıkça belirtilmiştir. Bu durum, canlı müziğin anlatı gücü ve izleyici üzerindeki işlevleri ifadesiyle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metnin ilk cümlesi analiz edilerek canlı müziğin sadece teknik bir gürültüyü kapatma amacı taşımadığı belirlenir.
Müziğin teknik amaçların ötesinde daha derin bir anlama sahip olduğu fark edilir.
Paragrafın girişindeki bu saptama, konunun çerçevesini çizmeye yardımcı olur.
2
Metnin gelişme bölümündeki canlı müziğin ritim belirleme, duygusal katılım sağlama ve dramatik yapıyı pekiştirme gibi görevleri incelenir.
Müziğin sessiz sinemada kurucu bir unsur ve başat bir anlatım aracı olduğu sonucuna ulaşılır.
Yazarın paragrafta odaklandığı ana izleği belirlemek için bu işlevlerin bütünüyle kavranması gereklidir.
3
Seçenekler taranarak metinde anlatılan tüm bu işlevleri kapsayan en genel ve doğru yargı tespit edilir.
Canlı müziğin anlatı gücü ve izleyici üzerindeki işlevlerini belirten seçenek doğru yanıt olarak seçilir.
Metnin ana düşüncesiyle uyumlu, parçanın tamamını kapsayan konuyu bulmak hedeflenmiştir.

Key Concept

Paragrafta Konu Belirleme
Estimated Time:2m 0s
Question 629Question

Aşağıdaki numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle: 'Kuzey Kutbu'na yakın Svalbard takımadalarında yer alan Küresel Tohum Deposu, olası küresel felaketler karşısında dünya tarım çeşitliliğini korumayı amaçlayan devasa bir sığınaktır.'
II. Cümle: 'Depo, nükleer patlamalara dayanıklı yapısı ve permafrost tabakasının sağladığı doğal soğutma avantajıyla inşa edilmiştir.'
III. Cümle: 'Tesis, ülkelerin kendi yerel tohum bankalarının zarar görmesi durumunda devreye girecek bir yedekleme sistemi olarak işlev görür.'
IV. Cümle: 'Tohumların mülkiyeti, onları gönderen ülkelere ait kalmaya devam eder ve sadece kriz anlarında geri çekilebilir.'

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: I. Cümle, Küresel ölçekte tarımsal sürdürülebilirliği güvence altına almayı hedefleyen bir koruma alanı olduğu ifadesiyle; II. Cümle, Coğrafi konumun sunduğu doğal etkenlerden ve fiziksel mukavemetten faydalanarak yapılandırıldığı ifadesiyle; III. Cümle, Tesisin olası yerel kayıplara karşı ikincil bir güvenlik önlemi olarak tasarlandığı ifadesiyle; IV. Cümle ise Depolanan materyallerin yasal haklarının kaynak ülkelere ait olduğu ve kullanımının sınırlı koşullara bağlandığı ifadesiyle eşleşmektedir.
I. Cümle'deki küresel felaketlere karşı çeşitlilik koruma hedefi 'Küresel ölçekte tarımsal sürdürülebilirliği güvence altına almayı hedefleyen bir koruma alanı olduğu' ile; II. Cümle'deki nükleer dayanıklılık ve permafrost özellikleri 'Coğrafi konumun sunduğu doğal etkenlerden ve fiziksel mukavemetten faydalanarak yapılandırıldığı' ile; III. Cümle'deki yerel bankaların zarar görmesi durumunda yedekleme sistemi olma işlevi 'Tesisin olası yerel kayıplara karşı ikincil bir güvenlik önlemi olarak tasarlandığı' ile; IV. Cümle'deki mülkiyetin ait kalması ve sadece kriz anlarında geri çekilmesi ise 'Depolanan materyallerin yasal haklarının kaynak ülkelere ait olduğu ve kullanımının sınırlı koşullara bağlandığı' ile tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki I. cümleyi okuyup yargıyı analiz etmek.
I. cümleden hareketle deponun küresel felaketlere karşı dünya tarım çeşitliliğini korumak amacıyla kurulduğu belirlenir. Bu yargı, 'Küresel ölçekte tarımsal sürdürülebilirliği güvence altına almayı hedefleyen bir koruma alanı olduğu' ifadesiyle eşleşir.
İlk cümlenin anahtar kelimelerini ('dünya tarım çeşitliliğini korumak', 'küresel felaketler') sağ taraftaki en yakın yargıyla eşleştirmek.
2
Metindeki II. cümleyi okuyup yargıyı analiz etmek.
II. cümleden hareketle deponun nükleer dayanıklılık (fiziksel mukavemet) ve permafrost tabakası (doğal etken) ile inşa edildiği belirlenir. Bu yargı, 'Coğrafi konumun sunduğu doğal etkenlerden ve fiziksel mukavemetten faydalanarak yapılandırıldığı' ifadesiyle eşleşir.
İkinci cümlenin yapısal ve coğrafi özelliklerini yansıtan yardımcı düşünceyi bulmak.
3
Metindeki III. cümleyi okuyup yargıyı analiz etmek.
III. cümleden hareketle tesisin, yerel tohum bankaları zarar gördüğünde yedek bir sistem olarak devreye gireceği belirlenir. Bu yargı, 'Tesisin olası yerel kayıplara karşı ikincil bir güvenlik önlemi olarak tasarlandığı' ifadesiyle eşleşir.
Üçüncü cümledeki 'yerel bankaların zarar görmesi' ve 'yedekleme sistemi' ifadelerini sağ sütundaki karşılığıyla ilişkilendirmek.
4
Metindeki IV. cümleyi okuyup yargıyı analiz etmek.
IV. cümleden hareketle tohumların mülkiyetinin gönderen ülkelere ait olduğu ve sadece kriz zamanlarında geri alınabileceği belirlenir. Bu yargı, 'Depolanan materyallerin yasal haklarının kaynak ülkelere ait olduğu ve kullanımının sınırlı koşullara bağlandığı' ifadesiyle eşleşir.
Dördüncü cümlede geçen 'mülkiyetin ait kalması' ve 'sadece kriz anlarında geri çekilmesi' bilgilerini yasal haklar ve sınırlandırılmış kullanım ifadeleriyle eşleştirmek.

Key Concept

Paragraftaki cümlelerin her birinin ayrı birer yardımcı düşünceyi barındırdığını tespit etmek ve bunları yakın anlamlılarıyla ilişkilendirmek.
Question 630Question

Aşağıdaki parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri eşleştiriniz.

Metin:
(I) Derin ekoloji, çevre sorunlarına yüzeysel çözümler aramak yerine, insanın doğayla olan ilişkisini kökten sorgulayan bir felsefedir. (II) Bu yaklaşım, doğayı yalnızca insana sunduğu faydalar veya ekonomik değerler üzerinden tanımlayan insan merkezli bakış açısını reddeder. (III) Derin ekoloji savunucuları, modern endüstriyel toplumların tüketim odaklı politikalarının ekolojik dengenin sürdürülebilirliğini tehlikeye attığını vurgular. (IV) Dolayısıyla, çevresel yıkımın önüne geçebilmek ancak yaşam tarzlarımızda ve kültürel değerlerimizde yapılacak radikal bir zihniyet dönüşümüyle mümkündür.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. cümle 'Çevre sorunlarının çözümü için insan ve doğa arasındaki bağın temeline inilmesi gerektiği savunulmaktadır.' yargısıyla; II. cümle 'Doğanın değerinin sadece onun beşerî ihtiyaçları karşılama gücüyle ölçülmesine karşı çıkılmaktadır.' yargısıyla; III. cümle 'Endüstriyel toplumların tüketim ve büyüme öncelikli uygulamalarının doğal dengeyi tehdit ettiği belirtilmektedir.' yargısıyla; IV. cümle de 'Ekolojik krizlerin aşılmasının ancak toplumsal alışkanlıkların ve zihniyet yapısının köklü değişimine bağlı olduğu ifade edilmektedir.' yargısıyla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmeler, paragraftaki her bir cümlenin taşıdığı anlamın, seçeneklerdeki ifadelerle eş anlamlılık veya yakın anlamlılık ilişkisi üzerinden kurulmasıyla elde edilmiştir. Her cümle, ekolojik felsefeye dair ayrı bir yardımcı düşünceyi açıklamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki I. cümleyi analiz ederek anahtar kelimeleri belirlemek.
Cümledeki 'ilişkisini kökten sorgulayan' ifadesinin 'bağın temeline inilmesi' fikrine karşılık geldiği görülür.
İlk eşleşmeyi doğru kurarak analize başlamak.
2
II. cümleyi incelemek ve felsefi duruşu saptamak.
İnsana fayda ve ekonomik değer üzerinden doğayı tanımlamanın reddedildiği, bunun da 'beşerî ihtiyaçları karşılama gücüyle ölçülmeye karşı çıkmak' anlamına geldiği saptanır.
Metindeki eleştirinin yöneltildiği hedefi doğru eşleştirmek.
3
III. cümledeki tehdit unsurunu analiz etmek.
Tüketim odaklı politikaların ekolojik dengeyi tehlikeye attığı, dolayısıyla endüstrileşmenin doğaya verdiği zararla eşleştiği fark edilir.
Sebep-sonuç bağını kurarak tehlike unsurunu saptamak.
4
IV. cümledeki çözüm önerisini incelemek.
Yaşam tarzı ve kültürel değerlerdeki 'radikal zihniyet dönüşümü' ile 'toplumsal alışkanlıkların ve zihniyetin köklü değişimi' ifadelerinin birebir eşleştiği doğrulanır.
Son eşleşmeyi tamamlayarak genel anlam bütünlüğünü kontrol etmek.

Key Concept

Paragraftaki cümlelerin anlamca çözümlenmesi ve yardımcı düşüncelerin belirlenmesi
Estimated Time:2m 0s
Question 631Question

Sözcüklerin benzetme amacı güdülmeden, aralarındaki iç-dış, yer-insan, par��a-bütün, yön-medeniyet gibi ilişkilerle birbirinin yerine kullanılmasına ad aktarması (mecazımürsel) denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Batı, Doğu'nun mistik dünyasını anlamaya çalışırken genellikle kendi kültürel ve rasyonel kalıplarının dışına çıkamaz.

Answer

Batı, Doğu'nun mistik dünyasını anlamaya çalışırken genellikle kendi kültürel ve rasyonel kal��plarının dışına çıkamaz.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'Batı' ve 'Doğu' sözcükleri, coğrafi birer yön olmanın ötesinde, bu coğrafyalarda yaşayan insanları, toplumları ve onların oluşturduğu medeniyetleri temsil etmektedir. Sözcükler arasında benzetme amacı güdülmeden kurulan bu yer-insan/yön-medeniyet ilişkisi ad aktarmasının (mecazımürsel) en tipik örneklerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki mecazlı veya aktarmalı kullanımları belirlemek.
İnceleme sonucunda ilk cümlede 'hırçın rüzgâr', ikinci cümlede 'soğuk tavırlar', üçüncü cümlede 'Batı ve Doğu', dördüncü cümlede 'dağın sırtı', beşinci cümlede ise 'suların fısıldaması' ifadeleri anlam olayları içeren kullanımlar olarak tespit edilmiştir.
Soruda istenen ad aktarmasını diğer anlam olaylarından (mecaz, yan anlam, deyim aktarması) ayırmak için tüm seçeneklerin incelenmesi gerekir.
2
Belirlenen ifadelerin kuruluş yollarını ve anlam ilişkilerini çözümlemek.
'Batı' ve 'Doğu' kelimelerinin coğrafi yön anlamıyla değil, bu coğrafyalardaki insan topluluklarını ve medeniyetleri ifade edecek şekilde yer-insan/yön-medeniyet ilgisiyle kullanıldığı görülmüştür.
Ad aktarması, iki kavram arasında benzetme ilgisi olmadan kurulan diğer ilgileri esas alır. Bu cümlede yön isimleri doğrudan o yöndeki uygarlıkların yerine kullanılmıştır.

Key Concept

Ad Aktarması (Mecazımürsel)
Question 632Question

Tuz gölleri ve deniz tuzlaları gibi son derece yüksek tuz derişimine sahip ekstrem ortamlarda yaşayabilen mikroorganizmalara halofil (tuzcul) organizmalar adı verilir. Bu canlılar, hücre içi su dengesini koruyabilmek amacıyla sitoplazmalarında özel çözünen maddeler biriktirirler. Son yıllarda yürütülen bilimsel araştırmalar, halofillerin ürettiği enzimlerin yüksek tuzluluk ve sıcaklıkta bile kararlı kimyasal yapılarını koruduğunu göstermiştir. Bu kararlılık; deterjan endüstrisinden endüstriyel atık su arıtmaya kadar pek çok farklı alanda doğaya zarar vermeyen çevre dostu çözümler sunmaktadır. Ayrıca, bu mikroorganizmaların yapısında bulunan karotenoid pigmentleri, gıda ve ilaç sanayisinde doğal renklendirici ve antioksidan kaynağı olarak geniş ölçüde kullanılmaktadır.

Bu parçadan halofil mikroorganizmalarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Show answer & explanation

Answer: Tuz oranının düşük olduğu sulak alanlarda daha hızlı ürediklerine

Answer

Tuz oranının düşük olduğu sulak alanlarda daha hızlı ürediklerine
Parçada halofil mikroorganizmaların tuz oranı yüksek ekstrem ortamlarda yaşayabildiği belirtilmiştir ancak tuz oranının düşük olduğu sulak alanlarda daha hızlı ürediklerine dair herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. Dolayısıyla 'Tuz oranının düşük olduğu sulak alanlarda daha hızlı ürediklerine' yargısına ulaşılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genelini okuyarak halofil (tuzcul) mikroorganizmaların özellikleri ve kullanım alanları hakkında bilgi edinilir.
Halofillerin yüksek tuzlu ortamlarda yaşadığı, hücre içi su dengesini koruduğu, enzimlerinin zorlu koşullara dayanıklı olduğu ve çeşitli sanayi kollarında kullanıldığı anlaşılır.
Soruda istenen 'ulaşılamaz' yargısını bulmak için metindeki anahtar bilgilerin tespit edilmesi gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadeler sırasıyla paragraftaki cümlelerle eşleştirilir.
Hücre su dengesini koruma, dayanıklı enzim üretme, çevre dostu çözümler sunma ve gıda/ilaç sektöründe kullanılma bilgilerinin paragrafta karşılık bulduğu görülür.
Yardımcı düşünce sorularında doğru eşleştirmeler yapılarak paragraftan çıkarılabilecek yargılar elenir.
3
Paragrafta yer almayan veya paragraftaki bilgilerle çelişen seçeneğin tespiti yapılır.
Tuz oranının düşük olduğu alanlardaki üreme hızlarına dair hiçbir bilginin paragrafta bulunmadığı görülür.
Paragrafta doğrudan veya dolaylı olarak değinilmeyen bilginin doğru cevap olarak işaretlenmesi gerekir.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Question 633Question

19. yüzyılın ortalarında fotoğrafın icat edilmesiyle birlikte resim sanatı, nesneleri birebir yansıtma zorunluluğundan kurtularak sadece sanatçının iç dünyasını ve izlenimlerini aktardığı soyut yönelimlere ilk kez bu dönemde kapı aralamıştır.

Bu cümleden yola çıkıldığında, resim sanatında nesneleri birebir yansıtma zorunluluğunun fotoğrafın icadından önceki döneme ait bir durum olduğu yargısına kesin olarak ulaşılır.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen cümleden yola çıkıldığında, resim sanatında nesneleri birebir yansıtma zorunluluğunun fotoğrafın icadından önceki döneme ait bir durum olduğu yargısına kesin olarak ulaşılır.
Fotoğrafın icat edilmesiyle resmin bir zorunluluktan kurtulduğunun belirtilmesi, bu zorunluluğun fotoğraf öncesinde var olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar ifadeleri ve anlam sınırlandırmalarını belirleme.
'Fotoğrafın icat edilmesiyle birlikte' ifadesi zaman sınırı çizerken, 'nesneleri birebir yansıtma zorunluluğundan kurtularak' ifadesi ise fotoğraf öncesindeki durumu dolaylı olarak belirtmektedir.
Cümlenin sunduğu mantıksal çerçeveyi doğru kurmak.
2
Kurtulma eyleminin mantıksal gerekliliğini analiz etme.
Bir zorunluluktan 'kurtulmak' için o zorunluluğun daha önce mevcut olması gerekir.
Neden-sonuç ve durum tespiti ilişkisini kurmak.
3
Ulaşılan yargı ile cümleyi karşılaştırma.
Nesneleri birebir yansıtma zorunluluğunun fotoğrafın icadından önceki döneme ait olduğu sonucuna kesin olarak ulaşılır.
Doğruluğu teyit etmek.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Estimated Time:1m 30s
Question 634Question

Aşağıdaki numaralanmış cümleleri, sağ sütunda verilen ve taşıdıkları anlam özelliklerini belirten kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Önümüzdeki yıl düzenlenecek olan sempozyumda, modernleşme sancılarını işleyen romanlardaki mekân tasarımlarını bağımsız birer oturumda tartışmaya açmayı düşünüyoruz.
Bir an için yazarın bu romanda otobiyografik ögelerden tamamen arındırılmış, yapay bir dünya kurduğunu kabul edelim; bu durum eserin estetik değerine gölge düşürür müydü?
Sanatçının son eserlerindeki üslup olgunlaştıkça, ilk dönem yapıtlarındaki o hırçın ve dağınık dilin yerini daha dingin ve ölçülü bir anlatım biçimi alıyor.
Edebiyatımızda bireyin yalnızlığını bu denli derinlikli ve içtenlikle işleyen, onun iç dünyasındaki çatışmaları bu derece net yansıtabilen başka bir öykücüye rastlamadım.
Eleştirmenin yapıtı değerlendirirken yazarın kişisel yaşamından ziyade metnin kendi iç dinamiklerine odaklanması, nesnel bir yargıya ulaşmasını kolaylaştıracaktır.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Doğru eşleşmeler şu şekildedir: Birinci cümle Tasarı ile, ikinci cümle Varsayım ile, üçüncü cümle Aşamalı Durum ile, dördüncü cümle Karşılaştırma ile, beşinci cümle ise Öneri ile eşleşmelidir.
Verilen cümlelerin yüklemleri ve anlamsal yapıları incelendiğinde sırasıyla tasarı, varsayım, aşamalı durum, karşılaştırma ve öneri kavramlarıyla eşleştiği net bir biçimde görülür.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümleyi ögeleri ve anlam yönünden incelemek.
Cümledeki 'tartışmaya açmayı düşünüyoruz' ifadesinin gelecekte gerçekleştirilmesi planlanan bir projeyi bildirdiği görülür.
Geleceğe yönelik plan ve niyetleri bildiren cümleler tasarı anlamı taşımaktadır.
2
İkinci cümleyi inceleyerek eylemin gerçekleşme durumunu değerlendirmek.
Cümledeki 'kabul edelim' ifadesinin, henüz gerçekleşmemiş bir durumu geçici olarak var saydığı tespit edilir.
Olmamış bir durumu olmuş gibi kabul ederek yorum yapmayı sağlayan cümleler varsayım bildirir.
3
Üçüncü cümledeki zaman ve gelişim bildiren yapıları saptamak.
Cümlede kullanılan 'olgunlaştıkça' zarf-fiilinin, üslup değişiminin zamana yayılarak kademeli gerçekleştiğini gösterdiği anlaşılır.
Bir durumun adım adım, zaman içinde değiştiğini bildiren cümleler aşamalı durum bildirir.
4
Dördüncü cümledeki karşılaştırma unsurlarını aramak.
Cümledeki 'bu denli... başka bir öykücü' ifadesinin, söz konusu sanatçıyı diğer öykücülerle mukayese ettiği görülür.
İki veya daha fazla kavram ya da durum arasındaki farkları veya benzerlikleri ortaya koyan cümleler karşılaştırma bildirir.
5
Beşinci cümledeki tavsiye ve çözüm tekliflerini belirlemek.
Cümledeki 'odaklanması ... kolaylaştıracaktır' yapısının, eleştirmenin daha nesnel değerlendirme yapabilmesi için önerilen yöntemi belirttiği tespit edilir.
Bir sorunu aşmak veya bir amaca ulaşmak için sunulan tavsiyeler öneri niteliğindedir.

Key Concept

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık vb.)
Question 635Question

Mektup, insanlık tarihinin en eski ve en samimi haberleşme araçlarından biridir. Teknolojinin hızla geliştiği günümüzde, e-postalar ve anlık mesajlaşma uygulamaları haberleşmeyi saniyeler düzeyine indirse de mektubun taşıdığı duygusal değeri ikame edememiştir. Bir mektup yazarı, kağıt seçiminden mürekkebin rengine kadar alıcıya verdiği değeri yansıtır. Mektuplar sadece haber iletmez; yazıldığı dönemin hislerini, kokusunu ve ruhunu geleceğe taşır. Bu yüzden dijital çağda mektup yazma alışkanlığı azalsa da mektup, insanın duygu dünyasını en saf haliyle arşivleyen özel bir vesika olma özelliğini korumaktadır.

Bu parçada mektup ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi üzerinde durulmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Teknolojik gelişmelere rağmen mektubun kendine has duygusal değerini ve kalıcılığını sürdürmesi

Answer

Teknolojik gelişmelere rağmen mektubun kendine has duygusal değerini ve kalıcılığını sürdürmesi
Parçada mektubun teknolojik gelişmelere rağmen taşıdığı duygusal değeri kaybetmediği, yazıldığı dönemin ruhunu geleceğe taşıyarak kalıcı bir vesika olma özelliğini koruduğu üzerinde durulmaktadır. Bu durum, mektubun kendine has duygusal değerini ve kalıcılığını sürdürmesi seçeneğini doğrudan doğru cevap yapmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metni okuyarak yazarın üzerinde durduğu temel kavramı ve konuyu belirleme
Yazarın mektubun tarihi ve duygusal yönünü modern iletişim teknolojileriyle kıyaslayarak ele aldığı görülür.
Paragrafın konusunu bulabilmek için yazarın neyi anlattığını saptamak gerekir.
2
Metindeki yardımcı bilgileri veya örnekleri asıl konudan ayırt etme
Teknolojinin hızı (e-postalar) ve mektup araçlarının seçimi gibi unsurların sadece konuyu destekleyen yan detaylar olduğu tespit edilir.
Yan detaylara odaklanan çeldirici seçenekleri elemek ve doğru konuyu saptamak için bu ayrım gereklidir.
3
Seçenekleri analiz ederek parçanın bütününü kapsayan ve metne sadık kalan yargıyı seçme
Mektubun teknolojiye rağmen duygusal değerini ve kalıcılığını sürdürmesi konusunun parçayı en iyi özetleyen yargı olduğu belirlenir.
Metnin sınırları dışına çıkmayan ve tüm metni kapsayan doğru seçeneğe ulaşmak hedeflenir.

Key Concept

Paragrafın Konusu
Question 636Question

Sanat, insanlığın var oluşundan beri duygu ve düşünceleri aktarmanın en estetik yoludur. Mağara duvarlarındaki çizimlerden günümüzün dijital enstalasyonlarına kadar her sanatsal ürün, yaratıcısının iç dünyasını dışa vurma çabasının bir sonucudur. Ancak sanatı sadece bireysel bir ifade aracı olarak görmek eksik bir yaklaşım olacaktır. Sanat, aynı zamanda üretildiği toplumun kültürel kodlarını, inançlarını, tarihsel kırılmalarını ve yaşam biçimini de bünyesinde barındırır. Bir resimdeki renk tercihlerinden bir heykelin formuna kadar her detay, o dönemin toplumsal koşullarının izlerini taşır. Dolayısıyla sanat eserleri, geçmişten bugüne taşınan kültürel birer bellek niteliğindedir.

Bu parçada sanatla ilgili olarak aşağıdakilerin hangisi üzerinde durulmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Sanat eserlerinin, üretildikleri toplumun kültürel belleğini ve toplumsal koşullarını yansıtması

Answer

Sanat eserlerinin, üretildikleri toplumun kültürel belleğini ve toplumsal koşullarını yansıtması
Sanat eserlerinin, üretildikleri toplumun kültürel belleğini ve toplumsal koşullarını yansıtması doğru cevaptır. Çünkü metnin özellikle ikinci yarısında, sanatın sadece bireysel bir dışa vurum olmadığı, üretildiği dönemin kültürel kodlarını ve toplumsal koşullarını barındırdığı ve geçmişten bugüne taşınan kültürel bir bellek işlevi gördüğü vurgulanmaktadır. Bu durum metnin asıl konusunu oluşturmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin giriş kısmını analiz etme
Sanatın bireysel bir ifade aracı olduğundan ve tarihsel süreçteki varlığından bahsedildiği görülür.
Konunun giriş aşamasında hangi kavramların ele alındığını belirlemek.
2
Metnin gelişme ve sonuç cümlelerini inceleme
Yazarın sanatı sadece bireysel bir ifade aracı olarak görmeyi eksik bulduğu, sanatın aynı zamanda üretildiği toplumun kültürel kodlarını ve toplumsal koşullarını barındıran bir bellek olduğunu savunduğu saptanır.
Yazarın asıl üzerinde durduğu ve vurguladığı yönü tespit etmek.
3
Belirlenen konuyu seçeneklerle karşılaştırma
Sanat eserlerinin kültürel bellek olma ve toplumsal koşulları yansıtma özelliğini doğrudan ifade eden seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Saptanan konuyu en doğru biçimde özetleyen seçeneğe ulaşmak.

Key Concept

Paragrafın Konusu ve Başlığı
Question 637Question

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere, cümlede hâkim olan duygu veya durumu ifade eden en uygun kavramı yazınız.

Fill in the blanks below

"İnsan her gün uğradığı dükkândaki eski dostuna bir selam vermez mi?" cümlesinde belirgin olan duygu duygusudur.
Show answer & explanation

Answer

Sitem
Verilen cümlede, konuşmacı dostunun kendisine selam vermemesinden duyduğu üzüntü ve kırgınlığı doğrudan dostunun kendisine yöneltmiştir. Türkçede, bir kimseye duyulan kırgınlığın doğrudan kendisine incitici olmayan bir tonla belirtilmesine sitem denir. Bu nedenle boşluğa sitem veya kırgınlık sözcüğü getirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin iletmek istediği duygusal tonu belirlemek
Cümlede, dost olarak görülen birinin selam vermemesinden duyulan hafif kırgınlık sezilmektedir.
Bu durum, kişinin davranışından duyulan üzüntünün doğrudan muhatabına aktarılmak istendiğini gösterir.
2
Duygusal durumu adlandırmak
Kişinin yaptığı bir davranıştan dolayı duyulan kırgınlığın, öfke barındırmadan doğrudan o kişiye söylenmesine sitem denir.
Cümledeki duygu sitem kavramıyla tam olarak örtüşmektedir.

Key Concept

Cümlede Duygu ve Durumlar (Sitem)
Question 638Question

Yukarıda karışık olarak verilen söz gruplarının, anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralanışını belirleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama yazar (III) - dilin sunduğu imkânları (I) - en verimli şekilde kullanarak (IV) - özgün bir üslup (II) - oluşturmaya çalışır (V) şeklinde olmalıdır. Bu sıralama birleştirildiğinde 'Yazar, dilin sunduğu imkânları en verimli şekilde kullanarak özgün bir üslup oluşturmaya çalışır.' şeklinde kurallı ve anlamlı bir cümle oluşur.
Cümle oluşturulurken öncelikle yüklem belirlenerek sona yerleştirilir. Ardından işi gerçekleştiren özne başa getirilir. Diğer ögeler ise eklerin yönlendirmesiyle (belirtme durumu eki alan söz grubunun zarf-fiile bağlanması gibi) anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanır. Bu doğrultuda oluşan cümle: 'Yazar, dilin sunduğu imkânları en verimli şekilde kullanarak özgün bir üslup oluşturmaya çalışır.' biçimindedir.

Step-by-Step Solution

1
Yüklemin belirlenmesi
Cümlenin yargı bildiren çekimli fiil grubu 'oluşturmaya çalışır' ifadesidir. Kurallı cümle yapısı gereği bu ifade cümlenin en sonunda yer alır.
Türkçede kurallı cümlelerin yüklemi cümlenin sonunda bulunur.
2
Öznenin belirlenmesi
Cümlede işi yapan öge olan ve virgülle ayrılan 'yazar,' sözcüğü belirlenir. Bu sözcük cümlenin başında yer alır.
Kurallı cümlelerde özne genellikle cümlenin başında bulunur.
3
Söz öbeklerinin bağlanması
'dilin sunduğu imkânları' belirtili nesne grubu, 'en verimli şekilde kullanarak' zarf-fiil grubuna bağlanır. 'özgün bir üslup' ise yüklemdeki 'oluşturmaya' fiilimsisine bağlanarak cümlenin nesnesi olur.
Dil bilgisel uyum ve anlam bütünlüğü açısından söz öbekleri birbiriyle ilişkilendirilmelidir.

Key Concept

Kurallı ve anlamlı cümle oluştururken özne, nesne, tümleç ve yüklem ilişkilerini dil bilgisi kurallarına uygun biçimde kurma.
Question 639Question

Aşağıda verilen ünlü düşmesine uğramış sözcükleri, bu ses olayının meydana geliş nedenleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

aklı
oynamak
kaybolmak

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sözcüklerin ünlü düşmesine uğrama nedenleriyle doğru eşleşmesi şu şekildedir: aklı sözcüğü sözcüğe ünlüyle başlayan bir çekim eki getirilmesiyle; oynamak sözcüğü sözcüğün türetilmesi sırasında; kaybolmak sözcüğü ise iki sözcüğün birleşmesi sırasında ünlü düşmesine uğramıştır.
"aklı" sözcüğündeki ünlü düşmesi çekim eki alırken, "oynamak" sözcüğündeki ünlü düşmesi yapım eki alıp türetilirken, "kaybolmak" sözcüğündeki ünlü düşmesi ise iki sözcüğün birleşmesi sırasında gerçekleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
"aklı" sözcüğünün kökünü ve aldığı eki incelemek
"akıl" köküne "-ı" çekim eki gelmiştir ve "aklı" şeklini almıştır. Bu durum ünlüyle başlayan çekim eki alırken gerçekleşen ünlü düşmesidir.
Sözcüğün çekim eki alırken uğradığı ünlü düşmesini belirlemek.
2
"oynamak" sözcüğünün yapısını incelemek
"oyun" köküne "-a" yapım eki gelerek "oynamak" fiili türetilmiştir. Bu süreçte "u" ünlüsü düşmüştür.
Sözcüğün türetilirken (yapım eki alırken) uğradığı ünlü düşmesini tespit etmek.
3
"kaybolmak" sözcüğünün oluşumunu incelemek
"kayıp" ve "olmak" sözcükleri birleşerek yardımcı eylemle kurulan birleşik fiil oluşturmuştur. Bu birleşme sırasında "ı" ünlüsü düşmüştür.
Sözcüğün birleşirken uğradığı ünlü düşmesini bulmak.

Key Concept

Ünlü Düşmesi ve Nedenleri
Estimated Time:1m 0s
Question 640Question

Genç yazar, okuyucunun ilgisini ---- için eserlerinde güncel konulara yer verdiğini, böylece geniş kitlelere ulaşmayı ---- belirtmiştir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: çekmek - hedeflediğini

Answer

çekmek - hedeflediğini
Cümlenin genelindeki anlam akışı incelendiğinde yazarın güncel konulara yer vermesi, okurun ilgisini çekmeye yönelik bir amaca hizmet etmektedir. Dolayısıyla ilk boşluğa amaç bildiren 'çekmek' sözcüğü gelmelidir. Cümlenin devamındaki 'ulaşmayı' ifadesi ve dolaylı aktarım yapısı göz önüne alındığında, ikinci boşluğa da bu hedefi tamamlayacak şekilde üçüncü şahıs dolaylı aktarım eki alan 'hedeflediğini' sözcüğü getirilmelidir. Bu sayede cümle hem anlamsal hem de dil bilgisi bakımından kusursuz bir biçimde tamamlanmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin ilk kısmındaki anlam ilişkisini belirlemek.
Yazarın güncel konulara yer vermesi, okurun ilgisini çekmeye yönelik bir amaç taşımaktadır. Bu nedenle ilk boşluğa amaç bildiren 'çekmek' kelimesi getirilmelidir.
Yazarın eyleminin gerekçesini (nedenini) değil, varmak istediği hedefi (amacını) tespit etmek doğru sözcüğü seçmemizi sağlar.
2
Cümlenin ikinci kısmındaki dil bilgisi ve anlam uyumunu kontrol etmek.
Cümle dolaylı anlatım ('...belirtmiştir') ile bittiği için aktarılan ifadenin dolaylı anlatıma uygun şekilde 'hedeflediğini' olarak tamamlanması gerekir.
Doğrudan aktarım ile dolaylı aktarım biçimlerinin birbiriyle karıştırılmasını önlemek ve cümlede dil bilgisi uyumunu sağlamak.

Key Concept

Cümle tamamlama sorularında anlamsal (neden-sonuç, amaç-sonuç) ve yapısal (doğrudan/dolaylı aktarım) uyumun sağlanması.
PreviousPage 32 / 338Next