Soru

Zorluk: Çok zor"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Kamu yönetimi ve hukuk dilinde "de", "ki" ve "mi" yapılarının doğru kullanımı, metnin hukuki geçerliliği ve netliği açısından kritik öneme sahiptir. Buna göre, aşağıdaki idari metin parçalarından hangisinde bu yapıların yazımına dair bir hata mevcuttur?

  1. A
    Mevzuat hükümlerindeki belirsizlikler giderilmedikçe, uygulamada karşılaşılan sorunların aşılması da bir o kadar güçleşecektir.
  2. B
    Öyle bir idari yapı oluşturulmalı ki vatandaşın talepleri en kısa sürede, herhangi bir aksaklığa mahal vermeden ve titizlikle sonuçlandırılsın.
  3. C
    Personelin liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde atanması hususu, Danıştayın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere idarenin mutlak takdirinde değildir.
  4. D
    Müdürlüğümüze sunulan dilekçedeki taleplerin mevzuata uygunluğu denetlendi mi, atama sürecinin geri kalan aşamalarına geçilebilecektir.
  5. İlgili birimlerce hazırlanan denetim raporlarındaki tespitler ve dosya muhteviyatındaki her bir evrakta ta belirtildiği üzere, ihale sürecinde herhangi bir usulsüzlüğe rastlanmamıştır.Cevap

Cevap

Denetim raporlarındaki tespitlerin ve evrak içeriğinin anlatıldığı cümlede, bağlaç olan "da"nın "ta" şeklinde yazılması hatalıdır.
Doğru cevap olan cümlede yer alan "evrakta ta" ifadesindeki ikinci "ta" bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan "de/da" her zaman kelimeden ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünsüzü ne olursa olsun asla "te/ta" biçimine dönüşmez. Bu nedenle kullanımın "evrakta da" şeklinde olması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki "de", "ki" ve "mi" yapılarının görevlerini belirle.
"evrakta ta" ifadesindeki ilk "-ta" bulunma hâl eki, ikinci "ta" ise bağlaçtır.
Kelimenin anlamından çıkarıldığında cümlenin yapısı bozulmuyorsa bağlaç, bozuluyorsa ektir.
2
Bağlaç olan "de/da"nın yazım kurallarını uygula.
Bağlaç olan "de/da" ayrı yazılır ve ses benzeşmesine (sertleşmeye) uğrayarak "te/ta" olamaz.
Türkçede bağlaç olan "de/da"nın sadece iki biçimi vardır; ünsüz uyumuna girmez.
3
Hatalı kullanımı tespit et.
"evrakta ta" yazımı yanlıştır; doğrusu "evrakta da" olmalıdır.
Önceki kelime sert ünsüzle bitse dahi (evrak-ta), ondan sonra gelen bağlaç yumuşak ünsüzle (da) başlamalıdır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan "de/da"nın yazımı ve ünsüz benzeşmesi kuralı dışındaki durumu.
Bu soruyu puanla