sonlarından ’lerin ortalarına kadar çalışma psikolojisi, büyük oranda Hugo Münsterberg’in öncülüğünü yaptığı ve bireysel yeteneklerin iş analiziyle eşleştirilmesine dayanan "psikoteknik" bir perspektifle yönetilmiştir. Ancak - yılları arasında yürütülen Hawthorne Araştırmaları, bu disiplinin teorik zemininde köklü bir paradigma değişimine yol açmıştır.
Bu tarihsel dönüşümün özü ve Hawthorne Araştırmaları'nın çalışma psikolojisi literatürüne kazandırdığı en temel çıkarım dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi "beşeri ilişkiler" ekolünün klasik yönetim ve psikoteknik anlayıştan ayrıldığı temel noktayı temsil eder?
- Aİş yerindeki verimlilik artışının, aydınlatma ve dinlenme araları gibi fiziksel çalışma koşullarının optimizasyonuyla doğrudan orantılı olduğunun deneysel olarak kanıtlanması.
- Çalışanların davranış ve performans düzeylerinin, teknik yetkinliklerinden veya fiziksel kapasitelerinden ziyade, içinde bulundukları sosyal grubun normları ve informel organizasyon yapısı tarafından şekillenmesi.Cevap
- CHugo Münsterberg'in savunduğu "en iyi iş için en iyi insan" ilkesinin, zeka ve kişilik testleri aracılığıyla mutlak verimliliği sağlayan yegane yöntem olarak kabul edilmesi.
- DBireyin sadece "ekonomik insan" (homo economicus) varsayımıyla hareket ettiği ve maddi teşviklerin motivasyonu belirleyen tek değişken olduğunun saptanması.
- EZaman ve hareket etütleri ile iş basitleştirme tekniklerinin, çalışanlardaki psikolojik yorgunluk ve monotonluğu tamamen ortadan kaldırdığının metodolojik olarak gösterilmesi.
Cevap
Çalışanların davranış ve performans düzeylerinin sosyal grup normları ve informel organizasyon yapısı tarafından şekillenmesi
Doğru seçenek, Hawthorne Araştırmaları'nın çalışma psikolojisinde yarattığı en büyük devrimi ifade etmektedir. Klasik yönetim anlayışı bireyi rasyonel ve ekonomik bir varlık olarak görürken, Elton Mayo ve arkadaşları iş yerinin bir 'sosyal sistem' olduğunu, çalışanların teknik becerilerinden ziyade grubun kabul ettiği çalışma standartlarına (informel normlara) uyma eğiliminde olduğunu kanıtlamıştır. Bu durum, 'Ekonomik İnsan' modelinden 'Sosyal İnsan' modeline geçişi temsil eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sosyal Sistem ve İnformel Organizasyon