Soru

Zorluk: OrtaNeoklasik Örgüt Teorileri

Bir üretim işletmesinde yönetim, çalışanların verimliliğini artırmak amacıyla en modern teknik yöntemleri uygulamaya koymuş ve yüksek bir 'parça başı ücret' sistemi belirlemiştir. Ancak yapılan gözlemler sonucunda, çalışanların bireysel olarak daha fazla kazanma imkânı olmasına rağmen, kendi aralarında belirledikleri bir üretim kotasını aşmadıkları ve bu kotanın üzerine çıkan arkadaşlarını 'hız kesici' veya 'fazla çalışkan' gibi sıfatlarla dışladıkları saptanmıştır. Neoklasik Örgüt Teorisi (İnsan İlişkileri Yaklaşımı) ilkeleri çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Üretim sürecindeki teknik yetersizlikler ve makine parkurunun iş akışını yavaşlatması
  2. B
    Çalışanların rasyonel birer 'ekonomik insan' olarak maddi çıkarlarını maksimize etme çabası
  3. İnformel grup standartlarının ve grup içi sosyal kontrol mekanizmalarının birey üzerindeki etkisiCevap
  4. D
    İş bölümü ve uzmanlaşmanın artması sonucu çalışanlarda görülen fiziksel yorgunluk ve bıkkınlık
  5. E
    Hiyerarşik yapının ve dikey iletişim kanallarının zayıf olması nedeniyle oluşan disiplin sorunları

Cevap

Temel neden, grup tarafından oluşturulan informel standartlar ve bu standartlara uyulmasını sağlayan sosyal kontrol mekanizmalarıdır.
Neoklasik Örgüt Teorisi, Hawthorne Araştırmaları sonucunda örgütün bir 'sosyal sistem' olduğunu ve resmi (formel) yapının içinde bir de 'informel yapı' (arkadaşlık grupları, kayıt dışı ilişkiler) bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu yapı içerisinde grup üyeleri kendi üretim standartlarını belirler ve bu kurallara uymayanları sosyal baskı yoluyla kontrol altında tutarlar. Doğru cevap olan seçenek, bu informel standartların ve sosyal kontrolün bireysel ekonomik çıkarların önüne geçebileceğini doğru şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Çalışan davranışını analiz etme
Çalışanların ekonomik çıkar yerine grup üyeliği ve kabulünü tercih ettikleri görülmektedir.
Parça başı ücret sistemine rağmen üretimin kısıtlanması, motivasyonun sadece maddi olmadığını gösterir.
2
Bulguyu kuramsal olarak eşleştirme
Bu durum Hawthorne Araştırmaları'nın 'Seri Bağlama Gözlem Odası' evresinde saptanan informel grup normları ile örtüşmektedir.
Neoklasik teori, örgütü sadece teknik bir yapı değil, aynı zamanda bir sosyal sistem olarak ele alır.

Anahtar Kavram

İnformel Grup Normları ve Sosyal İnsan (Social Man)

Alternatif Yöntem

Klasik ve Neoklasik teorilerin 'insan' varsayımlarını karşılaştırarak; eğer davranış rasyonel bir ekonomik çıkarla açıklanamıyorsa (para kazanma şansı varken kısıtlanıyorsa), cevabın 'sosyal/psikolojik' temelli olması gerektiğini düşünebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla