Soru

Zorluk: Çok zorFazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma

48574857 sayılı İş Kanunu kapsamında, haftalık normal çalışma süresi iş sözleşmesiyle 3232 saat olarak belirlenen bir işçi, işyerindeki teknik bir arıza nedeniyle bir hafta boyunca toplam 5151 saat çalışmıştır. İşçi, bu yıl içerisinde daha önce toplam 264264 saat ek çalışma (fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma toplamı) gerçekleştirmiştir. İşçi, bu haftaki çalışmasının 4545 saate kadar olan kısmı için 'serbest zaman' hakkını kullanmayı, 4545 saati aşan kısmı için ise 'ücret' almayı tercih ettiğini işverene yazılı olarak bildirmiştir.

Buna göre, işçinin bu haftaki çalışmasıyla ilgili yasal hakları ve süre sınırlamaları hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşçiye 4545 saate kadar olan çalışması karşılığında 1616 saat 1515 dakika serbest zaman kullandırılmalı, 4545 saati aşan 66 saatlik çalışması için ise %50\%50 zamlı ücret ödenmelidir; hak edilen serbest zaman 66 ay içinde kullanılmalıdır.Cevap
  2. B
    İşçiye 4545 saate kadar olan 1313 saatlik çalışması karşılığında 1919 saat 3030 dakika serbest zaman kullandırılmalı, 4545 saati aşan çalışması için %50\%50 zamlı ücret ödenmelidir.
  3. C
    İşçiye 4545 saate kadar olan çalışması karşılığında 1616 saat 1515 dakika serbest zaman verilmeli; 4545 saati aşan 66 saatlik çalışması için ise %25\%25 zamlı ücret ödenmelidir.
  4. D
    Yıllık 270270 saatlik sınır aşıldığı için işçinin 4545 saati aşan çalışmaları geçersiz sayılır ve sadece 4545 saate kadar olan çalışması için %25\%25 zamlı ücret ödenir.
  5. E
    İşçiye 4545 saate kadar olan çalışması için 1313 saat serbest zaman verilmeli; 4545 saati aşan çalışması için zamlı ücret ödenmeli ancak serbest zaman 11 yıl içinde kullanılmalıdır.

Cevap

İşçinin 4545 saate kadar olan 1313 saatlik fazla sürelerle çalışması için 1616 saat 1515 dakika serbest zaman verilmesi ve 4545 saati aşan 66 saatlik fazla çalışması için %50\%50 zamlı ücret ödenmesi gerekir; bu serbest zaman 66 ay içinde kullanılmalıdır.
İş sözleşmesinde haftalık çalışma süresi 3232 saat olarak belirlendiği için, bu süreden 4545 saate kadar olan 1313 saatlik kısım 'fazla sürelerle çalışma' kapsamına girer. İşçi bu kısım için serbest zaman talep ettiğinden, her saat için 11 saat 1515 dakika üzerinden toplamda 1616 saat 1515 dakika serbest zaman kazanır. 4545 saati aşan 66 saatlik (514551-45) kısım ise 'fazla çalışma'dır ve bu kısım için ücret talep ettiğinden, saatlik ücreti %50\%50 zamlı olarak ödenmelidir. Kanuna göre serbest zamanın kullanım süresi 66 aydır.

Adım Adım Çözüm

1
Çalışma türlerini sürelerine göre ayrıştırın.
32-45 saat arası: 13 saat (Fazla sürelerle çalışma); 45-51 saat arası: 6 saat (Fazla çalışma).
Sözleşme ile belirlenen süre ile yasal sınır (45 saat) arasındaki fark farklı, yasal sınırı aşan kısım farklı hesaplanır.
2
Fazla sürelerle çalışma için serbest zaman hesabını yapın.
13 saat x 1 saat 15 dakika = 16 saat 15 dakika.
Fazla sürelerle çalışmada her 1 saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman hakkı doğar.
3
Fazla çalışma için ücret artış oranını belirleyin.
Saatlik ücretin %150'si (%50 zamlı).
45 saati aşan her 1 saat fazla çalışma için ücret %50 zamlı ödenir.
4
Serbest zamanın kullanım süresini ve yıllık sınırı kontrol edin.
Kullanım süresi: 6 ay. Yıllık sınır (270 saat) aşılsa dahi ücret/zaman hakkı bakidir.
İş Kanunu Md. 41 uyarınca serbest zaman 6 ay içinde kullandırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Ayrımı
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla