Examkin

Soru

Zorluk: KolayAkarsu Şekilleri

Türkiye'nin yer şekillerinin oluşumunda en etkili dış kuvvet olan akarsular, geçtikleri bölgeleri hem aşındırarak hem de taşıdıkları malzemeleri biriktirerek çeşitli yer şekilleri oluştururlar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi akarsuların aşındırma faaliyeti sonucunda oluşan yer şekillerinden biridir?

  1. A
    Delta ovası
  2. B
    Birikinti yelpazesi
  3. Dev kazanıCevap
  4. D
    Moren
  5. E
    Barkan

Cevap

Akarsu aşındırması sonucunda oluşan yer şekli dev kazanıdır.
Dev kazanı, akarsuların yüksekten döküldüğü (çağlayan/şelale) alanlarda, suyun düştüğü yerdeki kayaları aşındırmasıyla oluşan çukurlardır. Türkiye'de özellikle Antalya (Düden, Kurşunlu) ve Erzurum (Tortum) gibi bölgelerdeki şelalelerin altında bu şekillere yaygın olarak rastlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Dış kuvvet ve süreç ayrımı yapmak
Soru akarsu (dış kuvvet) ve aşındırma (süreç) bileşimini sormaktadır.
Yer şekillerini sınıflandırırken kuvvetin türü ve faaliyetin biçimi temel belirleyicidir.
2
Seçeneklerdeki akarsu biriktirme şekillerini elemek
Delta ovası ve birikinti yelpazesi biriktirme faaliyetine ait olduğu için elenir.
Bu şekiller akarsuyun taşıma gücünün azaldığı yerlerde malzeme yığmasıyla oluşur.
3
Diğer dış kuvvetlere ait şekilleri elemek
Moren (buzul) ve barkan (rüzgar) elenir.
Türkiye'de akarsu dışındaki kuvvetlerin de yer şekli oluşturduğu ancak bunların sorunun kapsamı dışında olduğu belirlenir.
4
Doğru aşındırma şeklini onaylamak
Dev kazanı, şelalelerin alt kısmında oluşan tipik bir akarsu aşınım şeklidir.
Şelaleden düşen suyun kinetik enerjisi çarptığı yüzeyi fiziksel olarak aşındırır.

Anahtar Kavram

Akarsu Aşınım Şekilleri

Daha Fazla Pratik

Akarsu aşınım şekillerinden olan 'Peri Bacaları'nın oluşumunda akarsu (sel suları) dışındaki yardımcı kuvvetin rüzgar olduğunu unutmayınız.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Akarsu Şekilleri

Bu konudan daha fazla soru