Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Dağları

Türkiye'nin jeolojik yapısı ve yer şekilleri üzerine araştırma yapan bir coğrafyacı, saha çalışması sırasında sırasıyla şu gözlemleri yapmıştır:

I. Yer kabuğundaki çatlaklardan çıkan lavların üst üste birikmesiyle oluşan koni biçimli bir yükselti inceledim.
II. Esnek tortul tabakaların yan basınçlarla kıvrılması sonucu oluşmuş, üzerinde antiklinal ve senklinal yapılar bulunan bir sıradağ kütlesine tırmandım.
III. Sertleşmiş tabakaların yan basınçlar altında kırılmasıyla yükselmiş bir horst kütlesi üzerinde incelemelerde bulundum.

Bu coğrafyacının gözlem yaptığı dağlar, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. Nemrut - Geyik - KazCevap
  2. B
    Süphan - Bozdağlar - Canik
  3. C
    Erciyes - Kaçkar - Melendiz
  4. D
    Yıldız - Madra - Uludağ
  5. E
    Karadağ - Bolkar - Ağrı

Cevap

Doğru eşleştirme Nemrut, Geyik ve Kaz Dağları şeklindedir.
Verilen gözlemler sırasıyla volkanik, kıvrımlı ve kırıklı dağ yapılarını tarif etmektedir. Nemrut Dağı bir volkan konisidir (volkanik), Geyik Dağları Toros kuşağında yer alan kıvrımlı bir sıradağdır (kıvrım), Kaz Dağları ise Ege bölgesinde kırılma sonucu yükselmiş bir horst kütlesidir (kırıklı).

Adım Adım Çözüm

1
Birinci gözlemi analiz etme
Volkanik oluşum (Nemrut)
Lav birikmesi ve koni yapısı volkanizmayı işaret eder.
2
İkinci gözlemi analiz etme
Kıvrım oluşum (Geyik)
Esnek tabakaların yan basınçla kıvrılması ve antiklinal-senklinal yapıları kıvrım dağlarının (orojenez) özelliğidir.
3
Üçüncü gözlemi analiz etme
Kırıklı oluşum/Horst (Kaz)
Sertleşmiş tabakaların kırılması ve yükselen blok (horst) yapısı kırıklı dağları işaret eder.

Anahtar Kavram

Dağ oluşum süreçlerinin (Orojenez ve Volkanizma) karakteristik özellikleri

İpuçları

1
Gözlemlerdeki 'lav', 'kıvrılma' ve 'kırılma/horst' anahtar kelimelerine odaklanın.
2
Ege Bölgesi'ndeki dağların çoğu (Kaz, Madra, Yunt, Aydın, Menteşe) kırıklı yapıdadır.
3
Toroslar (Geyik, Bolkar, Aladağlar) genel olarak kıvrım sistemi içindeyken, İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da volkanik koniler yaygındır.

Daha Fazla Pratik

Farklı bölgelerden seçilen dağların oluşum türlerini bir harita üzerinde işaretleyerek kalıcılığı artırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla