Türkiye'nin jeomorfolojik gelişim süreci dikkate alındığında, bir akarsu yatağında menderes oluşumları ile seki (taraça) basamaklarının aynı anda gözlemlenmesi, bu akarsu havzasında aşağıdakilerden hangisinin yaşandığına dair en güçlü kanıttır?
- AAkarsuyun denge profiline ulaşarak yanal aşındırma evresine geçtiğine
- BAkarsu yatağında dirençli ve dirençsiz tabakaların dikey yönde ardışık sıralandığına
- Cİklim değişimlerine bağlı olarak akarsu debisinin ve taşıma kapasitesinin sürekli azaldığına
- Havzanın epirojenik hareketlerle yükselmesi sonucu akarsuyun yeniden canlandığınaCevap
- EKarstik süreçlerin etkisiyle akarsu sularının yer altına sızarak yeraltı drenajını geliştirdiğine
Cevap
Bölgenin epirojenik hareketlerle yükselmesi sonucu akarsuyun yeniden canlandığı seçeneği doğrudur.
Doğru seçenek, bölgenin epirojenik yükselmeye uğraması sonucu akarsuyun yeniden canlandığını ifade eder. Menderesler akarsuyun yanal aşındırma yaptığı olgunluk/yaşlılık dönemini simgelerken, bu yatağın çevresinde basamak şeklinde sekilerin (taraçaların) bulunması, akarsuyun bir dış etkiyle (yükselme) tekrar derine aşındırma yapmaya başladığını gösterir. Bu süreç coğrafyada 'akarsu gençleşmesi' olarak adlandırılır ve Türkiye'nin toptan yükseldiğinin en önemli kanıtlarından biridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Akarsu Gençleşmesi (Rejuvenasyon) ve Epirojenez İlişkisi
İpuçları
1
Menderesler yatak eğiminin azaldığı yerlerde oluşur, ancak sekiler akarsuyun yatağını dikey yönde kestiğini gösterir.
2
Türkiye'nin Kuvaterner döneminde toptan yükselmesi, akarsuların aşındırma güçlerini nasıl etkilemiş olabilir?
3
Bir akarsu hem menderes çiziyor hem de yamaçlarında basamaklı yapılar (taraça) barındırıyorsa, bu akarsu 'gençleşmiş' demektir.
Daha Fazla Pratik
Akarsu sekileri ile kıyı sekileri (taraçaları) arasındaki oluşum farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 45s