Soru

Zorluk: OrtaBâb-ı Âli Baskını

2323 Ocak 19131913 tarihinde İttihat ve Terakki Cemiyeti liderliğinde gerçekleştirilen ve Sadrazam Kamil Paşa’nın silah zoruyla istifa ettirilip yerine Mahmud Şevket Paşa’nın getirilmesiyle sonuçlanan Bâb-ı Âli Baskını ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Meşrutiyet rejimini tamamen ortadan kaldırarak padişahın mutlak otoritesini yeniden tesis etmeyi amaçlayan bir irtica hareketidir.
  2. Kamil Paşa kabinesinin Edirne'yi düşmana teslim edeceği propagandasıyla gerçekleştirilen ve iktidarın el değiştirmesine yol açan bir hükümet darbesidir.Cevap
  3. C
    IIII. Meşrutiyet'in ilan edilmesini sağlayan ve Osmanlı Devleti'nde parlamenter sisteme geçişi kesinleştiren demokratik bir süreçtir.
  4. D
    II. Balkan Savaşı'nı sona erdiren Londra Konferansı kararlarının uygulanmasını engellemek amacıyla halk tarafından başlatılan sivil bir ihtilaldir.
  5. E
    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin ordu içindeki siyasi çekişmeleri sonlandırarak sivil bürokrasiyi güçlendirdiği anayasal bir reformdur.

Cevap

Kamil Paşa kabinesinin Edirne'yi düşmana teslim edeceği propagandasıyla gerçekleştirilen ve iktidarın el değiştirmesine yol açan bir hükümet darbesidir.
Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinde gerçekleştirilen ilk hükümet darbesi örneğidir. İttihat ve Terakki Cemiyeti, Balkan Savaşı'ndaki başarısızlıkları ve Edirne'nin Bulgarlara verileceği söylentilerini kullanarak mevcut kabineyi düşürmüş ve yönetimi fiilen ele geçirmiştir. Bu olayda padişah değişikliği veya rejim ilgasının olmaması, olayın bir 'hükümet darbesi' olarak nitelendirilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın tarihsel bağlamını analiz etmek.
2323 Ocak 19131913 tarihinde, II. Balkan Savaşı'nın devam ettiği ve Londra Konferansı görüşmelerinin sürdüğü bir dönemde gerçekleştiği belirlenir.
Olayın nedenlerini ve sonuçlarını doğru bir kronolojiye oturtmak için gereklidir.
2
Baskının hedefini ve niteliğini tanımlamak.
Baskının padişahı veya rejimi (Meşrutiyet) değil, doğrudan Sadrazam Kamil Paşa liderliğindeki hükümeti hedef aldığı saptanır.
Olayın bir 'rejim değişikliği' mi yoksa 'hükümet darbesi' mi olduğunu ayırt etmek için kritiktir.
3
Gerekçe ve sonuç ilişkisini kurmak.
Edirne'nin savunulması propagandasıyla iktidarın İttihat ve Terakki'ye geçtiği ve Mahmud Şevket Paşa kabinesinin kurulduğu görülür.
Olayın Osmanlı siyasi tarihindeki nihai etkisini anlamak için lazımdır.

Anahtar Kavram

Bâb-ı Âli Baskını'nın siyasi niteliği ve hükümet darbesi kavramı.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla