Examkin

Soru

Zorluk: OrtaFazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma

48574857 sayılı İş Kanunu uyarınca, haftalık normal çalışma süresinin iş sözleşmesiyle 4040 saat olarak belirlendiği bir işyerinde çalışan işçi, bir hafta içerisinde toplam 4848 saat çalışmıştır. İşçi, bu çalışmaların karşılığını zamlı ücret yerine serbest zaman olarak kullanmak istediğini işverene bildirmiştir.

Buna göre, işçinin hak kazandığı toplam serbest zaman süresi ve bu sürenin kullanımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. 1010 saat 4545 dakika serbest zaman kazanır ve bu süreyi altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.Cevap
  2. B
    1212 saat serbest zaman kazanır ve bu süreyi altı ay zarfında kullanır.
  3. C
    1010 saat 4545 dakika serbest zaman kazanır ve bu süreyi iş sözleşmesi devam ettiği sürece dilediği bir tarihte kullanır.
  4. D
    1111 saat 1515 dakika serbest zaman kazanır ve bu süreyi altı ay zarfında kullanır.
  5. E
    1010 saat serbest zaman kazanır ve bu süreyi denkleştirme süresi olan iki ay içinde kullanır.

Cevap

İşçi toplamda 1010 saat 4545 dakika serbest zaman kazanır ve bu süreyi 66 ay içinde, ücretinden herhangi bir kesinti yapılmaksızın kullanır.
Doğru yanıt, hem fazla sürelerle çalışma (4040-4545 saat arası) hem de fazla çalışma (4545 saat üzeri) sürelerini doğru oranlarla (1:1,251:1,25 ve 1:1,501:1,50) hesaplamakta ve kanunda öngörülen 66 aylık kullanım süresini doğru belirtmektedir. İşçi, 4040-4545 arası 55 saat için toplam 66 saat 1515 dakika, 4545-4848 arası 33 saat için ise toplam 44 saat 3030 dakika serbest zaman kazanarak toplamda 1010 saat 4545 dakikaya ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Fazla sürelerle çalışma ve fazla çalışma sürelerini belirle.
Haftalık 4040 saatlik sözleşme süresinden yasal sınır olan 4545 saate kadar olan kısım: 45−40=545 - 40 = 5 saat (Fazla sürelerle çalışma). 4545 saatin üzerindeki kısım: 48−45=348 - 45 = 3 saat (Fazla çalışma).
İş Kanunu'na göre haftalık 4545 saate kadar olan artışlar fazla sürelerle çalışma, 4545 saati aşanlar ise fazla çalışmadır.
2
Her bir çalışma türü için serbest zaman karşılığını hesapla.
Fazla sürelerle çalışma için: 5×15 \times 1 saat 1515 dakika (7575 dakika) = 375375 dakika. Fazla çalışma için: 3×13 \times 1 saat 3030 dakika (9090 dakika) = 270270 dakika.
Kanun gereği fazla sürelerle çalışmada her saat için 1515 dakika, fazla çalışmada ise her saat için 3030 dakika ek serbest zaman verilir.
3
Toplam süreyi hesapla ve kullanım şartını ekle.
Toplam: 375+270=645375 + 270 = 645 dakika. 645/60=10645 / 60 = 10 saat 4545 dakika. Kullanım süresi: 66 ay.
Hak edilen toplam serbest zaman süresi altı ay içinde kullanılmalıdır.

Anahtar Kavram

Fazla sürelerle çalışma (sözleşme süresi ile 4545 saat arası) ve fazla çalışma (4545 saat üzeri) arasındaki ücret/zaman farkı ve serbest zaman kullanım usulü.
Bu soruyu puanla

Konular

Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma

Bu konudan daha fazla soru