Soru

Zorluk: OrtaBâb-ı Âli Baskını

1913 yılında gerçekleştirilen Bâb-ı Âli Baskını ile Kâmil Paşa hükûmeti düşürülmüş, yerine Mahmud Şevket Paşa hükûmeti kurulmuştur. Darbenin temel gerekçesi olarak "Edirne’nin Bulgarlara bırakılacağı" iddiası öne sürülmesine rağmen, yeni kurulan hükûmetin de Londra Antlaşması’nı imzalayarak Edirne’yi resmen kaybetmesi dikkate alındığında; bu askerî müdahalenin Osmanlı siyasi hayatındaki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin yönetimde tam denetim kurarak tek parti egemenliğini başlatmasıCevap
  2. B
    Osmanlı Devleti’nde parlamenter sistemin sona ererek mutlak monarşiye geri dönülmesi
  3. C
    Padişahın hükûmeti görevden alma yetkisinin anayasal güvence altına alınması
  4. D
    I. Balkan Savaşı’nın Osmanlı Devleti lehine sonuçlanmasının sağlanması
  5. E
    Ümmetçilik fikir akımının ilk kez devletin resmi politikası haline gelmesi

Cevap

İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin yönetimde tam denetim kurarak tek parti egemenliğini başlatması
Bâb-ı Âli Baskını, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin muhalif Kâmil Paşa hükûmetini devirerek yürütme organını tamamen kendi kontrolü altına aldığı bir dönüm noktasıdır. Bu olaydan sonra ülkede fiili olarak İttihat ve Terakki'nin tek parti egemenliği ve hegemonyası kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini analiz etme
Bâb-ı Âli Baskını, Türk tarihindeki ilk hükûmet darbesidir.
Müdahale doğrudan hükûmet merkezine yapılmış ve sadrazam istifaya zorlanmıştır.
2
Gerekçe ve sonuç arasındaki farkı değerlendirme
Edirne'nin kaybı bahane edilse de yeni hükûmet de Edirne'yi kaybetmiştir.
Bu durum, darbenin asıl amacının vatan kurtarmaktan ziyade iktidarı tamamen ele geçirmek olduğunu gösterir.
3
Siyasi yapıyı inceleme
Yönetimdeki muhalefet tasfiye edilmiş ve İttihat ve Terakki hakimiyeti başlamıştır.
Kâmil Paşa'nın (Hürriyet ve İtilaf yanlısı) yerine Mahmud Şevket Paşa'nın (İTC destekli) gelmesi bu sürecin başlangıcıdır.

Anahtar Kavram

Hükûmet Darbesi ve Tek Parti Hegemonyası

Daha Fazla Pratik

Bâb-ı Âli Baskını'nı, 31 Mart Vakası ile karşılaştırarak 'rejim değişikliği teşebbüsü' ile 'hükûmet darbesi' arasındaki farkları analiz ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla