İdari metinlerde ve resmî yazışmalarda 'de', 'ki' ve 'mi'nin yazımı, hem metnin anlamını hem de dilin doğru kullanımını doğrudan etkilemektedir. Yanlış bir kullanım, metnin hukuki geçerliliğini veya kurumsal ciddiyetini zedeleyebilir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu ek veya sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?
- AÖyle ki hazırlanan son raporda ki bulgular incelendiğinde, sistemin işleyişindeki aksaklıklar netleşmektedir.
- BOysaki kararnamede belirtilen hükümler saptansada uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi zaman alacaktır.
- CKurum içi disiplin yönetmeliği mi değişiyor yoksa mevcut kuralların kapsamıdamı genişletiliyor?
- Mademki bu belgeler arşivdeki dolaplarda da bulunamıyor, o halde dijital kopyaların doğruluğu da mı sorgulanmalıdır?Cevap
- EDosyada ki eklerin tam olup olmadığı mı kontrol edilecek yoksa imza süreçleri demi başlatılacak?
Cevap
Doğru yanıt, 'Mademki' bağlacının, aitlik bildiren '-ki' ekinin, bulunma hal ekinin ve bağlaç olan 'da' ile soru eki olan 'mı'nın kurallara uygun yazıldığı seçenektir.
Doğru seçenekte yer alan 'Mademki' sözcüğü, sonuna gelen 'ki' bağlacı kalıplaştığı için bitişik yazılan istisnalardan biridir. 'Arşivdeki' kelimesindeki '-ki' eki, bir ismi niteleyen sıfat yaptığı için ektir ve bitişiktir. 'Doğruluğu da mı' kısmında ise bağlaç olan 'da' ve soru eki olan 'mı' ayrı yazılmıştır. Cümledeki tüm kullanımlar TDK yazım kurallarına uygundur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bağlaç olan 'de' ve 'ki' ile ek olan '-de' ve '-ki'nin ayrımı; ayrıca 'mi' soru ekinin ve istisnai kalıplaşmış bağlaçların (Mademki, Oysaki vb.) yazımı.
İpuçları
1
'ki'nin ek mi bağlaç mı olduğunu anlamak için kelimeye '-ler' çokluk ekini getirmeyi deneyin (rapordakiler - mantıklıysa ektir).
2
'de'yi cümleden çıkardığınızda anlam bozulmuyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır. Ayrıca SOMBAHÇEM kodlamasındaki kelimeleri hatırlayın.
3
D seçeneğindeki 'Mademki' kelimesi SOMBAHÇEM (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Eğerki, Meğerki) kuralına göre bitişik yazılır.
Daha Fazla Pratik
Bağlaç olan 'ki'nin 'meğerki' ve 'illaki' gibi diğer kalıplaşmış örneklerini incelemek kuralları pekiştirecektir.
Alternatif Yöntem
Cümledeki 'de' ve 'ki' yapılarını tek tek ele alıp işlevlerini belirlemek yerine, doğrudan 'aitlik/sıfat' (bitişik) ve 'bağlama' (ayrı) görevlerini test eden pratik yöntemleri (çıkarma testi ve -ler eki testi) hızlıca tüm şıklara uygulayabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s