Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Dağları

Türkiye'nin dağ kuşaklarının oluşum süreçleri, uzanış doğrultuları ve yükselti özellikleri, ülkenin fiziki coğrafyasında belirgin farklılıklar yaratmaktadır. Bu dağların her birinin bulunduğu bölgeye özgü jeomorfometrik ve klimatolojik etkileri bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen dağ kütlesi ve bu kütlenin coğrafi özellikleri veya etkileriyle ilgili eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Canik Dağları - Karadeniz kıyı kuşağında yer almasına rağmen, yükseltisinin az olması ve kıyıdan daha geride yer alması nedeniyle kıyı ile iç kesimler arasındaki iklim farkını azaltmıştır.
  2. B
    Bey Dağları - Batı Toroslar kuşağında yer alması ve yüksek zirvelere sahip olması nedeniyle, Akdeniz kıyısında kış turizmi ile deniz turizminin aynı mevsimde yapılmasına olanak tanır.
  3. C
    Nur (Amanos) Dağları - Akdeniz Bölgesi'nde yer alan bir kütle olmasına rağmen, tektonik olarak bir horst yapısı sergileyerek bölgenin genel kıvrım yapısından farklılaşmıştır.
  4. Kaçkar Dağları - Kuzey Anadolu Dağları'nın en yüksek zirvesini barındırmasına karşın, denizel nemin etkisiyle kar sınırının çok yüksekte kalması sonucu üzerinde güncel buzullara rastlanmayan bir kütledir.Cevap
  5. E
    Yıldız (Istranca) Dağları - Karadeniz iklim kuşağında bulunmasına karşın, yükseltisinin diğer Karadeniz dağlarına göre az olması nedeniyle orografik yağış miktarının daha düşük kaldığı bir masif kütledir.

Cevap

Kaçkar Dağları ile ilgili verilen, üzerinde güncel buzullara rastlanmadığı ifadesi yanlıştır.
Kaçkar Dağları ile ilgili sunulan bilgi hatalıdır. Kaçkar Dağları, Türkiye'de buzullaşmanın en belirgin görüldüğü kütlelerden biridir. Üzerinde sirk buzulları ve vadi buzulları bulunmaktadır. Denizel nemin varlığı yağış miktarını artırarak yüksek zirvelerde yoğun kar birikimine imkan tanır, bu da buzullaşmayı engellemek yerine destekleyen bir durumdur.

Adım Adım Çözüm

1
Dağların oluşum süreçlerini ve tektonik yapılarını inceleme.
Nur Dağları'nın horst, Yıldız Dağları'nın masif, Toroslar ve Kaçkarların kıvrım yapıda olduğu teyit edildi.
Her dağın kendine has yapısal özelliklerini belirlemek, seçenekleri elemeyi sağlar.
2
Dağların yükselti ve konumu ile iklim/ulaşım etkileşimini değerlendirme.
Canik ve Yıldız dağlarının düşük yükseltisinin denizel etki ve yağış üzerindeki sonuçları doğrulandı.
Yükselti ve bakı, dağların coğrafi karakterini belirleyen ana unsurlardır.
3
Kaçkar Dağları'nın buzullaşma özelliklerini analiz etme.
Kaçkar Dağları'nın 3900 metreyi aşan yükseltisiyle güncel buzullara (sirk ve vadi buzulları) sahip olduğu belirlendi.
Yüksek dağlardaki güncel buzullaşma durumu, kalıcı kar sınırı ve yükselti ile doğrudan ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki dağların yapısal (orojenez, volkanizma, kırılma) ve topografik özelliklerinin bölgesel farklılıklara etkisi.

İpuçları

1
Türkiye'de dağların hangilerinin kırıklı (horst), hangilerinin kıvrımlı olduğunu hatırlayın.
2
Bir dağın yüksekliği 3500 metreyi aşıyorsa, Türkiye şartlarında üzerinde buzul olma ihtimali çok yüksektir.
3
Kaçkar Dağları, Karadeniz Bölgesi'nin en yüksek zirvelerine sahiptir ve buzullaşma izleri (sirk gölleri, morenler) açısından çok zengindir.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki volkanik dağların (Ağrı, Erciyes vb.) üzerindeki buzul türleri ile kıvrım dağlarındakileri karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla