Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Dağları

Türkiye'nin dağları oluşum özelliklerine göre kıvrımlı, kırıklı ve volkanik dağlar olarak sınıflandırılır. Bu dağların kıyı çizgisine göre konumu ve uzanış doğrultusu; iklim, ulaşım ve yerleşme üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir.

Aşağıda verilen dağ kütlelerinden hangisinin oluşum kökeni ve uzanış doğrultusunun coğrafi sonuçları ile ilgili yapılan değerlendirme yanlıştır?

  1. A
    Nur Dağları: Akdeniz Bölgesi'nde yer alan bir horst kütlesidir; kıyıya paralel uzanması nedeniyle iç kesimlerle ulaşımı zorlaştırır.
  2. B
    Kaz Dağları: Ege Bölgesi'nde yer alan bir horst kütlesidir; denize dik uzanması sayesinde denizel etkinin iç kısımlara girmesine olanak tanır.
  3. C
    Canik Dağları: Karadeniz'de yer alan bir kıvrım dağıdır; yükseltisinin az ve kıyıdan uzak olması Samsun Limanı'nın hinterlandını genişletmiştir.
  4. D
    Aydın Dağları: Ege Bölgesi'nde yer alan bir horst kütlesidir; graben alanları arasında yer alması doğu-batı yönlü ulaşımı kolaylaştırır.
  5. Menteşe Dağları: Ege Bölgesi'nde yer alan bir kıvrım dağıdır; denize dik uzanması sayesinde Muğla çevresinde yağış miktarının az olmasına neden olur.Cevap

Cevap

Menteşe Dağları ile ilgili yapılan değerlendirme yanlıştır; çünkü bu dağlar kıvrım değil kırıklı (horst) yapılıdır ve kıyıya paralel/eğik uzandıkları için Muğla çevresinin bol yağış almasını sağlarlar.
Menteşe Dağları ile ilgili yapılan değerlendirme yanlıştır. Hatalı olan noktalar şunlardır: Birincisi, Menteşe Dağları kıvrım değil, kırılma sonucu oluşmuş horst kütleleridir. İkincisi, bu dağlar Ege'deki diğer horstların aksine denize dik değil, kıyıya paralel veya eğik bir doğrultuda uzanır. Üçüncüsü, bu uzanış doğrultusu denizden gelen nemli rüzgarların yamaç boyu yükselmesine (orografik yağış) neden olduğu için Muğla çevresi az değil, aksine Türkiye'nin en çok yağış alan bölgelerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Dağların oluşum kökenlerini analiz et.
Menteşe Dağları, Ege horst-graben sistemi içerisinde yer alan kırıklı (faulted) bir yapıdadır, kıvrımlı değildir.
Ege Bölgesi'ndeki horstların yapısal özelliği kırılmadır.
2
Dağların kıyı çizgisine göre uzanışını kontrol et.
Menteşe Dağları, Muğla kıyı şeridinde denize dik değil, kıyı çizgisine paralel veya eğik bir doğrultuda uzanır.
Bu durum, Ege Bölgesi'ndeki genel 'dağlar denize dik uzanır' kuralının bir istisnasıdır.
3
Uzanış doğrultusunun iklimsel sonucunu değerlendir.
Paralel/eğik uzanış, nemli hava kütlelerinin yamaç boyunca yükselerek bol orografik yağış bırakmasına (Muğla Türkiye'nin en çok yağış alan yerlerinden biridir) neden olur.
Yağış miktarının az değil, yüksek olması coğrafi bir gerçektir.

Anahtar Kavram

Dağların Oluşum ve Uzanışının Coğrafi Sonuçları
Bu soruyu puanla