Soru

Zorluk: Çok zorSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

19821982 Anayasası'na göre; genel seçimlere 88 ay kala, sadece bir milletvekili ile temsil edilen bir ilin bu tek sandalyesinin boşalması ve aynı anda Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) genelindeki toplam boş sandalye sayısının üye tamsayısının %66'sına ulaşması durumunda, ara seçim süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste üyesinin kalmaması durumu söz konusu olduğu için, genel seçimlere bir yıldan az süre kalmış olsa dahi ara seçimin yapılması zorunludur.Cevap
  2. B
    Genel seçimlere bir yıldan az süre kaldığı için, boşalan üye sayısı ne olursa olsun hiçbir koşulda ara seçim yapılamaz.
  3. C
    Meclis genelindeki boşluk oranı %55'i geçtiği için, son bir yıl yasağına bakılmaksızın ara seçim kararı alınmalıdır.
  4. D
    Böyle bir durumda ara seçim yapılıp yapılmayacağına, Meclis üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla TBMM Genel Kurulu karar verir.
  5. E
    Yürütme organının istikrarını korumak amacıyla, genel seçimlere bir yıldan az kala ortaya çıkan bu boşluk sadece Cumhurbaşkanı kararı ile doldurulabilir.

Cevap

Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste temsilcisiz kalması durumu, genel seçimlere bir yıldan az süre kalmış olsa dahi ara seçim yapılmasını zorunlu kılan mutlak bir istisnadır.
Doğru yanıt olan seçenek, Anayasa'nın 7878. maddesindeki mutlak istisnayı ifade etmektedir. Normal şartlarda genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamazken, bir ilin Mecliste hiç temsilcisinin kalmaması bu kuralın tek istisnasıdır ve seçimin 9090 gün içinde yapılmasını zorunlu kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Genel ara seçim yasaklarını hatırla
Ara seçim, bir yasama döneminde bir kez yapılır. Genel kural olarak seçimin üzerinden 3030 ay geçmedikçe ve seçime 11 yıl kala yapılamaz.
Süre sınırlarının başlangıç ve bitiş noktalarını belirlemek için.
2
%5'lik boşalma durumunu analiz et
Meclis genelinde %55 (%3030 milletvekili) boşalma olursa, 33 ay içinde seçime gidilir. Burada 'ilk 30 ay' yasağı uygulanmaz ancak 'son 1 yıl' yasağı devam eder.
Sorudaki %6'lık boşalmanın son bir yıl yasağını delip delmediğini kontrol etmek için.
3
Temsilcisiz kalma istisnasını kontrol et
Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumunda, boşalmayı takip eden 9090 gün sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.
Anayasa'daki en güçlü ara seçim istisnasını belirlemek için.
4
İstisnanın süre yasakları üzerindeki etkisini değerlendir
Temsilcisiz kalma durumunda ne 'ilk 30 ay' ne de 'son 1 yıl' yasağı uygulanır. Bu durum zorunludur.
Sorudaki 'seçime 8 ay kala' ifadesinin bu istisna karşısında hüküm ifade etmediğini teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Ara Seçim İstisnaları ve Süre Yasakları

İpuçları

1
Anayasa'da ara seçim için konulan 'son bir yıl yapılamaz' kuralının tek bir istisnası olduğunu unutmayın.
2
Hem %5 boşalma hem de temsilcisiz kalma durumu aynı anda gerçekleştiğinde, daha güçlü olan 'temsilcisiz kalma' kuralı tüm süre engellerini kaldırır.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) ile ara seçim arasındaki farkları, özellikle yetki ve süreler açısından karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla