Soru

Zorluk: OrtaÇalışma Psikolojisinin Tarihsel Gelişimi

Hugo Münsterberg tarafından 19131913 yılında yayımlanan *Psychology and Industrial Efficiency* adlı eserle temelleri atılan ve başlangıçta bireysel yetenekler ile iş analizi (psikoteknik) üzerine yoğunlaşan çalışma psikolojisi, 19201920’lerin sonundan itibaren önemli bir paradigma değişimi yaşamıştır. Bu değişimin en somut göstergesi olan Hawthorne Araştırmaları (19241924-19321932), o döneme kadar hâkim olan "çalışan verimliliğinin sadece fiziksel koşullar ve ekonomik ödüllerle sağlanabileceği" varsayımını sarsmıştır.

Buna göre Hawthorne Araştırmaları'nın sonuçları dikkate alındığında, çalışma psikolojisinin tarihsel gelişimindeki en temel paradigma değişimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Verimlilik artışının temel nedeninin aydınlatma, ısıtma ve mola süreleri gibi fiziksel çalışma ortamı iyileştirmeleri olduğunun kanıtlanması
  2. B
    Bireyin işe uyumunun sadece zekâ ve kişilik testleri gibi psikometrik ölçümlerle (psikoteknik) belirlenebileceği anlayışının pekişmesi
  3. İş yerindeki verimliliğin sosyal ilişkiler, çalışanların önemsenme duygusu ve grup dinamikleri gibi psikolojik faktörlere dayandığının anlaşılmasıCevap
  4. D
    Araştırma yöntemlerinde deneysel modeller yerine sadece korelasyonel gözlemlerin kullanılmasının yeterli olduğu sonucuna varılması
  5. E
    Çalışanların motivasyonunun yalnızca yüksek ücret ve parça başı ödeme sistemleriyle (ekonomik insan) sürdürülebileceğinin doğrulanması

Cevap

İş yerindeki verimliliğin sosyal ilişkiler, çalışanların önemsenme duygusu ve grup dinamikleri gibi psikolojik faktörlere dayandığının anlaşılması
Doğru cevap, Hawthorne Araştırmaları'nın çalışma psikolojisi tarihindeki asıl katkısını ifade etmektedir. Bu çalışmalar, çalışanların sadece 'ekonomik insan' (homo economicus) olmadığını; onların sosyal ihtiyaçları, grup aidiyetleri ve yönetim tarafından kendilerine gösterilen ilginin (Hawthorne Etkisi) verimlilik üzerinde fiziksel şartlardan çok daha etkili olduğunu bilimsel olarak kanıtlamıştır. Bu durum, Münsterberg ve Taylor'ın temsil ettiği Klasik yaklaşımdan, Mayo'nun temsil ettiği Beşeri İlişkiler yaklaşımına geçişi sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel süreci analiz etme
Çalışma psikolojisinin Münsterberg (1913) ile başlayan ilk evresinin 'psikoteknik' ve verimlilik odaklı olduğu belirlendi.
Soruda verilen tarihsel arka planı anlamak için ilk aşamadır.
2
Hawthorne Araştırmaları'nın (1924-1932) bulgularını değerlendirme
Deneylerde fiziksel şartlar (aydınlatma gibi) kötüleşse bile verimliliğin arttığı, bunun nedeninin işçilerin 'izlendiklerini ve önemsendiklerini' hissetmeleri olduğu saptandı.
Klasik yaklaşımdan Beşeri İlişkiler yaklaşımına geçişin temel nedenini belirlemek gerekir.
3
Paradigma değişimini tanımlama
Odak noktasının 'fiziksel ve ekonomik faktörlerden' 'sosyal ve psikolojik faktörlere' kaydığı sonucuna ulaşıldı.
Çalışma psikolojisi tarihindeki en büyük kırılma noktası olan sosyal faktörlerin keşfi doğru cevabı oluşturur.

Anahtar Kavram

Hawthorne Etkisi ve Beşeri İlişkiler Akımına Geçiş
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla