Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Dağları

Türkiye’nin dağlık alanları üzerine araştırma yapan bir heyet, saha çalışması yaptıkları kütlenin şu özelliklere sahip olduğunu rapor etmiştir:

I. Alp-Himalaya kıvrım kuşağı içerisinde yer alan, geniş bir antiklinal yapısındadır.
II. Litolojik yapısı kalkerlerden (kireç taşı) oluştuğu için üzerinde lapyalar, dolinler ve mağaralar gibi karstik şekiller çok yaygındır.
III. Zirve kesimlerinde ortalama yükseltinin 30003000 metreyi aşmasına bağlı olarak güncel buzul izlerine (sirk çukurları, buzul gölleri) rastlanmaktadır.

Bu rapordaki veriler dikkate alındığında, incelenen dağ kütlesinin aşağıdakilerden hangisi olması beklenir?

  1. A
    Yıldız Dağları
  2. B
    Kaçkar Dağları
  3. Bolkar DağlarıCevap
  4. D
    Aydın Dağları
  5. E
    Nemrut Dağı

Cevap

İncelenen tüm özellikleri bünyesinde barındıran dağ kütlesi Bolkar Dağları'dır.
Belirtilen özelliklerin tamamı Bolkar Dağları kütlesinde birleşmektedir. Bu dağlar, Orta Toroslar segmentinde yer alarak Alp-Himalaya kıvrım sisteminin bir parçasını oluşturur (kıvrımlı yapı). Medetsiz Zirvesi gibi noktalarıyla 35003500 metreyi aşan yükseltisi, dördüncü jeolojik zamanda buzullaşmaya uğramasına ve sirk göllerinin oluşmasına imkan tanımıştır (buzul izleri). Ayrıca Toros kuşağının temel karakteristiği olan kalker tabakaları üzerinde yer aldığı için lapya, dolin ve obruk gibi karstik şekillerin en tipik örneklerini barındırır (karstik yapı).

Adım Adım Çözüm

1
Oluşum Mekanizmasının Belirlenmesi
Alp-Himalaya kuşağındaki kıvrımlı yapı (Toroslar veya Kuzey Anadolu Dağları).
Soruda 'kıvrım kuşağı' ve 'antiklinal' ifadeleri geçtiği için kırıklı (horst) ve volkanik dağlar elenir.
2
Yükselti ve Buzul İzlerinin Analizi
Yükseltinin 30003000 metreyi aşması.
Türkiye'de buzul izlerinin görülebilmesi için dağın yüksekliğinin matematik konum ve özel konum şartlarına bağlı olarak belirli bir sınırı (genellikle 25002500-30003000 m) aşması gerekir.
3
Litolojik Yapının (Taş Yapısı) Değerlendirilmesi
Kalker (kireç taşı) ve karstik şekillerin varlığı.
Karstik şekillerin en yoğun olduğu kuşak Batı ve Orta Toroslar'dır. Kaçkar gibi yüksek dağlar kristalin ve volkanik yapılı oldukları için karstik açıdan fakirdir.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki Dağların Oluşum, Litoloji ve Buzullaşma Özellikleri

İpuçları

1
Türkiye'de karstik şekillerin (kireç taşı) en yoğun olduğu bölgeyi düşünün.
2
Hem karstik yapının (Akdeniz) hem de yüksek buzullaşma izlerinin (Toroslar'ın yüksek kesimleri) bir arada olduğu kütleye odaklanın.
3
Orta Toroslar'da yer alan ve Medetsiz Zirvesi ile tanınan dağ grubunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Karstik aşınım şekillerinin (lapya, dolin, obruk) diğer bölgelerdeki (İç Anadolu - Jips karstı gibi) dağılımını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemi: Ege'deki kırıklı dağları (Aydın), Marmara'daki alçak kütleleri (Yıldız) ve volkanik dağları (Nemrut) elediğinizde geriye yüksek kıvrım dağları kalır. Bunlar arasından da kalker yapısıyla öne çıkan 'Toroslar' grubunu seçebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Dağları

Bu konudan daha fazla soru