Yapısal İşsizlik

Gelişmiş bir ekonomide dijitalleşme ve yapay zekâ teknolojilerinin üretim süreçlerine hızla entegre edilmesi sonucunda, rutin ve düşük vasıflı işlerde çalışan işgücüne olan talebin daralmasına karşın; veri analitiği, yazılım ve robotik sistem yönetimi gibi alanlarda çok sayıda boş iş pozisyonu ($açık$ $iş$) oluşmuştur. Hükümetin toplam talebi canlandırmaya yönelik genişlemeci mali teşviklerine rağmen, işsizlik oranında anlamlı bir düşüşün gerçekleşmediği ve işverenlerin aradığı nitelikli işgücünü bulamadığı gözlemlenmiştir.

Bu senaryoda betimlenen işsizlik olgusu ve çözüm stratejileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşgücü piyasasında, mevcut işgücünün sahip olduğu uzmanlık alanları ile piyasadaki açık işlerin (boş iş pozisyonları) gerektirdiği nitelikler arasındaki uyuşmazlığın; teknolojik değişim, sektörel dönüşüm veya üretim süreçlerindeki köklü farklılaşmalar nedeniyle derinleşmesi "yapısal işsizlik" olarak tanımlanır. Buna göre, yapısal işsizliğin friksiyonel (geçici) işsizlikten ayrıldığı temel nokta ve bu tür işsizliği azaltmaya yönelik en rasyonel kamu politikası aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Bir ekonomide toplam talep düzeyi yeterli olmasına rağmen; asgari ücret düzenlemeleri, güçlü sendikal faaliyetler veya etkin ücret (efficiency wage) uygulamaları gibi kurumsal faktörlerin ücretleri piyasa denge seviyesinin üzerinde tutması nedeniyle ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomide toplam talep düzeyinin tam istihdamı sağlayacak seviyede bulunmasına rağmen; üretim teknolojisindeki köklü değişimlerin yarattığı mesleki beceri uyuşmazlığı ve işgücünün gerileyen sektörlerden büyüyen sektörlere coğrafi olarak yer değiştirememesi sonucu ortaya çıkan, genellikle uzun süreli olan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ülkede kömür madenciliği sektörünün ekonomik önemini kaybetmesi ve bölgedeki madenlerin kapatılması sonucunda, bu alanda uzmanlaşmış işgücünün başka bölgelerde gelişen hizmet sektöründeki yeni iş pozisyonlarına gerek beceri uyuşmazlığı gerekse yer değiştirme maliyetleri nedeniyle geçememesi durumunda ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışma ekonomisi literatüründe; firmaların asimetrik bilgi sorununu aşmak, 'ahlaki tehlike' (moral hazard) riskini azaltmak ve en yetenekli işçileri cezbetmek amacıyla denge ücretinin ($W^*$) üzerinde bir reel ücret düzeyi belirlemeleri, emek piyasasında sürekli bir işsizlik stoku yaratmaktadır. Bu kurumsal rijitlikten kaynaklanan işsizlik türü ve piyasa dengesi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide toplam talep düzeyinin tam istihdamı sağlayacak seviyede bulunmasına rağmen; işgücünün coğrafi olarak iş fırsatlarının yoğunlaştığı bölgelere transferini engelleyen yüksek konut maliyetleri, sosyal çevreye olan bağımlılık ve ulaşım altyapısının yetersizliği gibi "mekansal uyumsuzluk" (spatial mismatch) faktörleri nedeniyle işsizliğin kronikleşmesi durumunda, bu işsizlik türü ve literatürde önerilen temel çözüm politikası aşağıdakilerden hangisidir?

Emek piyasasında ücretlerin piyasa temizleyici (market-clearing) seviyenin altına inmesini engelleyen; işverenlerin rasyonel bir tercih olarak 'ahlaki tehlike' sorununu önlemek için yüksek ücret ödemesi (Etkin Ücret Teorisi) veya mevcut çalışanların pazarlık güçlerini kullanarak işsizlerin istihdama katılımını kısıtlaması (İçeridekiler-Dışarıdakiler Modeli) gibi mekanizmalar literatürde geniş yer tutmaktadır. Buna göre, söz konusu mekanizmaların yarattığı işsizlik olgusu ve makroekonomik etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir ekonomide toplam talep düzeyinin potansiyel hasıla ($Y_p$) seviyesini destekleyecek ölçüde yüksek olmasına karşın; üretim teknolojisindeki hızlı dönüşümün (skill-biased technological change) yarattığı yeni beceri talebi ile mevcut işgücünün yetkinlikleri arasındaki 'niteliksel kopukluğun' kalıcı bir nitelik kazanması ve kurumsal faktörlerin ücret esnekliğini sınırlamasıyla karakterize edilen işsizlik türü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lilien (1982) tarafından geliştirilen 'Sektörel Kaymalar Hipotezi' (Sectoral Shifts Hypothesis) bağlamında; bir ekonomide toplam harcama düzeyi tam istihdam hasılası ile uyumlu olsa dahi, mal ve hizmet talebinin kompozisyonundaki kalıcı değişimlerin yarattığı yeni beceri gereksinimleri ile mevcut işgücünün yetkinliklerinin örtüşmemesi ve kurumsal engeller nedeniyle ortaya çıkan uzun dönemli işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışma ekonomisi literatüründe yapısal işsizlik ($structural$ $unemployment$), emek piyasasındaki arz ve talep arasındaki temel uyumsuzluklardan ve kurumsal katılıklardan kaynaklanan kronik bir olgu olarak tanımlanmaktadır. Bir ekonomide toplam talep düzeyinin tam istihdam hasılasını ($Y_p$) destekleyecek seviyede olmasına rağmen yapısal işsizliğin varlığı ve bu durumun ekonomi politikalarıyla ilişkisi bakımından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir ülkede sanayi üretiminde otomasyona ve robotik sistemlere geçilmesi sonucunda, sadece geleneksel yöntemlerle üretim yapabilen işçilerin işlerini kaybetmesi ve piyasanın talep ettiği yeni teknik becerilere sahip olmamaları nedeniyle ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Emek piyasasında toplam talep düzeyinin tam istihdamı sağlayacak seviyede olmasına rağmen; işgücünün sahip olduğu mesleki nitelikler veya coğrafi dağılımı ile açık iş pozisyonlarının ($vacancies$) gereklilikleri arasındaki kronik uyumsuzluk nedeniyle ortaya çıkan, genellikle işgücünün mobilitesinin artırılması ve yeniden eğitilmesini ($retraining$) zorunlu kılan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Emek piyasasında işgücü arzının sahip olduğu beceriler ile işgücü talebinin gerektirdiği nitelikler arasındaki uyuşmazlıklar veya işgücünün coğrafi olarak iş imkanlarının bulunduğu bölgelere mobilize olamaması nedeniyle ortaya çıkan, genellikle uzun süreli ve kronik bir yapı sergileyen işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomide meydana gelen teknolojik yenilikler sonucunda bazı mesleklerin geçerliliğini yitirmesi ve işgücünün sahip olduğu becerilerin yeni üretim tekniklerinin gerektirdiği niteliklerle uyuşmaması nedeniyle ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide toplam talep hacminin tam istihdam düzeyini sağlayacak yeterlilikte olmasına rağmen; üretim yapısındaki teknolojik değişimlerin yarattığı beceri uyuşmazlıkları, işgücünün coğrafi mobilitesinin (hareketliliğinin) düşük olması veya piyasadaki kurumsal katılıklar sebebiyle emek arzı ile talebinin birbiriyle örtüşememesi sonucu ortaya çıkan ve genellikle kronik bir nitelik taşıyan işsizlik türü aşağıdakilerinden hangisidir?

Bir ekonomide toplam talep hacmi tam istihdam düzeyini sağlayacak yeterlilikte olmasına rağmen; piyasadaki boş iş pozisyonlarının gerektirdiği uzmanlıklar ile iş arayanların sahip olduğu becerilerin birbiriyle örtüşmemesi durumunda ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Emek piyasasında işsizlik oranı ($u$) ile boş iş (açık iş) oranı ($v$) arasındaki ters yönlü ilişkiyi temsil eden Beveridge Eğrisi analizinde; konjonktürel dalgalanmalar eğri üzerinde hareketlere (movement) neden olurken, ekonomideki yapısal dönüşümler eğrinin konumunu değiştirmektedir. Buna göre, Beveridge Eğrisi'nin bir bütün olarak orijinden uzaklaşarak sağa-yukarı yönde kaymasına (shift) yol açan temel dinamik aşağıdakilerden hangisidir?

Emek piyasasında boş iş (vacancy) oranı ile işsizlik oranı arasındaki ilişkiyi analiz eden Beveridge Eğrisi'nin, toplam talep seviyesinde bir daralma olmaksızın orijinden uzaklaşarak sağa doğru kayması (outward shift) durumu gözlemlenmektedir. Bu kayma, işgücü piyasasındaki eşleşme etkinliğinin azaldığını ve iş arayanların becerileri ile işverenlerin talepleri arasındaki uyumsuzluğun derinleştiğini göstermektedir. Buna göre, söz konusu ekonomide artış gösteren işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Finans sektöründe yapay zeka ve dijital bankacılık teknolojilerinin hızla yaygınlaşması sonucunda; fiziksel şubelerde görev yapan personelin işlevini yitirmesi, ancak bu bireylerin yeni ortaya çıkan "veri analitiği" ve "siber güvenlik" gibi alanlar için gerekli teknik becerilere sahip olmamaları nedeniyle uzun süreli işsiz kalmaları durumu, aşağıdaki işsizlik türlerinden hangisiyle en iyi açıklanır?