Sendikaların Ekonomik Etkileri
117 soru
Sendikaların işletme performansı ve yatırım kararları üzerindeki etkilerini açıklayan 'ertelenmiş yatırım' (hold-up) problemi çerçevesinde, rasyonel bir firmanın sendikalı bir ortamda fiziksel sermaye yatırımlarını azaltma eğiliminde olmasının temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Emek piyasasında sendikaların ücret yapısı üzerindeki etkileri incelendiğinde; sendikalı ve sendikasız sektörler arasındaki ücret etkileşimi çeşitli kanallarla gerçekleşmektedir. Üretim teknolojisinin emeği sermaye ile ikame etmeye oldukça elverişli olduğu ve nihai ürün talebinin fiyat esnekliğinin yüksek olduğu bir piyasa yapısında; sendikanın başarılı bir toplu pazarlıkla nominal ücretleri ciddi oranda artırmasının, ekonomi genelindeki ücret yapısı ve sektörler arası ücret farkı () üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Sendikaların toplu iş sözleşmelerinde kıdem () ilkesini ön plana çıkarmasının, Richard Freeman ve James Medoff'un 'ayrılma-ses' () yaklaşımı çerçevesinde işgücü verimliliğine sağladığı olumlu katkı aşağıdakilerden hangisiyle açıklanmaktadır?
Richard Freeman ve James Medoff, sendikaların ekonomik etkilerini 'monopol yüzü' ve 'kolektif ses yüzü' olmak üzere iki boyutta incelemişlerdir. Bu yaklaşıma göre sendikalar; iş kurallarını katılaştırarak verimliliği düşürebileceği gibi, işgücü devrini azaltarak verimliliği artırabilirler. Freeman ve Medoff'un bu teorik çerçevesine göre, sendikalaşmanın bir işletmedeki işgücü verimliliği üzerindeki net etkisinin hangi yönde olacağını belirleyen temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Emek piyasasında sendikaların ekonomik etkileri incelendiğinde; sendikalı sektörde sağlanan ücret artışlarının bu sektördeki istihdamı azaltması ve işsiz kalan işçilerin sendikasız sektöre yönelerek orada emek arzını artırması sonucu sendikasız sektördeki ücretlerin düşmesi süreci aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Emek piyasasında sendikaların ücret düzeyi ve yapısı üzerindeki etkileri incelendiğinde; sendikalı sektörde elde edilen ücret artışlarının sendikasız sektördeki ücretleri ve genel ücret dağılımını farklı mekanizmalarla etkilediği görülmektedir. Buna göre, sendikaların sendikasız sektördeki ücretleri etkileme süreci ve ücret yapısı üzerindeki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Sendikaların toplu pazarlık sonucunda sendikalı sektörde elde ettiği ücret artışlarının bu sektörde istihdam daralmasına yol açtığı varsayılmaktadır. İşten çıkarılan bu işçilerin sendikasız sektöre geçerek orada emek arzını artırması ve sonuç olarak sendikasız sektördeki ücretlerin düşmesine neden olan süreç aşağıdakilerden hangisidir?
Sendikaların işletmelerin yatırım kararları üzerindeki etkileri incelendiğinde, toplu pazarlık sürecinde sendikaların gelecekteki yatırım getirilerinden pay talep etme potansiyeli firmaların sermaye birikimini olumsuz etkileyebilmektedir. Literatürde "ertelenmiş yatırım" (hold-up) problemi olarak adlandırılan bu durumun temel teorik dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
Sendikaların toplu pazarlık süreci sonunda elde ettikleri ücret artışlarının, piyasadaki istihdam seviyesi üzerinde yaratacağı daraltıcı etkinin (istihdam kaybı) en düşük düzeyde kalması beklenir? Aşağıdaki durumlardan hangisinde bu durum gerçekleşir?
Sendikaların faaliyet gösterdiği bir piyasada, sendika içi ücretlerin standartlaşması sonucu Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusuna yaklaşması (Gini katsayısının düşmesi) görülürken; sendikalı sektördeki yüksek ücretler nedeniyle daralan istihdam sonucu işçilerin sendikasız sektöre yönelerek burada emek arzını artırması ve ücretleri düşürmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?
Çalışma ekonomisi literatüründe sendikaların işlevi üzerine yapılan analizler, sendikalı işyerlerinde sosyal hakların ve iş güvenliği standartlarının sendikasız işyerlerine göre daha yüksek olduğunu, buna karşılık iş gücü devir oranının ise daha düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Freeman ve Medoff'un 'Kolektif Ses/Kurumsal Tepki' yaklaşımına göre, sendikaların çalışma koşullarını iyileştirerek bu sonuçlara yol açan temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
Çalışma ekonomisi literatüründe sendikaların gelir dağılımı üzerindeki etkileri; sendika içi ücret yapısı, sektörler arası ücret farkları ve emek piyasası dinamikleri çerçevesinde analiz edilmektedir. Buna göre, sendikaların faaliyet gösterdiği bir ekonomide Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusuna yaklaşmasına (gelir dağılımının iyileşmesine) katkı sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
Bir ekonomide faaliyet gösteren iki farklı işkoluna (X ve Y) ait bazı teknik ve piyasa verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:
| Ekonomik Gösterge | X İşkolu | Y İşkolu |
|---|---|---|
| Emeğin diğer üretim faktörleriyle ikame esnekliği | ||
| Üretilen nihai ürünün talep esnekliği |
Bu verilere dayanarak Hicks-Marshall türev talep yasaları çerçevesinde yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
Hicks-Marshall türev talep yasaları uyarınca, bir sendikanın toplu pazarlık sonucunda elde edeceği ücret artışının yol açacağı istihdam daralmasının sınırlı kalması ve sendikanın pazarlık gücünün artması için aşağıdaki iktisadi koşullardan hangisinin varlığı gereklidir?
Emek piyasasında sendikaların örgütlü olduğu (sendikalı) ve örgütlü olmadığı (sendikasız) iki ayrı sektör varsayıldığında, sendikaların ücret düzeyi ve yapısı üzerindeki ekonomik etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Sendikalı ve sendikasız sektörlerin bir arada bulunduğu bir emek piyasasında, sendikasız sektördeki işverenlerin, kendi çalışanlarının sendikalaşmasını önlemek amacıyla ücretleri sendikalı sektördeki düzeye yakınlaştırması 'tehdit etkisi' (threat effect) olarak tanımlanır. Hicks-Marshall türev talep yasaları çerçevesinde, bir sendikanın ücretleri istihdamda büyük bir daralmaya yol açmadan artırabilme gücünün (ve dolayısıyla bu tehdidin ciddiyetinin) en yüksek olması beklenen durum aşağıdakilerden hangisidir?
Sendikaların işletmelerin ekonomik performansı üzerindeki etkileri literatürde farklı kavramlarla açıklanmaktadır. Sendikal baskının işletme yönetimini daha rasyonel ve etkin çalışmaya zorlayarak verimliliği artırmasını ifade eden "şok etkisi" (shock effect) ile sendikanın gelecekteki yatırım getirilerine ortak olacağı beklentisinin işletmeyi yeni yatırımlardan caydırmasını ifade eden "ertelenmiş yatırım" (hold-up) problemi arasındaki farka dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Sendikaların emek piyasasındaki ücret düzeyleri ve yapısı üzerindeki etkileri; hem sendikalı sektördeki pazarlık gücünü belirleyen teknik unsurlar hem de bu gücün sendikasız sektöre olan yansımaları çerçevesinde analiz edilmektedir. Hicks-Marshall türev talep yasaları ve iki sektörlü emek piyasası modeli dikkate alındığında, sendikaların ücretler üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Emek piyasasında sendikaların ücret düzeyi ve yapısı üzerindeki dolaylı etkileri incelendiğinde; sendikalı sektörde sağlanan ücret artışlarının bu sektörde istihdamın daralmasına yol açması ve işsiz kalanların sendikasız sektöre yönelerek oradaki ücretleri düşürmesi (I) ile sendikasız sektördeki işverenlerin sendikalaşma baskısını kırmak amacıyla ücretlerini sendikalı sektör düzeyine yaklaştırması (II) durumları gözlemlenmektedir.
Buna göre, (I) ve (II) numaralı durumları tanımlayan kavramlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
Çalışma ekonomisi literatüründe sendikaların yarattığı ücret artışlarının, işletme yönetimini üretim sürecindeki ataleti kırmaya ve daha etkin yöntemler bulmaya zorlayarak verimliliği artırması 'şok etkisi' ( ) kavramı ile açıklanmaktadır. Buna göre, bir işletmede şok etkisinin verimlilik artışı yaratabilmesi için sendikalaşma öncesi dönemde aşağıdaki durumlardan hangisinin varlığı varsayılmaktadır?