Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKarahanlılar

Karahanlı Devleti’nin Maveraünnehir ve Doğu Türkistan gibi Türk nüfusunun yoğun olduğu bir coğrafyada hüküm sürmesi, devletin idari ve kültürel yapısının şekillenmesinde belirleyici olmuştur. Bu durum, Karahanlıları aynı dönemde İran ve Hindistan gibi farklı etnik unsurların bulunduğu bölgelerde kurulan diğer Türk-İslam devletlerinden (Gazneliler ve Büyük Selçuklular) ayıran temel bir özelliğin ortaya çıkmasını sağlamıştır.

Bu demografik yapının Karahanlılarda aşağıdakilerden hangisine doğrudan ortam hazırladığı savunulabilir?

  1. Resmî yazışmalarda ve edebi eserlerde Türkçenin (Hakaniye lehçesi) ağırlığını koruyarak kullanılmaya devam edilmesineCevap
  2. B
    Orduda 'Gulam' sisteminin ilk kez bu devlette askeri yapının temeli haline getirilmesine
  3. C
    İkta sisteminin askeri ve idari yapıda ilk defa sistematik olarak uygulanmasına
  4. D
    Hükümdarların İslam dünyasında siyasi liderliği simgeleyen 'Sultan' unvanını kullanan ilk Türk yöneticiler olmasına
  5. E
    Eski Türk yönetim geleneği olan 'İkili Teşkilat' ve boylar federasyonu yapısının tamamen sona ermesine

Cevap

Karahanlılarda demografik yapının Türklerden oluşması, Türkçenin (Hakaniye lehçesi) resmi, eğitim ve edebiyat dili olarak kullanılmasını ve korunmasını sağlamıştır.
Doğru seçenek, Karahanlıların demografik yapısının (saf Türk nüfusu) bir sonucu olarak Türkçeyi (Hakaniye lehçesi) resmi ve edebi dil olarak muhafaza etmelerini vurgulamaktadır. Karahanlılar, Orta Asya'da kuruldukları için Arapça ve Farsçanın etkisine diğer Türk-İslam devletlerine göre daha dirençli kalmış ve milli kimliklerini dilde ve yönetimde sürdürmüşlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Karahanlıların kuruluş coğrafyasındaki etnik yapıyı analiz etme
Devletin Maveraünnehir gibi saf Türk nüfusunun bulunduğu bir bölgede kurulduğu tespit edilir.
Etnik yapı, devletin kültürel ve resmi tercihlerini belirleyen en temel unsurdur.
2
Etnik yapının dil üzerindeki etkisini değerlendirme
Nüfusun tamamının Türk olması, Arapça veya Farsça karşısında Türkçenin (Hakaniye) resmi dil olarak korunmasını sağlamıştır.
Çok uluslu devletlerde (Gazne, Selçuklu) iletişim ve yönetim dili genellikle bölge halkının dili olan Farsça olmuştur.
3
Çağdaş Türk-İslam devletleri ile kıyaslama yapma
Gazneliler ve Selçuklular Farsçayı resmi dil olarak benimserken, Karahanlıların Türkçede ısrar etmesi temel fark olarak belirlenir.
Karahanlıların 'Milli Devlet' karakteri bu dil politikasıyla kanıtlanır.

Anahtar Kavram

Karahanlıların Milli Kimliği ve Dil Politikası

İpuçları

1
Karahanlıların kurulduğu bölgedeki halkın ve yöneticilerin etnik kökenini düşünün.
2
Gazneliler Hindistan/Afganistan'da, Selçuklular İran'da kurulurken; Karahanlılar Türklerin anayurdu olan Orta Asya'da kalmıştır.
3
Kuruluş yerinin saf Türk nüfusa sahip olması, devletin resmi dil politikasını doğrudan etkilemiştir; bu durum Karahanlıları 'Milli Türk Devleti' yapar.

Daha Fazla Pratik

Karahanlılar döneminde Türkçenin korunmasına katkı sağlayan 'Kutadgu Bilig' ve 'Divan-ı Lügati't-Türk' eserlerinin içeriklerini karşılaştırınız.

Alternatif Yöntem

Zihin Haritası: Karahanlı = Orta Asya = Saf Türk Nüfus = Saf Türkçe (Milli Kimlik).
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Karahanlılar

Bu konudan daha fazla soru