Soru

Zorluk: OrtaGizli (Paylaşım) Antlaşmaları

Çarlık Rusyası'nın müttefikleri üzerindeki diplomatik baskısı ve Boğazlar üzerindeki tarihsel hedefleri neticesinde; İstanbul, Boğazlar Bölgesi ve Marmara kıyılarının Rus idaresine bırakılmasını öngören ve İtilaf bloku içinde Osmanlı mirasını taksime yönelik akdedilen ilk mutabakat niteliğindeki gizli antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sykes-Picot Antlaşması
  2. B
    Mac-Mahon Antlaşması
  3. İstanbul (Boğazlar) AntlaşmasıCevap
  4. D
    Londra Antlaşması
  5. E
    Saint-Jean de Maurienne Antlaşması

Cevap

İstanbul (Boğazlar) Antlaşması
I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı topraklarını taksim etmek amacıyla İtilaf Devletleri arasında imzalanan ilk gizli mutabakat 1915 tarihli İstanbul (Boğazlar) Antlaşması'dır. İngiltere ve Fransa, Çarlık Rusyası'nın savaştan çekilmesini önlemek amacıyla İstanbul, Marmara Denizi sahilleri ve Boğazlar bölgesini Rusya'ya bırakmayı bu antlaşma ile kabul etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel unsurları ve tarafları analiz etmek
Çarlık Rusyası'na İstanbul, Boğazlar ve Marmara sahillerinin verilmesini öngören ilk gizli antlaşma sorulmaktadır.
İtilaf Devletleri arasındaki paylaşım antlaşmalarının kronolojisi ve devredilen coğrafi bölgelerin tespiti gereklidir.
2
Gizli antlaşmaların amaç ve içeriklerini karşılaştırmak
1915 Mart-Nisan aylarında imzalanan İstanbul (Boğazlar) Antlaşması, Osmanlı topraklarını taksim eden ilk gizli antlaşma olup doğrudan Rusya'nın Boğazlar talebini karşılamıştır.
Sykes-Picot Orta Doğu'yu, Londra ve St. Jean de Maurienne ise İtalya'ya bırakılan bölgeleri konu alır.
3
Doğru seçeneği belirlemek
Söz konusu hüküm ve özellikler İstanbul (Boğazlar) Antlaşması ile birebir örtüşmektedir.
İtilaf Devletleri'nin Osmanlı üzerindeki ilk taksim planı bu antlaşmayla somutlaşmıştır.

Anahtar Kavram

İtilaf Devletleri'nin Gizli Antlaşmaları ve İstanbul (Boğazlar) Antlaşması'nın Önemi

İpuçları

1
İtilaf Devletleri arasında yapılan ilk gizli antlaşmayı ve doğrudan Çarlık Rusyası'na bırakılan jeopolitik alanı düşününüz.
2
Antlaşma adı, başkentin ve Marmara geçiş yolunun doğrudan Rusya'ya bırakılmasından esinlenmiştir.
3
1915 yılında İngiltere, Fransa ve Rusya arasında Boğazlar ve çevresinin devri için imzalanan belge İstanbul Antlaşması'dır.

Daha Fazla Pratik

Gizli antlaşmaları dünya kamuoyuna açıklayan 'Sarı Kitap' belgesi ve Sovyet Rusya'nın savaştan çekilme süreci üzerine çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Gizli antlaşmalar coğrafi bölgelere göre gruplandırılabilir: Boğazlar ve Doğu Anadolu (İstanbul ve Petrograd Protokolü - Rusya), Orta Doğu (Sykes-Picot - İngiltere/Fransa), Arap Yarımadası (Mac-Mahon), Güneybatı Anadolu ve Ege (Londra ve St. Jean de Maurienne - İtalya).
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla