Bir kamu bankasının üst yönetim kurulu, yeni bir kredi paketinin risk analizini yapmak üzere 15 kişilik geniş bir uzman heyeti görevlendirmiştir. Çalışma süresince heyet üyeleri arasında hiçbir görüş ayrılığı yaşanmamış, kurum kültürüne bağlılık adına mevcut yönetim politikalarıyla çelişen veriler 'hata payı' olarak değerlendirilip rasyonalize edilmiş ve nihai rapor oybirliğiyle onaylanmıştır. Ancak uygulama aşamasında, raporda göz ardı edilen riskler nedeniyle büyük bir zarar oluşmuştur. Yapılan incelemede, bazı uzmanların rapor hazırlık sürecinde bireysel katkılarını minimumda tuttuğu ve 'nasılsa diğerleri detaylara bakıyordur' düşüncesiyle hareket ettiği saptanmıştır. Bu senaryoda gözlemlenen yönetsel zafiyetlerin psikolojik temelleri ve bunların grup içi dinamiklerle ilişkisi bağlamında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Grup üyelerinin 'nasılsa diğerleri detaylara bakıyordur' düşüncesiyle bireysel sorumluluklarını azaltmaları sosyal kaytarma (social loafing) örneğidir; bu durumun grubun homojenlik ve uyum baskısıyla birleşerek alternatif görüşleri dışlaması ise grup düşüncesi (groupthink) dinamiklerini yansıtmaktadır.Cevap
- BUzmanların mevcut politikalarla çelişen verileri 'hata payı' olarak nitelendirip rasyonalize etmeleri sosyal kaytarma belirtisidir; çünkü bu durum bireysel bilişsel çabanın grup içinde anonimleşerek azalmasından kaynaklanan bir süreçtir.
- CHeyet üyelerinin oybirliğiyle hareket etmesi, grup içi dinamiklerden ziyade Hawthorne yanilgisi kapsamında değerlendirilmeli; uzmanların izlendiklerini bildikleri için yönetimin beklentilerine uygun davranmaları sonucu oluşmuştur.
- DGrup büyüklüğünün artmasıyla ortaya çıkan bireysel performans düşüşü grup düşüncesi olarak tanımlanırken; aykırı fikirlerin dile getirilmemesi ve baskılanması sosyal kaytarma eğiliminin bir sonucudur.
- EKarşıt görüşlerin bastırılması ve grubun kendisini yanılmaz görmesi, sosyal kaytarma eğiliminin grup düzeyindeki rasyonel bir yansıması olup; bu durum bireylerin sorumluluk paylaşımını teknik olarak kolaylaştırmaktadır.