Haftalık çalışma süresinin saat olarak kararlaştırıldığı kısmi süreli bir iş sözleşmesi ile çalışan bir işçi, iş yoğunluğu nedeniyle bir hafta boyunca toplam saat çalışmıştır. İşçi, bu çalışmaları karşılığında zamlı ücret ödenmesi yerine serbest zaman kullanmak istediğini işverene yazılı olarak bildirmiştir. Söz konusu işçinin, bu çalışmasından önce o takvim yılı içinde yapmış olduğu toplam fazla çalışma (haftalık saati aşan çalışma) süresi ise saattir.
4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, işçinin hak ettiği toplam serbest zaman süresi ve yıllık fazla çalışma sınırı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- İşçiye toplam saat dakika serbest zaman kullandırılmalıdır; ancak bu haftaki çalışma ile birlikte yıllık saatlik fazla çalışma sınırı aşılmıştır.Cevap
- Bİşçiye toplam saat serbest zaman kullandırılmalıdır; yıllık saatlik sınır sadece kısmi süreli sözleşmelerdeki fazla sürelerle çalışmayı kapsar.
- Cİşçiye toplam saat dakika serbest zaman kullandırılmalıdır; yıllık saatlik sınır fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmanın toplamını kapsadığı için sınır çoktan aşılmıştır.
- Dİşçiye toplam saat serbest zaman kullandırılmalıdır; yıllık saatlik fazla çalışma sınırı mutlak bir sınır olmayıp işçinin yazılı rızası ile her zaman aşılabilir.
- Eİşçiye toplam saat dakika serbest zaman kullandırılmalıdır; haftalık saati aşan çalışmalar için serbest zaman hakkı bulunmamaktadır.
Cevap
İşçiye toplam saat dakika serbest zaman kullandırılmalı ve yıllık saatlik sınırın aşıldığı kabul edilmelidir.
İş kanununa göre haftalık saate kadar olan çalışmalar (fazla sürelerle çalışma) için serbest zaman saat dakika, saati aşan çalışmalar (fazla çalışma) için ise saat dakika olarak hesaplanır. Bu senaryoda saat fazla sürelerle çalışma ( saat) ve saat fazla çalışma ( saat) bulunmaktadır. Toplamda saat yani saat dakika yapar. Ayrıca yıllık saatlik sınır sadece haftalık saati aşan süreleri kapsadığından, işçinin önceki saatine bu haftaki saat eklenince saate ulaşılır ve yasal sınır aşılmış olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kısmi süreli çalışmada fazla sürelerle çalışma ve fazla çalışma ayrımı ile yıllık üst sınır uygulaması.