Soru

Zorluk: OrtaBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti'nde II. Balkan Savaşı'nın yarattığı askeri başarısızlıklar ve Londra Konferansı sürecinde Edirne'nin Bulgaristan'a bırakılacağı endişesi üzerine, İttihat ve Terakki Cemiyeti mensupları tarafından gerçekleştirilen Bâb-ı Âli Baskını'nın siyasi tarihteki temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Mevcut meşrutiyet rejimini tamamen ortadan kaldırarak mutlak monarşiye dönmeyi amaçlayan bir rejim değişikliği girişimi olması
  2. Sadrazam Kamil Paşa hükümetinin silah zoruyla istifaya zorlanarak yerine Mahmud Şevket Paşa kabinesinin kurulmasını sağlayan bir hükümet darbesi olmasıCevap
  3. C
    Padişah VV. Mehmed Reşad'ın tahttan indirilerek hanedan değişikliğinin hedeflendiği bir saray darbesi olması
  4. D
    Balkanlardaki toprak kayıplarına tepki gösteren halk kitlelerinin başlattığı geniş kapsamlı bir sosyal ayaklanma niteliği taşıması
  5. E
    Devletin resmi fikir akımının İslamcılıktan Batıcılığa geçişini sağlayan radikal bir anayasal reform süreci olması

Cevap

Bâb-ı Âli Baskını, Sadrazam Kamil Paşa hükümetinin devrilerek yerine Mahmud Şevket Paşa hükümetinin kurulmasını sağlayan bir hükümet darbesidir.
Bâb-ı Âli Baskını, 2323 Ocak 19131913 tarihinde Enver ve Talat Beyler liderliğindeki İttihatçıların hükümet merkezini basarak Sadrazam Kamil Paşa'yı silah zoruyla istifa ettirmeleri olayıdır. Bu olay sonucunda yerine Mahmud Şevket Paşa getirilmiş, böylece Osmanlı tarihinde ordu destekli ilk modern hükümet darbesi gerçekleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın nedenlerini analiz etme
II. Balkan Savaşı'ndaki yenilgiler ve Edirne'nin kaybedileceği korkusunun yarattığı siyasi istikrarsızlık belirlenir.
Darbeyi tetikleyen dış politik ve askeri gerekçeleri anlamak için gereklidir.
2
Olayın hedefini belirleme
İttihatçıların saraya değil, hükümet merkezi olan Bâb-ı Âli'ye yönelerek sadrazamı hedef aldığı saptanır.
Olayın bir rejim değişikliği mi yoksa hükümet değişikliği mi olduğunu ayırt etmek için gereklidir.
3
Siyasi sonucu tanımlama
Kamil Paşa'nın istifası ve Mahmud Şevket Paşa'nın sadrazam olmasıyla iktidarın el değiştirdiği görülür.
Olayın temel niteliğinin 'hükümet darbesi' olduğunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Bâb-ı Âli Baskını'nın siyasi niteliği (Hükümet Darbesi)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla