Soru

Zorluk: OrtaBâb-ı Âli Baskını

I. Balkan Savaşı'nın devam ettiği bir dönemde, Edirne'nin düşman eline geçeceği ve mevcut hükümetin teslimiyetçi bir politika izlediği gerekçesiyle Enver Bey ve yanındakiler tarafından gerçekleştirilen 'Bâb-ı Âli Baskını'nın Osmanlı siyasi tarihindeki temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin devlet yönetiminde tam ve tek başına hakim duruma gelmesiCevap
  2. B
    II. Abdülhamid'in tahttan indirilerek yerine V. Mehmet Reşat'ın getirilmesi
  3. C
    Osmanlı Devleti'nin yönetim rejiminin ilk kez değişikliğe uğraması
  4. D
    Ordunun siyasetten tamamen arındırılmasına yönelik yasal düzenlemelerin yapılması
  5. E
    Trablusgarp Savaşı'nın sona ermesiyle İtalya ile Uşi Antlaşması'nın imzalanması

Cevap

İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin devlet yönetiminde tam ve tek başına hakim duruma gelmesi
Bâb-ı Âli Baskını, Osmanlı tarihindeki ilk modern darbe girişimi olarak nitelendirilir. Bu olay ile Kâmil Paşa hükümeti düşürülmüş, İttihat ve Terakki Cemiyeti yönetimi tamamen ele geçirerek I. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar sürecek olan tek parti hakimiyetini başlatmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini ve tarihsel bağlamını analiz etmek
Bâb-ı Âli Baskını (23 Ocak 1913), Osmanlı tarihindeki ilk hükümet darbesi olarak kabul edilir.
I. Balkan Savaşı'ndaki yenilgiler ve Edirne'nin kaybedileceği endişesi, darbenin meşruiyet zemini olarak kullanılmıştır.
2
Olayın doğrudan etkilerini değerlendirmek
Kâmil Paşa hükümeti silah zoruyla istifa ettirilmiş, Mahmut Şevket Paşa sadrazamlığa getirilmiştir.
Bu müdahale, demokratik bir süreçle değil, askeri bir zorlamayla yürütme gücünün el değiştirmesini sağlamıştır.
3
Siyasi sonuçları belirlemek
İttihat ve Terakki Partisi, yönetimdeki rakip unsurları temizleyerek tek parti iktidarını kurmuştur.
Baskın sonrası kurulan yeni hükümet yapısı, partinin devletin tüm kademelerinde mutlak egemenlik kurmasına imkan tanımıştır.

Anahtar Kavram

Bâb-ı Âli Baskını ve İttihat Terakki'nin İktidar Süreci

İpuçları

1
Bu olayın bir rejim değişikliği değil, bir hükümet değişikliği (darbe) olduğunu hatırlayın.
2
Olay sonucunda Kâmil Paşa istifa etmiş, Mahmut Şevket Paşa sadrazam olmuştur.
3
Bu darbe, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin devlet üzerindeki mutlak otoritesini başlatmıştır.

Daha Fazla Pratik

Bâb-ı Âli Baskını'ndan sonra kaybedilen Edirne'nin, II. Balkan Savaşı sırasında hangi komutan önderliğinde geri alındığını inceleyiniz (Enver Paşa - Edirne Fatihi).
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla