Soru

Zorluk: OrtaMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

30 Ekim 1918 tarihinde Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması'nın aşağıdaki hükümlerinden hangisi, uluslararası diplomaside ve devletler arası hukukta temel bir prensip olan "karşılıklılık (mütekabiliyet)" ilkesine doğrudan aykırılık teşkil etmektedir?

  1. A
    Hükûmet haberleşmesi dışındaki bütün telsiz, telgraf ve deniz kablolarının denetiminin İtilaf Devletlerine bırakılması
  2. B
    İtilaf Devletleri'nin güvenliklerini tehdit altında gördükleri herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilme hakkının tanınması
  3. Osmanlı Devleti'nin elindeki İtilaf ve Ermeni esirlerin derhal serbest bırakılmasına karşın Türk savaş esirlerinin İtilaf Devletleri elinde tutulmasıCevap
  4. D
    Sınırların korunması ve iç asayişin temini dışındaki bütün Osmanlı ordularının derhal terhis edilmesi
  5. E
    Toros tünelleri ve bütün demir yolu hatlarının işletme ve denetiminin İtilaf Devletlerine bırakılması

Cevap

Osmanlı Devleti'nin elindeki İtilaf ve Ermeni esirlerin derhal serbest bırakılmasına karşın Türk savaş esirlerinin İtilaf Devletleri elinde tutulması
Mütekabiliyet, uluslararası hukukta karşılıklı işlem ve hak eşitliği anlamına gelir. Mondros Ateşkes Antlaşması'nda Osmanlı Devleti'nin elindeki esirlerin derhal iadesi istenirken İtilaf Devletleri'nin elindeki Türk esirlerin tutulmaya devam edilmesi, iki taraf arasında eşitlik ve karşılıklılık ilkesine taban tabana zıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram analizi yapılması
Mütekabiliyet (karşılıklılık), uluslararası antlaşmalarda devletlerin birbirine uyguladığı hak ve yükümlülüklerin eşit ve denk olması esasıdır.
Sorunun kökünde yer alan diplomatik ilkenin doğru tanımlanması gerekir.
2
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ilgili maddesinin incelenmesi
Antlaşmanın esirlerle ilgili hükmünde Osmanlı Devleti'nin elindeki tüm İtilaf ve Ermeni esirleri derhal ve koşulsuz serbest bırakması şart koşulurken, İtilaf Devletleri'nin elindeki Türk esirlerinin iade edilmeyeceği belirtilmiştir.
Antlaşmadaki tek taraflı ve eşitsiz hükmü tespit etmek gerekir.
3
Uyuşmazlığın ve ilke ihlalinin belirlenmesi
Tek taraflı uygulanan bu esir takası kuralı, devletlerin eşitliği ve karşılıklılık ilkesini doğrudan çiğnemektedir.
Doğru seçeneğe mantıksal olarak ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Mondros Ateşkes Antlaşması Hükümleri ve Diplomatik Mütekabiliyet İlkesi

İpuçları

1
Mütekabiliyet kavramı, diplomaside 'karşılıklılık' ve iki devletin birbirine eşit muamele yapması demektir.
2
Antlaşmada taraflardan yalnızca birinin yerine getirmek zorunda olduğu, diğer tarafın ise muaf tutulduğu tek taraflı bir uygulamayı aramalısınız.
3
Savaş esirlerinin durumu hakkında Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri'ne farklı kuralların getirilmiş olması karşılıklılık ilkesine aykırıdır.

Daha Fazla Pratik

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesinin (Vilâyât-ı Sitte) hangi devletin kurulmasına zemin hazırlamak amacıyla metne eklendiğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Seçeneklerdeki maddelerin hangi amaçlara hizmet ettiğini sınıflandırarak (askeri zayıflatma, işgale zemin hazırlama, iletişimi kesme, diplomatik eşitsizlik) doğrudan diplomatik kavramla eşleşeni tespit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla