Sözcükte Anlam

Aşağıdaki cümlelerde geçen koyu yazılı mecaz anlamlı sözcükleri, cümledeki kullanım alanlarına göre sağdaki anlam tanımlarıyla eşleştiriniz.

Sanatçı, atölyesindeki dağınık masanın (I)gözünden çıkardığı eski fırçaları tek tek temizlemeye başladı. Tuvalin karşısına geçip ilk darbeyi vurmadan önce pencereden sızan (II)ışığın odadaki nesneler üzerindeki yansımasını izledi. Dışarıda, sonbaharın (III)ılık rüzgârıyla savrulan sararmış yapraklar uçuşuyordu. Bu sakin günün ardında gizlenen hüznü, fırçasının ucundaki boyalarla tuvalde (IV)şekillendirmeye hazırlanıyordu. Ancak içindeki kararsızlık, atacağı her adımın önüne görünmez bir (V)duvar örüyordu.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

Terim anlam; bir bilim, sanat, meslek dalı ya da çeşitli çalışma alanlarıyla ilgili özel ve belirli kavramları karşılayan sözcüklerin kazandığı anlamdır. Bir sözcüğün terim anlamlı sayılabilmesi için o alana özgü bilimsel veya teknik bir kavramı doğrudan karşılaması gerekir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır?

Deyim aktarması (anlam aktarması); bir sözcüğün benzetme amacı güdülerek kendi anlam alanının dı��ına çıkarılması ve başka bir kavramı karşılayacak şekilde kullanılmasıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim aktarması vardır?

(I) Şair, uzun bir aradan sonra yayımladığı bu şiir kitabında dilin alışılagelmiş sınırlarını aşmayı hedefliyor. (II) Ülkemizdeki birçok önemli kalem, şairin bu çalışmasıyla yeni bir başarıya imza attığını belirtiyor. (III) Kitaptaki şiirlerin bütününde yalnızlık ve ayrılık gibi bireysel temalar, oldukça sade bir dille işlenmiş. (IV) Dizelerin arasına ustalıkla serpiştirilen ılık feryatlar, eserin lirik havasını daha da belirginleştiriyor. (V) Şair, şiirlerinde yerel unsurları evrensel değerlerle harmanlayarak kendine özgü bir dünya kuruyor.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde deyim aktarmas�� (anlam aktarması) vardır?

Sözcüklerin cümle içinde kazandığı anlam özellikleri, onların gerçek, yan, mecaz veya terim anlam kategorilerinden hangisine ait olduğunu belirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içinde verilen sözcük terim anlamıyla kullanılmıştır?

Deyim aktarması (anlam aktarması); bir sözcüğün benzetme amacı güdülerek kendi anlam alanının dışına çıkarılması ve başka bir kavramı karşılayacak şekilde kullanılmasıdır. Ad aktarması (mecazımürsel) ise aralarında benzerlik ilgisi kurulmaksızın, bir kavramın çeşitli ilişkilerle başka bir kavram yerine kullanılmasıdır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim aktarması vardır?

Edebî metinlerde ve günlük konuşma dilinde, anlatımı daha etkili kılmak amacıyla bir duyuya ait kavramın başka bir duyu için kullanılmasına ya da doğa ile insan arasında nitelik aktarımı yapılmasına anlam (deyim) aktarması denir.

Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlam aktarması yapılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, ait oldukları bilim veya sanat dallarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Modern çağın getirdiği yoğun bilgi bombardımanı altında insan, zihnini dinlendirecek alanlar bulmakta zorlanıyor. Bu durum, bireyin kendi iç sesini duymasını ve düşüncelerini damıtmasını neredeyse imkânsız hale getiriyor.

Bu cümledeki altı çizili sözün anlamca yerini tutabilecek bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Sanatçının yapıtlarında görülen o yalınkat söyleyiş, ilk bakışta okura basit ve sıradan gelse de derinlemesine bir tahlille incelendiğinde eserin içinde barındırdığı zengin çağrışım dünyasını ele verir.

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün yerine anlamca aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

(I) Modern şehir hayatının gürültüsünden kaçıp sığındığımız bu Ege köyü, bize unuttuğumuz pek çok değeri yeniden hatırlattı. (II) Güneşin ilk ışıklarıyla uyanıp penceremizi açtığımızda, karşı dağların sırtında asılı duran sis bulutunu izledik. (III) Tüm mahalle, belediyenin düzenlediği yaz şenliğine katılmak için akşam saatlerinde meydanda toplanmıştı. (IV) Akşamüstü deniz kenarına indiğimizde, dalgaların kıyıdaki kayalara fısıldadığı o eski melodiyi dinledik. (V) Burada geçirdiğimiz her gün, zihnimizdeki tüm yorgunluğu adeta bir silgi gibi silip süpürdü.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde deyim aktarması (anlam aktarması) yapılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerde koyu belirtilen sözcükleri, cümledeki bağlamsal anlamlarını en iyi karşılayan yakın veya eş anlamlı karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Anlatıma canlılık ve etkileyicilik kazandırmak amacıyla sözcüklerin bilinen anlam sınırları aşılarak başka kavram veya varlıkların yerine kullanılması durumuna deyim aktarması adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu söz sanatına yer verilmiştir?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcük veya söz öbeklerini, cümledeki bağlamsal anlamlarını en iyi karşılayan açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Yazar, roman kahramanlarının iç dünyalarını betimlerken psikolojik analizleri anlatının akışına öyle güzel yedirmiş ki okur hiçbir yerde didaktik bir üslupla karşılaşmıyor.

Bu cümledeki altı çizili sözün anlamca yerini tutabilecek bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Edebî metinlerde sanatçılar, dilin yerleşik sınırlarını esneterek sözcükler arasında alışılmamış bağlar kurarlar. Bu bağlar kurulurken kimi zaman insana, hayvana veya doğadaki diğer ögelere ait özellikler başka varlıklara aktarılır.

Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlam aktarmasına yer verilmiştir?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki bağlamsal anlamlarını karşılayan açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Yazarın, yabancı edebiyatlardan yaptığı çevirilerde kendi dilinin inceliklerini koruyarak o metinleri içselleştirmesi, onun başarılı bir çevirmen olmasını sağlamıştır.

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün anlamca yerini tutabilecek bir sözcük aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Yansıma sözcükler, doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşur ve cümlede isim, sıfat, zarf ya da eylem gibi farklı görevlerde kullanılabilir. Ayrıca yansıma sözcükler yapım eki alarak türetilebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansımadan türemiş bir sözcük, sıfat görevinde kullanılmıştır?