Soru

Zorluk: ZorNormal Çalışma Süresi ve Denkleştirme

Bir metal fabrikasında işveren ve işçiler yazılı olarak anlaşarak 22 aylık bir denkleştirme dönemi belirlemişlerdir. Bu dönem içerisinde yoğun çalışma yapılan bir haftada işçinin toplam çalışma süresi 5252 saat olarak gerçekleşmiş, ancak bu haftanın bir iş gününde 1212 saat çalışma yaptırılmıştır. Denkleştirme dönemi sonundaki haftalık ortalama çalışma süresi ise 4545 saat olarak hesaplanmıştır. 48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu çalışma düzeni ve ücretlendirme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Günlük 1111 saatlik mutlak çalışma sınırı aşıldığı için, haftalık ortalama 4545 saati aşmasa dahi 1111 saati aşan 11 saatlik kısım fazla çalışma sayılır ve zamlı ödenmelidir.Cevap
  2. B
    Denkleştirme dönemi sonunda haftalık ortalama çalışma süresi 4545 saati aşmadığı için yapılan tüm çalışmalar normal çalışma sayılır ve herhangi bir ek ücret ödenmez.
  3. C
    Toplu iş sözleşmesi bulunmayan işyerlerinde denkleştirme süresi en fazla 11 ay olarak belirlenebileceğinden, yapılan 22 aylık uygulama tamamen geçersizdir.
  4. D
    Haftalık çalışma süresi olan 4545 saatin aşıldığı tüm haftalar için, dönem sonundaki ortalamaya bakılmaksızın fazla çalışma ücreti ödenmesi zorunludur.
  5. E
    Toplu iş sözleşmesi ile belirlenmiş olsa dahi denkleştirme süresi hiçbir koşulda 33 ayı geçemeyeceği için yapılan uygulama kanuna aykırıdır.

Cevap

Günlük 11 saatlik mutlak çalışma sınırı aşıldığı için, haftalık ortalama 45 saati aşmasa dahi 11 saati aşan süre fazla çalışma sayılır ve zamlı ödenmelidir.
Denkleştirme (yoğunlaştırılmış çalışma) uygulamasında temel kural, belirlenen dönem içerisindeki haftalık ortalama çalışma süresinin 4545 saati aşmamasıdır. Ancak bu uygulama sırasında günlük çalışma süresinin 1111 saati aşamayacağı kuralı mutlak bir sınırdır. Senaryoda haftalık ortalama 4545 saat olarak korunmuş olsa da, bir iş gününde yapılan 1212 saatlik çalışma bu sınırı ihlal etmiştir. Dolayısıyla 1111 saati aşan 11 saatlik kısım fazla çalışma sayılır ve zamlı ödenmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Denkleştirme süresinin geçerliliğini kontrol etme
Metal fabrikasında bireysel anlaşma ile 22 aylık süre yasaldır (48574857 Md. 6363).
Bireysel sözleşmelerle denkleştirme süresi en fazla 22 ay olabilir.
2
Günlük çalışma süresini denetleme
İşçi bir günde 1212 saat çalıştırılmıştır.
Denkleştirme döneminde dahi günlük çalışma süresi 1111 saati aşamaz.
3
Ücretlendirme sonucuna varma
1211=112 - 11 = 1 saatlik fazla çalışma ücreti ödenmelidir.
Haftalık ortalama 4545 saat olsa bile, günlük 1111 saatlik tavanın aşılması fazla çalışma olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Denkleştirme döneminde günlük 11 saatlik mutlak çalışma sınırı

Alternatif Yöntem

Denkleştirme sorularında önce sürenin (2 ay/4 ay) yasallığını, ardından günlük sınırın (11 saat) aşılıp aşılmadığını kontrol etmek en güvenli yöntemdir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla